Инвесторлар АҚШ-тан тыс жерде жаңа жасанды интеллект компанияларын іздеуде. Міне, олардың бәс тігулері.

Инвесторлар жаңа жасанды интеллект компанияларын іздеу үшін АҚШ-тан тыс нарықтарды мұқият қарап шыға бастады. Фото: Jakub Żerdzicki / Unsplash.com
Соңғы жылдары жасанды интеллектпен байланысты АҚШ акциялары күрт өсті. Инвесторлар қазір басқа өңірлердегі жасанды интеллект компанияларын шын мәнінде аңдып, олардың акция бағаларын көтеріп жатыр.
Еуропа
Еуропалық қор нарығында ең үлкен нарықтық капитализацияға ие компания – озық чиптер өндіруге арналған жабдықтар шығаратын голландиялық ASML. Сондай-ақ жаңалықтарда бұлтты есептеу қызметтерін ұсынатын Nebius Group бар, оған Аркадий Волож Яндекстен бөліп шығарған активтер кіреді. Nebius акциялары Nasdaq биржасында саудаланады, бірақ компанияның өзі голландиялық. Биыл жыл басынан бері оның акция бағасы 2,6 есе өсіп, нарықтық капитализациясы 55 миллиард доллардан асты.
Бірақ инвесторлар нарықты басқа да жасанды интеллектке қатысты компаниялар үшін мұқият қарап, олардың акция бағаларының қысқа мерзімде күрт өсуіне себеп болып жатыр.
«Еуропаға инвестиция салып жатқан кез келген адам жасанды интеллект секторына кіруге асығып отыр, және бұл нарықта нағыз алтын іздеу жарысы жүріп жатыр», – деді Barclays компаниясының Еуропалық акциялар стратегиясы директоры Эммануэль Ко Financial Times басылымына. Бірақ сонымен бірге ол салыстырмалы түрде кішігірім, және «мұнда «AI миллионерлері» табылмайды», – деп қосты Ко: «Сондықтан оған қатысты кез келген нәрсе ерекше жақсы нәтиже көрсетіп отыр».
Stoxx Europe Total Market Semiconductors сектор индексі биыл шамамен 86%-ға өсті, ал Stoxx Europe 600 кең нарық индексі небәрі 2,4%-ға өсті.
Stoxx Europe 600 индексіндегі төрт үздік көрсеткіш микрочиптер, оларға қатысты жабдықтар мен деректер орталықтарының өндірушілері — STMicroelectronics, Aixtron, BE Semiconductor және Nokia — болды, олардың акция бағалары шамамен 100–170%-ға өсті.
AI акцияларымен сауданың алғашқы кезеңі тек АҚШ-тың технологиялық алыптарына бағытталды, – дейді Nordea Asset Management компаниясының бас инвестициялық директоры Каспер Эльмгрен: «Мен үшін бұл өсім қарқын алған сайын инвесторлардың АҚШ-тан тыс компанияларға назар аудара бастауы табиғи».
Оның айтуынша, тағы бір фактор – Еуропа стратегиялық автономиясын қалыптастырып, АҚШ технологияларына тәуелділікті азайтпақшы. Сондықтан онда жаңа компаниялар пайда болып, дамып келеді, соның ішінде жасанды интеллект бумына қажетті өнімдер шығаратындар да бар. Инвесторлар оларға қолдау көрсетуге ынталы.
Міне, осы дүрбелеңнің қайда апаратынының бірнеше ғана мысалы. Микрочиптердің энергия тұтынуын азайтуға арналған кремний вафляларын өндіруге маманданған шағын француз компаниясы Soitec-тің акциялары жыл басынан бері шамамен алты есе өсті, микрочип әзірлеуші Kalray компаниясының акциялары 6,8 еседен астам өссе, жартылай өткізгіш вафляларға атомдық қабаттарды орналастыруға арналған жабдық өндіретін Riber компаниясының акция бағасы 3,6 есеге шарықтады.
Инвесторлар деректер орталықтары мен бұлттық қызметтердің жұмысын қамтамасыз ететін компаниялардың акцияларында әрі қарай пайда табу мүмкіндіктерін көреді. Оларға электр энергиясы компаниялары, соның ішінде «жасыл» өндірушілер — мысалы, Siemens Energy — сондай-ақ талшықты-оптикалық және қуат кабельдерін өндіретін Prysmian кіреді. Биыл олардың акциялары тиісінше 40%-дан және 75%-дан астамға өсті.
Жасанды интеллектке қатысты акциялардың тез өсуі кейбір нарық қатысушыларын сақтық танытуға мәжбүр етті. Бұл сектор «өте қымбат» болып кетті, – дейді Societe Generale компаниясының Еуропалық акциялар стратегиясы бөлімінің басшысы Роланд Калоян.
Барклис компаниясының Ко-сы тым көп инвесторлардың белгілі бір компаниялардың акцияларын қуалап жүргеніне сенеді. Нәтижесінде сектордағы компаниялардың баға/табыс (P/E) коэффициенті өте жоғары деңгейге жетті: STMicroelectronics үшін 53,19, Aixtron үшін 49,75.
