Chevron АҚШ-пен соғыс салдарынан Қазақстандағы мүдделерін қалай қорғау керектігін талқылады — WSJ

Америкалық мұнай алпауыт компаниясы Chevron Ақ үймен Қара теңіздегі танкерлерге жасалған соңғы шабуылдардың салдарын талқылап жатыр, бұл шабуылдар Қазақстанның негізгі экспорттық терминалына мұнай тасымалдауын тежеді, The Wall Street Journal дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады. Олардың айтуынша, Дональд Трамп әкімшілігі кейіннен Украинадан Қара теңіздегі шабуылдарды азайтуды сұраған.

Chevron компаниясының бас атқарушы директоры Майк Уорт және басқа да сала жетекшілері осы аптада жоғары деңгейлі АҚШ шенеуніктерімен кездесті, деп хабарлайды WSJ дереккөздері. Газеттің хабарлауынша, кездесудің мақсаты мұнай нарықтары мен Қара теңіздегі жағдайды талқылау және өңірдегі мүдделерін қорғауға тырысу болды.

Келіссөздер Украинаның дрондарының Ресейдің Новороссийск порты маңындағы Қара теңізде Chevron компаниясы жалға алған танкерді қоса алғанда, танкерлерге жасаған шабуылдарынан кейін басталды. Бұл порт Каспий құбыр консорциумының (CPC) соңғы станциясы болып табылады — ол Батыс Қазақстандағы ең ірі кен орындарынан мұнай тасымалдайтын құбыр. Шабуылдардан кейін CPC терминалынан мұнай тасымалдау шектелді. Нәтижесінде Қазақстанда сақтау резервуарларының тапшылығынан өндірісті қысқартуға мәжбүр болды.

Мұнай өнеркәсібі өкілдерімен кездесуден кейін Трамп әкімшілігі Украинаға Қара теңізде орыс емес кемелерге жасалған шабуылдар қабылданбайтынын ескертті, деп WSJ-ге аты-жөнін айтпаған бір шенеунік хабарлады.

«Әкімшілік CPC құбырын қазақстандық энергия ресурстарын еуропалық нарықтарға жеткізудің маңызды арнасы деп санайды, ол ресейлік энергия ресурстарына балама болып табылады», – деді ол. Күн сайын CPC құбыры арқылы шамамен 1,4 миллион баррель мұнай өтеді, оның едәуір бөлігі, әсіресе Испанияға бағытталған, еуропалық нарықтарға арналған.

Chevron компаниясының өкілі компанияның қалыпты іскерлік тәжірибесінің бір бөлігі ретінде үкімет органдарымен үнемі байланыста болатынын мәлімдеді және бұл талқылауларды растамайды да, оларға түсініктеме бермейді.

WSJ жазғандай, Chevron компаниясының өңірдегі үлесі айтарлықтай. Компания CPC-де 15 пайыздық үлеске ие. Тағы да маңыздысы – оның Tengiz кен орнындағы 50 пайыздық үлесі. Бұл – Қазақстандағы үш ірі кен орнының ішіндегі ең өнімдісі, мұнай CPC құбырына ағады. Tengiz Chevron компаниясының жалпы әлемдік өндірісінің шамамен 12 пайызын құрайды.

Компания Тенгізді кеңейтуге шамамен 48 миллиард доллар инвестиция салды, содан кейін жобаның өндіру қуаты күніне шамамен 1 миллион баррельге жетті. Chevron компаниясының болжамына сәйкес, мұнай бағасы барреліне 70 доллар болған жағдайда Tengiz биыл компанияға 6 миллиард доллар бос ақша ағынын әкеледі. Алайда биыл Brent маркалы шикі мұнай бағасы осы деңгейден айтарлықтай жоғары саудаланып келеді.

Егер Қара теңізде экспортты тежеп отырған танкерлерге жасалып жатқан шабуылдар жалғаса берсе, порттағы мұнай сақтау сыйымдылығының шектеулі болуына байланысты Chevron Тенгіздегі өндірісті қысқартуға мәжбүр болады, деп WSJ аналитиктерге сілтеме жасап хабарлайды. Осы кен орнын басқаратын Tengizchevroil бірлескен кәсіпорны Новороссийскідегі CPC терминалында жүктеу мәселесіне қатысты жағдайды бақылап отырғанын хабарлады. Компания сонымен қатар «өндіріс көлемдері мен құбыр арқылы тасымалданатын мұнай көлемі жұмыс жағдайларына қарай уақытша түзетілуі мүмкін» деді.

Chevron-нан басқа, TengizChevroil-дің акционерлеріне 25 пайыздық үлесі бар Exxon Mobil, 20 пайыздық үлесі бар қазақстандық мұнай компаниясы KazMunayGas және 5 пайыздық үлесі бар ресейлік Lukoil компаниялары кіреді. Chevron 1993 жылдан бері Қазақстанда жұмыс істеп келеді және қазіргі уақытта 2033 жылдан кейін де кен орнында жұмысын жалғастыру үшін келісімшарт мерзімін ұзарту мақсатында ел үкіметімен келіссөздер жүргізуде.