Трамптың тарифтік соғысы small-cap секторын күйретуде: инвестор үшін тиімді стратегия
АҚШ президенті Дональд Трамптың ретсіз сауда соғысын жүргізіп келе жатқанына алты ай болды. 2 сәуірде жарияланған «Бостандық күні» кезінде ол соңғы жүз жылдағы ең ірі кедендік тарифтерді енгізетінін мәлімдеген болатын. Содан бері Ұлыбритания, Жапония және Еуроодақпен кейбір келісімдер жасалды, ал 11 тамызда Қытай тауарларына жаңа тарифтерді уақытша тоқтатты. Осы уақыт ішінде ірі корпорациялардың акциялары жаңа рекордтарға жетсе, шағын капитализациялы компаниялардың әлсіздігі айқынырақ байқала бастады.
Мәселенің ауқымы
2025 жылдың жеті айында S&P 500 индексі шамамен 20%-ға өсті, тек шілде айында АҚШ-тың ең ірі 500 компаниясының индексі он рет жаңа тарихи максимум жасады, дейді J.P.Morgan.
Керісінше, шағын капитализациялы индекстердің нәтижелері әлсіз болып қалуда. 1 қаңтардан 18 тамызға дейін S&P 600 небәрі 0,8%-ға, ал Russell 2000 – 2,9%-ға өсті.
Айырмашылық сәуір айында, тарифтік соғыстың шарықтау шегінде ерекше байқалды, сол кезде small-cap акциялары 21%-ға төмендеді, ал ірі компаниялардікі 14%-ға ғана құлдырады.
Bloomberg-тің келтірген уәжіне сәйкес шағын капитализациялы акциялар рецессия қаупі күшейгенде бүкіл нарықтан жылдамырақ құлдырайды, бірақ құлдыраудан кейін ең бірінші қалпына келеді. Дегенмен, тарифтердің күшеюі, баяулаған экономикалық өсу және жоғары пайыздық мөлшерлемелер small-cap секторын одан сайын бұлдыр етті.
Small-cap неге көбірек зардап шегеді?
J.P.Morgan-ның дерегінше шағын компаниялардың тиімділігі небәрі 6,5%-ды құрайды, ал ірі корпорацияларда ол 13%-ға жуық. Сонымен қатар олардың қарыз жүктемесі әлдеқайда ауыр: таза қарыздың EBITDA-ға қатынасы 3,7 деңгейінде, ал ірі ойыншыларда ол 1,3 қана.
Жеткізу тізбегі мен Қытайға тәуелділік
Astero Falcon портфельдік басқарушысы Алена Николаеваның айтуынша шағын бизнес көбіне тар жеткізушілер базасына сүйенеді.
J.P.Morgan зерттеуінше шағын компаниялардың 94%-ы өнімді бар болғаны 1–4 елден импорттаса, ірі корпорациялардың 60%-ы кемінде 5 елден жеткізеді.
Көбіне негізгі жеткізуші ел – Қытай. Ал Қытай импорты тарифтік қысымға бәрінен де қатты ұшырады. Қазіргі орташа тиімді мөлшерлеме 50%-ға жақындап қалды. Бұл шағын бизнес үшін ауыр соққы. Ірі корпорациялар болса, логистиканы әртараптандырып, басқа елдерге жылдамырақ ауыса алады.
Баға өсірудегі қиындықтар
Тарифтер көтерілгенде, әдетте, бизнес екі жолдың бірін таңдайды. Не пайдасынан жеп өтейді, не тұтынушылар үшін бағаны көтереді. Алайда шағын бизнес бұл шығындардың небәрі 54%-ын ғана бағаға қоса алады, ал ірі компаниялар – 65%-ын (Атланта ФРБ деректері).
«Шағын бизнес көбіне брендтің танымалдығы аз, маркетингтік бюджеті төмен және жеткізушілермен келіссөз мүмкіндігі әлсіз. Сондықтан тұтынушыға шығынды аудару қиынырақ», — дейді Николаева.
Arbat Capital-дың Александр Орлов болса, мұның бәрі көзқарас мәселесі дейді. «Тариф бәріне салынды, демек бәсекелестер де бағаны көтеруге мәжбүр. Шағын компаниялар баға саясатына тым сақ қарайды».
Инвесторға қандай стратегия ұстану керек?
J.P.Morgan сарапшылары қысқа мерзімді кезеңде ірі капитализациялы АҚШ компанияларын таңдауды ұсынады. Astero Falcon мамандары да осы пікірде: жоғары маржиналдылық, кең логистика және нарықтық беделі бар ірі бизнесте «отырған жөн».
Орлов жаппай тұтыну тауарларын шығаратын ең мықты ойыншылардың акцияларын атады: Procter & Gamble, Colgate-Palmolive, Church & Dwight Co., Grocery Outlet Holding. Russell 2000 индексіне қысқа позиция ашуды да ұсынады.
Arbat Capital қосымша инфляциядан қорғалған мемлекеттік облигацияларды (TIPS) сатып алуды да кеңес етеді.
