Илон Масктың саяси амбициялары: Tesla акциялары қысымға ұшырады
Tesla акцияларын инвесторлар жаппай сатуда, себебі компания басшысы Илон Маск АҚШ-та жаңа партия құруды уәде еткен соң, оған жауап ретінде президент Дональд Трамп «адам есінен адасты» деді. Масктың бұл қадамы оның ұзақ мерзімді саяси амбициялары туралы сигнал береді және Tesla акцияларына сенген инвесторлар Масктың компанияның әлсіреген бизнесіне назар аударар деп күткен, енді олар одан сайын алаңдатып отыр.
Егжей-тегжейлі
7 шілде Нью-Йорктегі алдын ала саудада Tesla акциялары 7%-ға құлдырады, ал Франкфуртте 4%-ға төмендеді. Инвесторлар Масктың АҚШ-та жаңа саяси партия құру туралы мәлімдемесіне осылай жауап берді. Оның жоспарына сәйкес, ол 2–3 орын Сенатта, 8–10 орын Төменгі палатадан алуды көздейді. Масктың пікірінше бұл партия демократтармен де, республикашылармен де тәуелсіз жұмыс істеп, заң қабылдау процесіне тепе-теңдік жағдайында ықпал ете алады.
АҚШ президенті Дональд Трамп бұл жағдайға жауап ретінде жуырдағы одақтасына тағы да шүйлікті, оның шешімін «күлкілі» деп атап, сынның астына алды. «Соңғы бес аптада Илон Масктың шын мәнінде АПАТҚА айналып, ақылынан айырылғанын көру – жанымды ауыртады» , — деп жазды АҚШ президенті Truth Social желісінде.
Azoria Partners инвестициялық компаниясы Tesla акциялары мен опциондарына негізделген ETF қорын жоспарлы түрде іске қосуды нақты белгісіз мерзімге кейінге қалдырды. Компания басшысы Джеймс Фишбэк X әлеуметтік желісіндегі жазбасында: «Мен директорлар кеңесін дереу жинап, Илоннан саяси амбицияларымен қалай айналысып жатқанын анық сұрауды және оның Tesla басшысы міндеттерімен үйлесімділігін бағалауды өтінемін», — деді.
SpaceX және Tesla бәсекелестері
Rocket Lab (SpaceX-ке бәсекелес коммерциялық зымыран жасаушы) АҚШ-тың Нью-Йорктегі премаркетінде 3,5%-ға көтерілді. AST SpaceMobile (SpaceX-тің Starlink спутниктік желісіне бәсекелес) 1,5%-ға қымбаттады. Бұл екі компания Barron’s-тың тізіміне енген — Маск пен Трамп арасындағы қақтығыстан пайда табу мүмкіндігі бар бес компанияның қатарында.
Сонымен қатар, аталған тізімдегі басқа үш компания — Rivian (электрокар өндіруші), Serve Robotics (робот жасаушы) және Alphabet (Waymo роботакси) премаркетте төмендеді. Rivian акцияларына Трамптың электромобильдерге арналған салықтық жеңілдіктерді алып тастауы әсер етті. Serve Robotics-тің нарықтық құны небәрі 615 млн доллар болғандықтан, оның акция бағасы көбінесе ЖИ-дегі жаңалықтармен қозғалады, ал Alphabet үшін негізінен іздеу сервисінің кірісі маңызды, ал инвесторлардың Waymo-ға қызығушылығы екінші бағыт болып қала береді.
Сарапшылар не дейді
Дэн Айвз (Wedbush, Tesla-ны қолдаушылардың бірі) 6 шілдеде Tesla акцияларының рейтингісін «нарықтан жоғары» (Outperform) деңгейінде сақтап, мақсатты бағасын 500 доллар деп қалдырды — бұл 3 шілде жабылу бағасынан 59% жоғары. Дегенмен, Трамп пен Республикалық партия Маскты енді одақтас емес, бәсекелес ретінде қарастыра бастағандықтан: «Tesla акциялары алдағы кезеңде қысымға ұшырауы мүмкін», — деді Айвз Oninvest-ке арналған ескертпеде.
Маск саясатқа араласуды доғарды — инвесторлар оған үміт артқан, сондықтан ол маслихат жасаушы ретінде емес, белсенді саяси тұлға ретінде көрініп жүр», — деп жалғастырды ол.
Автономды жүргізу және жасанды интеллект технологияларының қарқынды дамуы жағдайында Tesla мен Маскқа қазір Трамппен арадағы қарым-қатынасты ушықтыру мүлде қажет емес, себебі ол алдағы жылдары Tesla мен SpaceX қызметіне қосымша кедергілер туғызуы мүмкін, — деп атап өтті Wedbush аналитигі. Маск Tesla-ға бас директор әрі стратегиялық көшбасшы ретінде керек, саяси тартыстарға белсене араласатын тұлға ретінде емес, — деп қосты Айвз. Оның айтуынша, егер Масктың саяси белсенділігі одан әрі жалғаса берсе, көлік кокомпаниясының директорлар кеңесі бұл мәселеге араласуы мүмкін.
Tesla-ға сенім білдірушілердің бірі, Rayliant Global Advisors компаниясының инвестициялар жөніндегі директоры Джейсон Сюй болса Масктың бұл шешімін «мықты қадам» деп атады. Оның пікірінше, бұл кәсіпкердің саяси ықпалын арттырып, сайып келгенде оның компанияларын қорғауға көмектесе алады. «Біз бастапқы құбылмалықты көретін боламыз, — дейді экономисті Bloomberg келтірген мәлімдемеде. — Кейбір инвесторлар Илонның назары басқа жаққа ауып кетті деп алаңдайды, әрі көпшілігі бұл қадамды әзірге Tesla-ны Трамп әкімшілігінің ашуынан қорғаудың ең тиімді жолы деп қабылдамай отыр».
Контекст
Маск пен Трамптың арасындағы іштей ызалы қақтығыс маусымның басында басталды, Маск DOGE басшылығынан кетіп, енді компанияның жұмысына шоғырланамын деді. Бірақ ол Трамптың салық заңын әлеуметтік желіде сынға алып, президент оған қатаң жауап берді. Сол кезде Tesla акциялары бір күнде 14%-ға құлдырап, компания 150 млрд долларға құнынан айырылды, ал Масктің байлығы 27 млрд долларға кеміді.
Қысқа үзілістен кейін Маск өткен аптада бұл заң жобасын сынауды қайта жалғастырды. Оның айтуынша бұл құжат «өткеннің салпыншағына айналған салаларды қолдап, болашақтың салаларына зор зиян келтіреді Ал бұл заң жобасын қолдаған республикашыл конгресмендер ұяттан өртенердей күй кешуі керек деді.
