Трамп Пауэллге сегіз ай уақыт берді
АҚШ президенті Дональд Трамп негізгі пайыздық мөлшерлемені төмендетуден бас тартып отырған АҚШ Федералдық резерв жүйесінің төрағасы Джером Пауэллді мерзімінен бұрын босатпайтынын білдірді. Оның орнына Трамп Пауэллдің өкілеттік мерзімі сегіз айдан кейін аяқталып, «ол кетеді» деп мәлімдеді. Инвестбанк ФРЖ басшысының мерзімінен бұрын отставкаға кетуі нарықтар тарапынан теріс қабылдануы мүмкін екенін ескертеді. Алайда кейбір экономистер қазіргі жағдаймен салыстырғанда Пауэллдің отставкасы Федералдық резерв жүйесінің беделі үшін әлдеқайда дұрыс шешім болар еді деп есептейді.
Егжей-тегжейлі
Дональд Трамп Джером Пауэллді «пайыздық мөлшерлемені тым жоғары деңгейде ұстап отырған ақымақ» деп атап, оның өкілеттік мерзімінің аяқталуын күтетінін мәлімдеді. Бұл туралы Трамп 22 шілдедегі баспасөз мәслихатында айтты, деп хабарлайды Reuters.
«Меніңше, ол өз жұмысын дұрыс атқармай отыр. Бәрібір жақында қызметінен кетеді. Сегіз айдан кейін ол кетеді», — деді Трамп.
Пауэллдің Федералдық резерв жүйесі төрағасы ретіндегі өкілеттік мерзімі 15 мамырда аяқталады, дейді Reuters. Алайда Пауэлл бұған дейін бірнеше рет отставкаға ертерек кету жоспары жоқ екенін мәлімдеген. Трамп не себепті сегіз айлық мерзімді, яғни 2025 жылдың наурызына дейінгі аралықты атағаны әзірге түсініксіз.
Контекст
Соңғы бірнеше айда Дональд Трамп Федералдық резерв жүйесінің төрағасы Джером Пауэллді негізгі мөлшерлемені төмендетуден бас тартқаны үшін үнемі сынға алып келеді және оның мерзімінен бұрын қызметтен кетуі мүмкін екенін жиі меңзейді. Алайда Трамптың өзі мұндай сценарийдің «екіталай» екенін мойындайды, деп еске салады Reuters.
Сейсенбі күні Трамп тағы да мәлімдеме жасап, негізгі мөлшерлеме қазіргі деңгейден 3 пайыздық пунктке төмен болуы керек деді. Келесі аптада Ашық нарықтағы операциялар жөніндегі федералдық комитеттің (FOMC) отырысы өтеді. Сарапшылардың басым бөлігі мөлшерлеме 4,25–4,5% аралығында сақталады деп болжайды, себебі ФРЖ өкілдері кедендік баждардың инфляция мен еңбек нарығына қалай әсер ететінін алдымен бағалағысы келеді.
«Қазір бізде керемет мықты экономика бар, бәрін басып озудамыз. Рекордтар орнатып жатырмыз, — деді Трамп. — Бірақ білесіз бе? Адамдар үй сатып ала алмай отыр, себебі бұл ақымақ мөлшерлемені тым жоғары деңгейде ұстап отыр. Және, меніңше, мұны саяси себептермен істеп отыр».
ФРЖ туралы заңға сәйкес, АҚШ президенті ұйым төрағасын «салмақты себепсіз» қызметтен босата алмайды. Мұндай себепке тиімсіздік, немқұрайлық немесе қызметтік құқықбұзушылықтар жатқызылуы мүмкін, бірақ заңда нақты анықтама берілмеген. Соңғы уақытта Ақ үй Пауэллге деген қысымды күшейтіп, ФРЖ-ның Вашингтондағы штаб-пәтерін жөндеуге кеткен шығындарын тексеруге шақырды. Пауэлл сынға жауап беріп, жөндеу жұмыстарының ашық және қажетті екенін айтты.
Уолл-стритте не айтылды?
Deutsche Bank-тың ескертуіне сәйкес, Джером Пауэллдің мерзімінен бұрын қызметтен кетуі АҚШ долларының күрт құлдырауына және АҚШ облигацияларының кірістілігінің өсуіне әкелуі мүмкін. Уолл-стриттің инвестбанкирлері, соның ішінде Goldman Sachs пен JPMorgan басшылары ФРЖ төрағасының отставкасына қарсы шығып, реттеуші орган өзінің саяси тәуелсіздігін сақтау керек екенін айтты.
Дегенмен, кейбір экономистер Пауэллдің отставкасы Федералдық резерв жүйесін тәуелсіздігін жоғалту қаупінен сақтап қалуы мүмкін деп есептейді, деп жазады Business Insider. Пауэллге қатысты даулар енді ФРЖ-ның жалпы тиімділігіне қатысты пікірталасқа ұласып, ұйымның беделіне нұқсан келтіріп жатыр. Бұл туралы сейсенбі күні әлеуметтік желі X парақшасында экономист әрі бұрынғы PIMCO бас директоры Мохамед Эль-Эриан жазды. Оның айтуынша, Пауэллдің отставкасы идеал шешім болмағанымен, «қазіргі жағдайдан жақсырақ».
«ФРЖ тәуелсіздігіне төнген қауіптер Пауэлл орнында қалса, күшейе түседі», — деп атап өтті ол. Сонымен қатар Эль-Эриан: «Нарықтың реакциясына келсек, Пауэллдің орнына жиі аталатын үміткерлер кез келген ықтимал тұрақсыздықты баса алатын қабілетке ие», — деді.
Ұқсас пікірді 18 шілде күні CNBC эфирінде Уортон бизнес мектебінің профессоры Джереми Сигел де білдірді. «Мен ФРЖ тәуелсіздігі үшін қатты алаңдаймын, деді ол. — Ұзақ мерзімді перспективада Пауэллдің отставкасы бұл тәуелсіздікті нығайтуы мүмкін».
Сигелдің пікірінше, егер жылдың екінші жартысында АҚШ экономикасы баяуласа, Трамп үшін Пауэлл «кінәлі ететін ыңғайлы тұлғаға» айналады. Оны мөлшерлемені ұзақ уақыт төмендетпегені үшін айыптауы мүмкін. Сондай-ақ, ол бұл жағдайда Трамп Конгреске ФРЖ-ға қатысты өкілеттіктерді кеңейтуді ұсынып қалуы мүмкін екенін ескертті. Сигел Пауэллдің ықтимал мұрагерлері ретінде Кевин Хассет пен Кевин Уоршты атады. Екеуі де АҚШ әкімшілігі мен ФРЖ-да жұмыс істеген тәжірибелі экономистер саналады және жұмсақ ақша-несие саясатын қолдайтын тұлғалар ретінде танымал. Бұған дейін олар ФРЖ басшысы қызметіне үміткер ретінде қарастырылған болатын.
