Трамптың бағаны түсіру талабынан кейін фарма акциялары құлдырады. Уайымдаған жөн бе?
Ірі фармацевтикалық компаниялардың акциялары бірден -1% бен -7% аралығында төмендеді. Бұған АҚШ президенті Дональд Трамптың фармкомпаниялардан америкалық тұтынушылар үшін бағаны төмендетуді талап етуі себеп болды. Ол талап орындалмаса, барлық қолжетімді тетіктерді қолданатынын ескертті. Дегенмен кейбір сарапшылар Ақ үйдің бұл саясатты жүзеге асыру мүмкіндіктері шектеулі екенін айтады.
Егжей-тегжейі
АҚШ президенті Дональд Трамп 17 фармкомпанияға хат жолдады. Онда ол АҚШ-та рецепт бойынша берілетін дәрілердің бағасын төмендету үшін шаралар қабылдауды талап етті, деп хабарлады Ақ үй.
31 шілдедегі сауда қорытындысы бойынша, ең көп құлдыраған — Sanofi акциялары. Олар 7,33%-ға төмендеді. Екінші орында — АҚШ-та саудаланатын Даниялық Novo Nordisk-тің қағаздары. Олар 5,92%-ға құлдырап, 2022 жылғы қаңтардан бергі ең төменгі деңгейге түсті.
5%-дан астамға төмендегендер қатарында Bristol-Myers Squibb (-5,8%) бар. GSK (-4,67%), AstraZeneca (-4,57%) және Merck (-4,44%) те шамамен 4%-дан астам жоғалтты. Eli Lilly, Novartis, Pfizer, Gilead және Amgen компанияларының акциялары 2%-дан артық арзандады.
Regeneron Pharmaceuticals (-1,64%), Johnson & Johnson (-1,51%) және AbbVie (-0,15%) ең аз шығынға ұшырағандар қатарында. Бұдан бөлек, Трамптың хатын жекеменшік компаниялар — Boehringer Ingelheim, Genentech және Merck-тің еншілес компаниясы EMD Serono да алған.
Merck пен UnitedHealth акцияларының төмендеуі Dow Jones индексінің 0,74%-ға түсуіне әсер етті, деп мәлімдеді CNBC. АҚШ-тың негізгі индексі S&P 500 0,37%-ға төмендеді. Бұл — сәуірден бергі алғашқы рет күндізгі 1% өсімін жоғалтқаны, деп жазады Bloomberg.
Шілде айында S&P 500 2,2%-ға көтерілді, ал Dow Jones небәрі 0,1%-ға ғана өсті. Екі индекс қатарынан үшінші айда өсім көрсетті, дейді CNBC.
Трамптың хаттарында не жазылған?
АҚШ президенті 17 фармкомпанияға жазған хатында олар қабылдауы тиіс шараларды тізіп көрсетті. Онда АҚШ-тағы дәрі бағасын басқа дамыған елдердегі ең төменгі бағамен сәйкестендіру міндеті қойылған.
Трамптың пікірінше, компаниялар Medicaid бағдарламасы аясында АҚШ пациенттеріне дамыған нарықтар арасындағы ең жақсы бағаны ұсынуы тиіс. Сонымен қатар, жаңа дәрі-дәрмектердің бағасы АҚШ-та шетелдегіден қымбат болмауы керек, деді ол.
Үшінші ұсынысы — делдалдарды айналып өтіп, дәріні өндірушілер тікелей пациенттерге сатуына мүмкіндік беру. Бағасы — дамыған нарықтардағы ең төмен деңгейден аспауы тиіс.
Соңғы ұсыныс — халықаралық деңгейде бағаны көтеру үшін сауда саясатын қолдану. Бірақ бұл жағдайда шетелден түскен қосымша табыстың бір бөлігі АҚШ-тағы бағаны төмендетуге қайта инвестициялануы қажет.
Трамп компанияларға осы талаптарды ерікті түрде орындауға 60 күн уақыт берді. Егер олар бас тартса, федералды үкімет «дәрі-дәрмек бағасымен орын алатын озбырлыққа қарсы тұру үшін барлық құралды іске қосатынын» мәлімдеді Ақ үй. Бірақ қандай нақты әрекет жасалатыны айтылған жоқ.
Бұл нені білдіреді?
Bloomberg жазуынша, Трамптың талабынан кейін кейбір компаниялар АҚШ әкімшілігімен дәрілердің қолжетімділігі бойынша жұмыс істеуге дайын екенін мәлімдеді. Алайда салалық ірі бірлестіктер бұған қатаң қарсы шықты.
PhRMA қауымдастығының өкілі: «Шетелдік баға бақылауын енгізу АҚШ-тың көшбасшылығына нұқсан келтіріп, пациенттер мен қызметкерлерге зиян тигізеді», — деді агенттікке.
Кейбір сарапшылар Трамптың бұл мәлімдемесін елеусіз деп бағалады.
BMO Capital Markets сарапшысы Эван Сейгерман Bloomberg-ке берген пікірінде: «Бұл мәлімдеме тақырыптық шок тудыруы мүмкін. Бірақ біз Трамп әкімшілігінің бұл саясатты сәтті жүзеге асыруы екіталай деп есептейміз», — деді. Оның ойынша, Трамптың кейбір әрекеттерге заңдық өкілеттігі жоқ.
UBS сарапшысы Чунг Хюинь Трамптың хаттарын бұрынғы талаптардың қайталануы деп бағалады. Ол бұл әрекетті «тағы бір соқыр оқ» деп сипаттады, деп жазды Reuters.
Агенттік аналитиктер мен лоббистердің пікіріне сүйене отырып, фармкомпаниялар Трамптың талаптарын орындауы екіталай екенін мәлімдеді.
Фармацевтикалық сала ұзақ уақыттан бері дәрі-дәрмек бағасын жаһандық деңгейде реттеуге қарсы. Олар бұл АҚШ-тың биомедициналық зерттеулердегі үстемдігіне қауіп төндіреді және жаңа емдеу әдістерін жасауға ынтаны төмендетеді деп есептейді, деп жазды Bloomberg.
Оның орнына компания басшылары Ақ үйге жеткізу тізбегіндегі делдалдарға назар аударуды ұсынған.
