Доллар үш жақты соққыға ұшырайды: пайыздық мөлшерлемелер, йена және хеджирлеу.

Инвесторлар тағы да доллардың құнсыздануына бәс тігіп отыр, және бұған бірнеше себеп бар: АҚШ пен басқа елдер арасындағы пайыздық мөлшерлеме айырмашылығының ықтимал тарылуы, carry-трейдтердің кері қайтуы және шетелдік инвесторлардың АҚШ нарығында валюталық хеджирлеуді ұлғайтуы. Бұл долларды айтарлықтай сатуға әкелуі мүмкін.

Үшінші тоқсан басталғалы доллар әлемнің негізгі валюталарына шаққанда 2 пайыздан астамға төмендеді. Ал енді жылдың тұрақты бірінші жартыжылдығынан кейін инвесторлар оның құнсыздануына қайтадан бәс тігіп отыр.

Бұл шетелдік инвесторлардың АҚШ активтеріне қаражат ағынын тоқтатқан жоқ. Бірақ АҚШ саясатының мәселелерінің ең ауыр жүгін доллар көтеруге тура келеді — федералдық үкіметтің 40 триллион долларлық қарызы, онжылдық басталысынан бері ЖІӨ-нің 6 пайызынан жоғары болып келе жатқан бюджет тапшылығы және инфляция.

Пайыздық мөлшерлемелердің тенденциялары АҚШ долларына қосымша қысым жасап отыр. Еуроаймақ пен Жапонияның орталық банктері қазіргі уақытта мөлшерлемелерді көтеруі күтілуде, ал Федералдық резерв жүйесі оларды қазіргі деңгейде қалдырады деп болжануда. Бұл АҚШ пен басқа елдер арасындағы пайыздық айырманы тарылтады, бұл нарық қатысушыларын иенамен carry-trade позицияларын жабуға мәжбүрлеп, иенаның айырбас бағамын көтеріп, доллардың бағамын төмендетеді.

Болашақта долларға қысым жасайтын басқа да факторлар пайда болады — оның құлдырауынан қорғану үшін хеджирлеу.

Ен — carry trade операцияларында әлемдегі жетекші валюта, мұнда инвесторлар пайыздық мөлшерлемесі төмен елден ақша қарыз алып, оны жоғары кірісті құралдарға инвестициялайды. Еннің танымалдылығы Жапония Банкінің пайыздық мөлшерлемелерді көптеген жылдар бойы шамамен нөл деңгейінде немесе одан төмен ұстауынан туындайды, ал қазіргі уақытта бірнеше рет мөлшерлемені көтергеннен кейін де ол 1 пайызды құрайды.

Алайда, сауданың тиімді болуы үшін пайыздық мөлшерлеме төмен болып, йена айырбас бағамы тұрақты қалып немесе төмендеуі тиіс. Қазіргі уақытта осы екі фактор да өзгеріп жатыр.

Осы аптаның соңында доллар 2 пайыздан астамға төмендеп, 155–156 иенге жетті. Жапон йенасы осы деңгейге соңғы рет елдің орталық банкінің араласуынан кейін мамырда, сондай-ақ АҚШ Қаржы министрлігі йенаны қолдауға шешім қабылдаған шілде айының соңы мен тамыз айының басында жеткен.

Осы жолы Жапония Банкінің төрағасы Казуо Уэда мен директорлар кеңесінің мүшесі Хадзимэ Така­та қыркүйекте пайыздық мөлшерлемені көтеруге және ары қарай ақша-несие саясатын қатаңдатуға мүмкіндік бар екенін меңзегеннен кейін жапон йенасы нығайды.

Nomura Securities сарапшылары қазір экстремалды сценарийде биылғы жылдың соңына дейін өтетін үш отырыстың барлығында Жапонияда пайыздық мөлшерлемелер көтерілетініне сенеді. Банк енді йенамен қаржыландырылған carry-трейдтердің жабылуын бақылап отыр.

Fuller Treacy Money инвестициялық бюллетенінің баспагері Джон Триси алдағы жылдары доллардың әлсірейтініне күтеді. Басқа валюталар нығаяды, «ал ене – долларға қарсы көшбасшы болуға ең ықтимал үміткер», – дейді ол. Жапония Банкі долларға шаққанда шамамен 160 енеге жеткенде айырбас бағамын белсенді түрде қорғайды. Шілдеде АҚШ долларының иенаға шаққандағы айырбас бағамы АҚШ Қаржы министрі Скотт Бессенттің бастамасымен жүргізілген интервенциялардан кейін тұрақты қалмады және Трисидің айтуынша, қазір шамамен 147 иенаға дейін төмендеуі мүмкін. Басқаша айтқанда, оның болжамы бойынша доллар шамамен 6 пайызға әлсіреуі мүмкін.

