Uber роботакси нарығына Tesla-ның бәсекелесін шығарып жатыр. Бұл неге маңызды?
Uber өз орнын нығайту үшін роботакси нарығында люкс электромобильдер паркін іске қосуды жоспарлап отыр. Бұл көліктер Lucid компаниясына тиесілі және Nuro әзірлеген төртінші буындағы автопилот жүйесімен жабдықталған.
Uber-дің бұл бастамасы оның автономды көлік саласындағы бірнеше стартаппен бұрыннан бар келісімшарттарын толықтырады. Ал оның басты бәсекелестері Tesla мен Waymo шығынды азайтып, мердігерлерге тәуелді болмас үшін өз жасанды интеллектілерін (ЖИ) дамытуда.
Uber инвесторлары бұл жаңалықты жақтырмады. Алайда Lucid-тің акциялары күрт өсті.
Егжей-тегжейі
Алдағы алты жыл ішінде Uber АҚШ-тағы роботакси нарығына 20 000-нан астам люкс Lucid Gravity жол талғамайтын көлігін шығаруды көздеп отыр. Олар Nuro Driver-дің төртінші буындағы жүйесімен жұмыс істейді. Бұл электромобильдер Uber-дің немесе автопарк басқарушы серіктестерінің меншігінде болады.
Қызметті іске қосу 2026 жылға жоспарланған. Бірақ Uber нақты қай қалада басталатынын айтқан жоқ. Бірінші Gravity моделі қазірдің өзінде Лас-Вегастағы Nuro сынақ алаңында тестілеуден өтіп жатыр. Бұл туралы екі компанияның бірлескен баспасөз хабарламасында айтылды.
Келісім аясында (үшінші тоқсанда аяқталады деп күтілуде) Uber SMG Holding еншілес компаниясы арқылы Lucid-тің жай акцияларына 300 миллион доллар инвестиция салмақ. Қазіргі бағамен бұл — Lucid-тің нарықтық құнының шамамен 3,3%-ы. Сонымен қатар Uber Nuro-ға да «бірнеше жүз миллион доллар» құймақ.
«Uber инвестициясы біздің модульдік архитектурамыз бен технологиялық платформамыздың автономды көлікке өте тиімді екенін дәлелдейді. Бұл триллион долларлық нарыққа шығу жолымыздың басы ғана», — деді Lucid бас директорының міндетін атқарушы Марк Винтерхофф.
Акцияларға әсері
17 шілдедегі сауда кезінде Uber акциялары 0,25%-ға төмендеп, $90,5-ке дейін түсті. Олар қатарынан жеті сессия бойы құлдырап келеді. Соған қарамастан, жыл басынан бері компания құны 50%-ға артты.
Lucid акциялары серіктестік жарияланғаннан кейін бірден 47%-ға өсті. Бірақ кейін біраз төмендеп, сауда сессиясын 35% өсіммен аяқтады.
Tesla акциялары да 17 шілдеде 0,8%-ға арзандады.
Бұл қандай нарық?
Осы аптада Tesla Остин қаласында роботакси сынағын кеңейтті. Компания бас директоры Илон Маск Сан-Франциско аймағында да сынақ бастайтынын мәлімдеді.
Tesla делдалсыз жұмыс істеуді қалайды. Ол өзінің жасанды интеллектісін жасап, деректер базасын жинап, көліктерін өзі шығарады.
Alphabet-ке тиесілі Waymo стартапы бұл бағытта бәрінен алда. Ол АҚШ-та бірнеше автопарк іске қосып үлгерді. Компания өз ЖИ жүйесін жасап, автономды жүргізу технологиясын Jaguar көліктеріне орнатуда.
Uber өз автопаркі жоқ агрегатор ретінде жұмыс істейді. Оның Lucid пен Nuro-дан бөлек Pony AI, WeRide, May Mobility, Motional және Volkswagen сынды басқа да серіктестері бар. Сонымен қатар компания Waymo-мен Остин мен Атлантада жұмыс істейді.
Uber инвесторларына не ұнамады?
Кейбір сарапшылар Uber-дің өз ЖИ мен өндірістік базасының жоқтығы оны әлсіз етіп көрсетеді дейді. Wedbush сарапшысы Скотт Девитт клиенттерге арналған жазбасында:
«Lucid-пен серіктестік — Uber-дің автономды көлік жарысында артта қалғанын көрсетеді», — деп жазды.
Ол бұл келісімді 2000 жылдардағы жағдаймен салыстырады. Сол кезде компаниялар Google-дың үстемдігінен қорқып, әлсіз стартаптармен одақ құрған болатын (мысалы, AskJeeves, Overture, Infoseek).
«Ал бұл кезде Tesla мен Waymo өз ЖИ инфрақұрылымын дамытып, жүйелерін оқытып жатыр», — дейді Девитт.
Оның ойынша, Uber-дің Lucid пен Nuro-ға инвестициялары компанияның қаржылық тәртібіне кері әсер етеді. Ол Lucid-ке қатысты орындау тәуекелін де атап өтті. Себебі компания 2024 жылы небәрі 10 000 көлік жеткізген. Uber сұранысын қанағаттандыру үшін қосымша капитал тартуға тура келеді.
Wall Street не дейді?
Barron’s дерегінше, Уолл-стриттегі сарапшылар Uber-дің автономды көлік нарығына қатысуын жалпы оң қабылдады. Олар бәсекелестіктен келетін қауіп жоқ деп есептейді.
Ұзақ мерзімді перспективада бұл нарықтың ауқымы артатынына сенімді. Онда Uber де, Tesla да, Waymo да ұтады.
Lucid үшін не маңыз бар?
MarketWatch-қа берген сұхбатында Baird сарапшысы Бен Калло:
«Бұл серіктестік Lucid үшін күтпеген серпін болды», — деді. Ол бұл келісім брендтің танымалдылығын арттырып, қаржылық жағдайын жақсартады деп есептейді.
Сондай-ақ, Калло Uber мен серіктестік кеңейіп, басқа ойыншылармен жаңа келісімдерге жол ашуы мүмкін екенін атап өтті.
Алайда ол да Lucid-тің қосымша капитал тарту қажеттілігін жоққа шығармайды. Бұл бұрынғыдай облигациялар мен акциялар шығару арқылы жүзеге асуы мүмкін.
Lucid 2025 жылы 20 000 Air седаны мен Gravity жол талғамайтын көлігін сатуды жоспарлап отыр. Бұл — амбициялы жоспар. Бірақ Uber тапсырыстары компанияны бұл мақсатқа едәуір жақындата алады. Әрине, егер Lucid өндірісті ауқымдай алса, деп жазады Yahoo Finance.