«Акцияларды таңдауда алты ай бұрынғыға қарағанда әлдеқайда мұқият болуымыз керек екені айқын», – дейді Эльмгрин. «Бірақ менің ойымша, әлі де өте жақсы мүмкіндіктер бар».
Азия
АҚШ-тағы жасанды интеллект компанияларынан айтарлықтай пайда тауып болғаннан кейін, инвесторлар енді басқа технологиялық тұрғыдан дамыған елдерде ұқсас мүмкіндіктер іздеп отыр (Дональд Трамптың саясатымұны одан әрі ынталандырады ). Оған Азия елдері де кіреді.
«Бұрын американдық инвестордың өз нарығында қалуы өз мүддесіне сай болатын», – дейді Goldman Sachs компаниясының жапон акциялары жөніндегі стратегі Брюс Кирк (FT-де келтірілген). «Қазір егер Жапонияға, Кореяға және Тайваньға – әсіресе Жапонияға – инвестиция салмайтын болсаңыз, жазаланасыз».
Жапонияның Nikkei 225 индексі өткен жылы 60%-дан астамға, ал 2026 жылдың басынан бері 20%-дан астамға өсті, осылайша биыл тиісінше 8,2% және 12,8% өскен S&P 500 пен Nasdaq Composite индекстерінен айтарлықтай озып кетті.
Нарықты технологиялық компаниялардың ірі инвесторы SoftBank акциялары мен Tokyo Electron, Advantest, TDK және басқа да жетекші технологиялық және экспортқа бағытталған компаниялардың акциялары жоғары көтеріп отыр.
Талдаушылардың айтуынша, бұл өсім негізінен шетелдік инвесторлардың қаржы ағынының артуынан туындап отыр, олар үлкен әрі өтімді жапон нарығын АҚШ-тан тыс диверсификация үшін тартымды мүмкіндік деп санайды. Сонымен бірге, олар АҚШ-та бұған дейін табыс тапқан жасанды интеллект салаларына инвестиция салуға қызығушылық танытуда, дейді Кирк.
Никкей сәуірде 60 000 ұпайлық белгіні бұзып өтіп, қазір 60 815 ұпайға жетті. Номураның бас акциялар стратегі Томочика Китаяока шетелдік инвестициялардың ағыны мен «ЖИ-мен байланысты кез келген нәрсеге инвестиция салуға қызығушылықты» ескере отырып, жыл соңына арналған болжамын 63 000 ұпайға дейін көтерді.
Алайда, олармен өткізген әңгімелесулеріне сүйене отырып, Astris Advisory компаниясының Жапония нарығы бойынша стратегі Нил Ньюманның айтуынша, америкалық инвесторлардың жапон нарығына нақты ағыны әлі дұрыс басталған да жоқ. Оның айтуынша, шетелдік инвесторлар әлі де жасанды интеллект ойынын ауқымды түрде ойнап жатыр, оны Nikkei индексіндегі ірі компаниялармен істеу ең оңай.
Осы жылы Оңтүстік Корея мен Тайвань нарықтары әлемдегі ең табысты нарықтардың қатарына енді, – деп жазады The New York Times газетіндегі «Стратегиялар» бағанының авторы Джефф Соммер. Бұл бәрі чип өндірушілердің – Оңтүстік Кореяның Samsung Electronics пен SK Hynix, сондай-ақ Тайваньның TSMC компанияларының – арқасы.
Өткен жыл ішінде олардың акция бағалары тиісінше 4,8, 8,8 және 2,3 есе өсті.
MSCI индексін ұсынатын провайдер Оңтүстік Корея мен Тайваньды дамушы нарықтар ретінде жіктеуді жалғастырып отырғандықтан, олар MSCI Emerging Markets индексінің 43,7%-ын құрайды. Нәтижесінде бұл индекс «AI play» сипатын да иеленді, – дейді Соммер: жыл басынан бері ол 19,6%-ға өсті.
Бұл көпіршік пе, әлде жоқ па?
Инвесторлар біраз уақыттан бері жасанды интеллект саласының жарылғыш өсуінің көпіршік болуы мүмкін бе деп ойланып келеді.
Филадельфия жартылай өткізгіштер индексі (оның құрамына AMSL және TSMC кіретін АҚШ қор биржасында тізімделген 30 компания кіреді) биылғы жылдың басынан бері 63%-дан астамға өсті. Бұл көрсеткіш S&P 500 индексін осындай айтарлықтай алшақтықпен басып озған соңғы рет 2000 жылы, дот-ком көпіршігінің шыңында болған, кейін ол 2022 жылға дейін құлдыраған еді, – деп жазады Сомер Bespoke Investment Group есебіне сілтеме жасап.
Танымал инвестор Майкл Бэрри жасанды интеллект бүкіл қор нарығын мас қылып, онда технологиялық көпіршік қайтадан пайда болып, жарылуға тиіс екенін ескертті.
Компаниялар жасанды интеллект нарығында үстемдік ету үшін кез келген бағаны төлеуге дайын сияқты, – деп жазады Fuller Treacy Money инвестициялық бюллетенінің баспагері Джон Триси: «Бірақ шын алаңдаушылық тудыратын мәселе – компаниялар шығындарын арттырған кезде емес, оны тиісті пайда өсімін көрмей тұрып қысқарта бастағанда».