Bloomberg сауалнамасына қатысқан экономистердің басым көпшілігінің пікірінше, Еуропалық Орталық Банк осы келесі бейсенбіде пайыздық мөлшерлемені 0,25 пайыздық тармаққа көтеріп, 2,5 пайызға дейін арттырады. Олар мөлшерлеменің 2027 жыл бойы сол деңгейде қалатынына сенеді. Алайда нарық қатысушылары келесі жылдың ортасына дейін қосымша қатаңдату шараларын және тағы үш рет пайыздық мөлшерлемені көтеруді күтуде.

Алайда инфляциямен тікелей күресуге Федералдық резерв жүйесінің дайындығына қатысты күмән күшейіп келеді. Төраға Кевин Уорш тамыз айының соңында бағаларды тұрақтандыруда жедел ілгерілеу болмаса, Федералдық резерв жүйесіне «істеуге бірқатар жұмыс бар» деді.

Дегенмен, Басқарушы кеңестің мүшесі Крис Уоллер 3 қыркүйек бейсенбі күні инфляциялық қысымдардың бәсеңдегенін көрсететін соңғы деректерге сүйене отырып, пайыздық мөлшерлемені қазіргі деңгейде қалдыруға бейім екенін айтты. Нью-Йорк Федералдық резервтік банкінің президенті және пайыздық мөлшерлеме комитетінде Уорштың орынбасары Джон Уильямс та инфляцияны бақылауда ұстаудағы ілгерілеушілікті атап өтті.

Financial Times- тың хабарлауынша, осы мәлімдемелерден кейін пайыздық мөлшерлеме фьючерстер нарығындағы трейдерлер қыркүйекте мөлшерлеменің көтерілу ықтималдығын 59 пайыздан 50 пайызға төмендетіп, доллар әлсіреді.

Осы жағдайда халықаралық инвесторлар доллардың құлдырауынан қорғану үшін хедждеуді күшейтуге мәжбүр болады, – дейді Manulife Investment Management компаниясының бас инвестициялық директоры Натан Тафт. Оның айтуынша, бұл долларға тұрақты қосымша қысым жасайды.

Хедждеу кезінде АҚШ активтеріне инвестиция салған шетелдік инвестор доллардың құнсыздануынан пайдасының «ерітіліп» кетпеуін қамтамасыз етуге тырысады. Әйтпесе, олардың өз валютасындағы табысы төмендейді. Мұндай нәтижеден сақтану үшін инвестор алдын ала валюталық тәуекелін хедждейді: мысалы, долларды сату бойынша форвардтық келісімге отырып, осылайша болашақ айырбас бағамын бекітеді.

Жапонияда, Австралияда, Канадада және басқа да ірі институционалдық инвесторлар – зейнетақы қорлары, сақтандыру компаниялары, Bloomberg есептеулеріне сәйкес, 30 маусымға қарай АҚШ активтерінің жалпы көлемі 4,6 трлн долларды құрайтын Жапония, Австралия, Канада, Ғарекезстан, Финляндия және Тайвань сияқты ірі институционалдық инвесторлар өз инвестицияларының тек 41 пайызын хедждеген. Бұл соңғы он жылдан астам уақыттағы ең төменгі көрсеткіш: 2015–2020 жылдары ол шамамен 53–56 пайыз деңгейінде болды.

«Шетелдік инвесторлар АҚШ активтерінің айтарлықтай көлемін ұстап отыр, сондықтан хедждеу коэффициенттеріндегі шағын өзгерістер де ірі көлемдегі валюталық операцияларды туындатуы мүмкін», – деді Nuveen активтерді басқару компаниясының несие нарықтары директоры Лаура Купер агенттікке.

Екінші тоқсанда шетелдік инвесторлар АҚШ акцияларын рекордтық 426 миллиард долларға сатып алды. Deutsche Bank-тің макростратегі Тим Бейкердің айтуынша, бұл бұрынғы ең жоғары көрсеткіштен 43 пайызға артық. Оның пікірінше, бұл ішінара өсіп келе жатқан IPO-ларға қатысуға деген ынталарына байланысты (осы кезеңде, 12 маусымда SpaceX өзінің бастапқы жария ұсынысын өткізді).

Осы қаражат ағымына қарамастан, доллардың айырбас бағамы тоқсан бойы тұрақты қалды. Оның нығаюына кедергі келтірген факторлардың бірі АҚШ Қаржы министрлігінің облигациялар нарығынан қаражаттың шығып кетуі болуы мүмкін, онда 10 жылдық облигациялардың кірістілігі мамырда 4,67 пайызға дейін өсті, ал 30 жылдық облигациялар бойынша кірістілік 5,18 пайызға дейін өсті.

Сонымен бірге, соңғы бірнеше жылда (әсіресе биыл) АҚШ қор нарығы басқа ірі нарықтардан артық өнім көрсетуді тоқтатты, – деп атап өтті Бейкер.

«Біз акцияларға рекордтық ақша ағындары бағытталған валютаға сату позициясын ұстануды жөн көреміз, тіпті ол қор нарығының артта қалып, бағалау мен өсу тұрғысынан айтарлықтай қолайлы перспективалар ұсынбаса да», – деп жазды ол.