Eli Lilly 30 миллиард долларлық нарыққа шығуда. Компания бәсекелестерінен оза ала ма?
Арықтауға арналған препараттарды шығаратын Eli Lilly өзінің жаңа дәрісін сынақтан өткізді. Бұл дәрі Novo Nordisk компаниясының өнімдерімен бірге қолданылғанда арықтау кезінде бұлшықет массасын сақтап қалуға көмектесті. Осылайша, компания бұрыннан келе жатқан мәселені шешуге қадам жасады. Арықтау терапиясында науқастар тек май тіндерін ғана емес, бұлшықет массасын да жоғалтатын. Сарапшылар бұлшықет массасын сақтауға арналған дәрілер нарығын 30 миллиард долларға бағалайды, алайда бәсеке өте жоғары болатынын ескертеді.
Егжей-тегжейлі
Eli Lilly компаниясының эксперименталды препараты бимагрумабты (bimagrumab) Novo Nordisk компаниясының Wegovy препаратымен бірге қабылдаған пациенттер арықтау кезінде бұлшықет массасын сақтап қалды. Бұл туралы Bloomberg Чикагода 23 маусымда өткен конференцияда ұсынылған зерттеу нәтижелеріне сілтеме жасап хабарлады. Зерттеуге қатысушылар 48 апта ішінде дене салмағының орташа есеппен 22%-ын жоғалтты. Оның 93%-ы май тінінен құралған. Салыстырсақ, тек Wegovy-ды қабылдаған пациенттер салмағының шамамен 16%-ын жоғалтты, оның тек 72%-ы май тініне тиесілі. Бұл бимагрумабсыз бұлшықет жоғалту әлдеқайда жоғары екенін көрсетеді.
Bloomberg бұл деректерді семіздікпен күреске арналған танымал инъекцияларға қатысты басты мәселелердің бірінің шешімі деп атады. Арықтаудың жылдам жүруі – мейлі дәрі-дәрмекпен, мейлі бариатриялық хирургиямен болсын, көбінесе бұлшықет массасының жоғалуымен қатар жүреді. Бұл әсіресе 65 жастан асқан науқастар үшін алаңдаушылық тудырады, деп жазады агенттік.
«Бұл — біз күткен нәтиже», — деді зерттеу жетекшісі әрі Уэйлл Корнелл медицина колледжіндегі кешенді салмақ басқару орталығының директоры Луис Арон.
Сынақты Eli Lilly қаржыландырды. Компания 2023 жылы Versanis Bio стартапынан бимагрумабты шамамен 2 миллиард долларға сатып алған болатын. Қазір Lilly бұл препаратты өзінің семіздікке қарсы Zepbound дәрісімен біріктіріп қосымша зерттеулер жүргізіп жатыр, деп атап өтті Bloomberg.
Акциялардың қалай әсер еткені
23 маусымдағы сауда қорытындысы бойынша Eli Lilly акциялары 1%-ға қымбаттады. Дүйсенбі күні акциялардың қозғалысына тек зерттеудің сәтті нәтижелері емес, бәсекелестің сәтсіздігі де әсер етті.
Novo Nordisk компаниясының жаңа арықтатқыш препараты CagriSema сынақтан өткенде Eli Lilly компаниясының Zepbound дәрісіне қарағанда айтарлықтай артықшылық көрсетпеді, деп хабарлады CNBC. Бұл жаңалық инвесторлардың көңілінен шықпай, Novo компаниясының америкалық депозитарлық қолхаттары 5,49%-ға төмендеді.
Бұлшықет массасын сақтауға арналған дәрілер нарығының әлеуеті қандай?
Сарапшылардың болжамынша арықтауға арналған дәрілер нарығы 2030 жылдардың басында жылына 150 миллиард долларға жетуі мүмкін, деп жазды Reuters. Мұндай дәрілердің таралуына қарай бұлшықет массасын сақтауға арналған қосымша құралдарға деген сұраныс та өседі, дейді TD Cowen компаниясының сарапшысы Тайлер Ван Бюрен. Ол бұл нарықтың көлемін 2035 жылға қарай 30 миллиард долларлық табыс ретінде бағалайды.
Қазір он шақты компания осындай дәрілер жасауда, деп жазады Reuters. Олардың көбі Eli Lilly-дің Zepbound немесе Novo Nordisk-тің Wegovy препараттарымен бірге қолданылады.
