Теңіздегі және құрлықтағы қауіптер: 2026 жылы мұнай нарығына не әсер етеді?
Соңғы үш аптада ірі инвестициялық банктер Brent маркалы мұнайдың 2026 және 2027 жылдарға арналған баға болжамдарын төмендетті. Bloomberg консенсус деректеріне сүйенсек, 2026 жылға арналған орташа болжам 1,6%-ға азайып, барреліне 61,9 долларға дейін түсті. 2027 жылға арналған баға 2%-ға төмендеп, 66,5 доллар болды. Ең пессимистік болжам Deutsche Bank-тікі. Олар келесі жылы баррелі 55 доллар болады дейді.
Мысалы, JPMorgan сарапшылары Brent-тің орташа бағасы 2026 жылы 58 доллар болады деп болжап отыр, ал жыл соңына қарай 50 доллардан да төмен түсуі мүмкін. Тіпті, JPMorgan стратег Наташа Каневаның айтуынша, егер өндірушілер қазіргі жылдамдықпен мұнай өндіруді жалғастырса, ал сұраныс ілесе алмаса, 2027 жылдың соңына қарай баға 30 долларға дейін құлдырауы мүмкін.
Goldman Sachs те келесі жылы мұнай бағасы 56 долларға дейін түседі деп есептейді және бағалар 2028 жылға дейін ғана қайта 80 долларға оралуы мүмкін дейді. Бұл 2025 жылдың басындағы деңгей.
Банк 26 қарашада инвесторларға 2026 жылдың үшінші тоқсаны мен 2028 жылдың желтоқсаны арасындағы Brent фьючерстік спредтеріне «шорт» жасауға, өндірушілерге баға төмендеуінен хедж жасауға, ал тұтынушыларға 2028 жылдан бастап бағаның көтерілу қаупінен сақтануға кеңес берді.
Нарыққа не әсер етуі мүмкін?
Oninvest Goldman Sachs, JPMorgan және BofA сараптамаларын қарап, мұнай нарығына ықпал ететін негізгі факторларды анықтады.
Басты тәуекелдердің бірі — Ресей мен Украина арасындағы келіссөздер процесі. Goldman Sachs атап өткендей, келіссөздер қайта басталуы мүмкін деген жаңалық Brent бағасын бір аптада 5%-ға төмендетіп, 62 долларға дейін түсірді. Өйткені нарық санкциялардың жұмсаруы мүмкін екенін есептей бастады.
Банк базалық сценарийде Brent бағасы келесі екі жылда 4–5 долларға, ал егер Ресей мұнай өндірісін тез қалпына келтірсе, 9 долларға дейін түседі деп болжайды. Санкциялар сақталады деген нұсқа негізгі сценарий саналады, бірақ бейбіт келісім болса, бағаның төмендеуі де ықтимал.
Келесі маңызды фактор — ұсыныстың артықтығы. JPMorgan сарапшыларының айтуынша, 2025 жылы мұнай ұсынысы сұраныстан үш есе тез өседі. 2026 жылы да дәл солай болады. Бұл тәулігіне 2,8 млн баррель көлеміндегі құрылымдық артықшылыққа әкеледі.
Goldman Sachs пен BofA теңіз арқылы жеткізілетін «судағы қорлар» мәселесіне назар аударады. BofA дерегі бойынша, тамыз ортасынан бері бұл қорлар 250 млн баррельге өсіп, 1,4 млрд баррельге жеткен. Бұл мұнай бір сәтте жердегі қоймаларға түсіп, нарыққа қосымша қысым жасауы мүмкін.
Бұл қорлардың ішінде Ресей мұнайы да бар. Ол негізінен Азияға жөнелтілуде, сондықтан тасымалдау қашықтығы артты. Goldman Sachs-тің мәліметінше, 2022 жылдан бері теңіз қоймаларында шамамен 80 млн баррель жинақталған. Егер бұл мұнай Еуропаға қайта оралса, бағалар төмендеуі мүмкін.
BofA мұнай бағасы неге күрт құламағанын да түсіндіреді. Мұнай тасымалы баяулауда. АҚШ қазан айының соңында Ресейге қарсы жаңа санкциялар енгізгеннен кейін, фрахт тарифтерінің құрылымы өзгерген болуы мүмкін. Малакка бұғазындағы кеме қозғалысы тығыз. Бұл ұзақ маршруттарды және баяу жеткізуді қажет етеді.
BofA болжамынша, мұнай нарығы 2027 жылға дейін артық ұсыныс жағдайында болады.
Соған қарамастан, банк сарапшылары нарықтың әлі де тұрақты екенін айтады. Бұл ретте Қытайдың рөлі ерекше. Қытай соңғы жылдары артық мұнайды өз стратегиялық қорына сатып алып, жаһандық қорларды қайта үлестірді. Мұндай сұраныс қысқа мерзімді артық ұсынысты сіңіріп жатыр. Алайда Қытай экономикасының баяулауы және өнеркәсіптің әлсіреуі тұтыну мен бағаны тежей алады.
ОПЕК+ әрекеттері де маңызды. 2025 жылы картель ерікті түрде азайтқан өндірісті тез қалпына келтіре бастады. Бірақ қараша басындағы кездесуде Сауд Арабиясы, Ресей, Ирак, БАӘ, Кувейт, Қазақстан, Алжир және Оман 2026 жылдың бірінші тоқсанында өндіріс көлемін 2025 жылдың желтоқсанындағы деңгейде ұстап тұруға келісті. Бұған маусымдық факторлар себеп болды.
ОПЕК+ елдерінің келесі кездесуі жексенбі, 30 қарашада өтеді.
