Венесуэла – келісім ретінде: Трамптың жоспары инвесторлар үшін нені білдіреді

АҚШ Президенті Дональд Трамп Николас Мадуроны биліктен құлатқаннан кейін Вашингтон Венесуэланы өз бақылауына алатынын мәлімдеді. Саяси шолушы Петр Кирьян инвесторлар үшін бұл Ирак сценарийінің қайталануы болуы мүмкін деп есептейді.

Венесуэла президенті Мадуро мен оның әйелін тез әрі шешімді операция арқылы тұтқындағаннан кейін елдегі билік вице-президент Делси Родригеске өтті.

Ол прагматикалық саясаткер ретінде саналады және Мадуро тұсында экономикалық блокқа жауапты болды. Өз сөзіне сәйкес, Родригес басшысына адал болып қала береді және елде тек бір ғана президент бар — Николас Мадуро.

Бірнеше сағаттан кейін Президент Трамп Родригеске егер ол ынтымақтастыққа бас тартса, АҚШ екінші соққы жасайтынын және Родригеске қатысты жағдай Мадуроға қарағанда да ауыр болатынын ескертті. Қызығы сол, Вашингтон оппозиция көшбасшыларын алға тартпады. Мария Мачадо өзінің Нобель сыйлығымен қалды, бірақ биліксіз — әзірге. АҚШ билігі Венесуэладағы президенттік сайлаудың жеңімпазы деп таныған Эдмундо Гонсалес оппозиция билікті қолға алуға дайын екенін айтты, бірақ Вашингтон ешқандай әрекет жасамады.

Трамптың жоспары бойынша Венесуэла әкімшілігі Венесуэланың мұнай инфрақұрылымын қалпына келтіруді қамтиды. АҚШ президентінің айтуынша мұнай компаниялары оны қаржыландырады, бірақ олардың шығындары өтеледі.

Венесуэла әлемдегі дәлелденген мұнай қорларының шамамен бестен бірін құрайды. Трамп бұл мұнайды басқа елдерге сатуды жоспарлап отыр.

АҚШ компаниялары жиі шетелдегі үкіметтік жобаларда немесе қорғаныс министрлігінің тапсырыстарында мердігер ретінде әрекет етеді, ал олардың кейбіреулері қор биржасында тізімделген. Бұрынғы бейбітшілік сақтау операцияларының тәжірибесіне сүйене отырып, мемлекеттің сыртқы саяси күн тәртібінің бағыттары туралы айтуға болады. Мұны ең оңай Ирак мысалы арқылы бақылауға болады.

2006 жылғы 30 желтоқсанда Саддам Хусейн атылғаннан кейін Иракта «соғыс артқы қызметі» деп аталатын құрылым құрылды. Оған тамақ, жанармай, көлік, байланыс, базаларды күтіп ұстау және жергілікті қауіпсіздік күштерін даярлауға жауапты компаниялар кірді. АҚШ-тағы қор биржаларында саудаланатын ашық акционерлік қоғамдар осы экожүйеде маңызды рөл атқарды: KBR (бұрын Halliburton құрамындағы бөлім) инженерлік және техникалық қызметтер саласында, Fluor құрылыс және инженерлік (EPC) саласында, Raytheon (қазіргі RTX Corporation құрамында) аэроғарыштық және қорғаныс саласында және AECOM инфрақұрылымдық консалтинг пен инженерлік қызметтерде.

KBR және Fluor сияқты өнеркәсіптік компаниялар әскери контингенттердің логистикасы мен өмір сүруді қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Олар мемлекеттік тапсырыс беруші бірде-бір затты емес, үздіксіз қызметті сатып алатын модель бойынша жұмыс істейді: базаны басқару, инфрақұрылымды техникалық қызмет көрсету, жабдықпен қамтамасыз ету және жөндеу.

Бақылау және байланыс технологиялары Иракта бөлек блок болды. Қорғаныс және аэроғарыш саласындағы тәжірибесі бар Raytheon компаниясына қақтығыс аймағында операциялық үйлестіруді қамтамасыз ету үшін қауіпсіз желілер, IT инфрақұрылым және басқару жүйесін қолдау қызметтерін ұсынуға келісім берілді. Бұл сегментте әдетте мердігерлер саны аз, және тек қауіпсіздік пен әскери жүйелермен үйлесімділік бойынша тіркелген немесе сертификатталған мердігерлер ғана ақша таба алады.

Үшінші сала – инфрақұрылым және бағдарлама бюджетін басқару, мұнда бірнеше мердігерлерді бақылау, есеп беру және үйлестіру маңызды. AECOM осы салада жобалау, жұмыстар мен жеткізуді басқару және ірі бағдарламаларды қолдау қызметтерін атқарады. Келісімшарттар тізбегі неғұрлым күрделі болса, шығындардың артуы мен сапаға қатысты даулардың қаупі соғұрлым жоғары болады, сондықтан мұндай келісімшарттар үшін тәуелсіз қадағалау мен сыртқы аудит шешуші маңызға ие.

Азаматтық логистикалық қолдау бағдарламасы аясында мемлекеттік келісімшарттарды жеңіп алған компаниялардың акциялары жаңалық жарияланған күні 1%-дан 4,4%-ға дейін өсті.

Алдағы сауда сессияларында инвесторлар Венесуэланы басқаруға қатысты мемлекеттік келісімшарттарға қатысы бар болуы мүмкін америкалық компанияларға назар аударады. Бұл негізінен АҚШ федералдық агенттіктерімен жұмыс істейтін мердігерлерге, сондай-ақ сыртқы техникалық қатысусыз өндіруді қалпына келтіру мүмкін емес мұнай қызмет көрсету топтарына қатысты. Олардың қатарында жоғарыда аталған Halliburton бар, ол мұнай өнеркәсібі үшін инженерлік және қызмет көрсету саласына маманданған. Алайда Дональд Трамптың мінез-құлқы мен назарын бір істен екінші іске тез аударатын әдетін ескерсек, мұндай компаниялардың акция бағаларының өсуі мен құлдырауы спекулятивті және қысқа мерзімді сипатта болуы мүмкін.

Инвестициялық ұсыныс емес