Алайда бәрі бірдей сәтті емес. Бірнеше дәріні біріктіру қосымша жанама әсерлерге әкелуі мүмкін, бұл кейбір дәрігерлердің алаңдаушылығын тудырады, деп жазды Bloomberg. Мысалы, Regeneron фармацевтикалық компаниясы Wegovy-ді екі эксперименталды препаратпен бірге қолданғанда арықтау тиімділігі мен бұлшықет сақталуы артқанын хабарлады. Бірақ қатысушылардың 28%-ы зерттеуді ерте тоқтатты, ал екі адам қайтыс болды. Компания өкілдері бұл өлімдердің себеп-салдарлық байланысы анықталмағанын мәлімдеді. Соған қарамастан, Bloomberg Intelligence сарапшылары бұл нәтижелерді «алаңдатарлық» деп бағалады.
Зерттеу жүргізіп жатқан басқа компаниялар
— АҚШ-тық Regeneron компаниясы тревогрумаб препаратын сынақтан өткізуде. Бұл дәрі Eli Lilly-дің бимагрумабына ұқсас класқа жатады. Зерттеу 2025 жылы аяқталады деп күтілуде.
— Scholar Rock компаниясы апитегромаб препаратын Zepbound-пен бірге сынап жатыр. Алдын ала деректерге сүйенсек, мұндай комбинация тек Zepbound-қа қарағанда бұлшықет массасын жақсы сақтауға көмектескен.
— Швейцариялық Roche компаниясы өткен жылы RG6237 препаратын зерттей бастады. 2025 жылы бұл дәріні арықтауға арналған өздерінің CT-388 препаратымен біріктіріп сынақ өткізу жоспарланып отыр. CT-388 әлі мақұлданбаған.
— Biohaven компаниясы талдефгробеп-альфа препаратын зерттеуде. Ерте кезеңдегі сынақта бұл дәрі омыртқа бұлшықет атрофиясы кезінде айтарлықтай әсер көрсетпесе де, май тінін азайтып, бұлшықет және сүйек тығыздығын жақсартты. Компания енді семіздікпен ауыратын науқастар арасында клиникалық зерттеудің келесі кезеңіне көшуді жоспарлап отыр.
— Keros Pharmaceuticals компаниясы KER-065 препаратын әзірлеп жатыр. Тышқандарға жүргізілген клиникаға дейінгі сынақтарда бұл дәрі жеке және семаглутидпен (Wegovy және Ozempic құрамындағы белсенді зат) біріктіріліп қолданылғанда бұлшықет массасын арттырып, май тінін азайтқан. 2025 жылдың бірінші тоқсанында семіздікке шалдыққан ер адамдар арасында препараттың қауіпсіздігі туралы деректер күтілуде.
— PMGC Holdings тобына кіретін Northstrive компаниясы өткен жылы Оңтүстік Кореялық MOA Life Plus компаниясынан EL-22 және EL-32 деген екі препаратты сатып алды. Northstrive бұл дәрілерді арықтатқыш препараттармен біріктіріп, адамдарда сынақ жүргізу үшін FDA-дан рұқсат алуды биыл жоспарлап отыр.
— Veru компаниясы энобосарм деп аталатын ішілетін препаратты зерттеуде. Орта кезеңдегі сынақта бұл дәріні Wegovy-пен бірге қолданғанда бұлшықет массасының жоғалуын 71%-ға төмендеткен. Келесі зерттеу 60 жастан асқан науқастарда бұлшықет күшіне әсерін бағалауға арналмақ.
— Канадалық 35Pharma компаниясы HS235 препаратының қауіпсіздігін ерте кезеңде сынауды жоспарлап отыр. Нәтижелер 2025 жылдың екінші жартысында жарияланады деп күтілуде.
— Arrowhead Pharmaceuticals компаниясы семіздікке қарсы екі РНҚ-препаратты — ARO-INHBE және ARO-ALK7 әзірлеп жатыр. Бұл дәрілер май жинақталуына әсер ететін сигнал жолдарына кедергі жасайды. Компания 2025 жылы ARO-INHBE препаратын жеке де, сондай-ақ тирзепатидпен (Zepbound және Mounjaro-ның белсенді заты) бірге де сынақтан өткізуді жоспарлап отыр.
— 2024 жылғы мамырда AstraZeneca швейцариялық SixPeaks Bio стартапымен 80 миллион долларға дейінгі келісімге қол қойды. Мақсат – терапия кезінде бұлшықет массасын сақтауға арналған препарат жасау. AstraZeneca бұл стартапты болашақта толығымен сатып алу құқығын да иеленді.
