Инвесторларға арналған 5 small-cap киберқауіпсіздік компаниясы
2025 жылы цифрлық криминалистика мен киберқауіпсіздік технологиялары алдыңғы орынға шығып жатыр — бұған кибершабуылдардың күрт артуы мен реттеуші органдар талаптарының қатаңдауы себеп. АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржа жөніндегі комиссиясы (SEC) ашық компанияларды ірі киберинциденттер туралы төрт жұмыс күні ішінде хабарлауға міндеттейді. Бұл салада мамандар тапшылығы да автоматтандырылған шешімдерге деген сұранысты арттырып отыр. Нәтижесінде, цифрлық криминалистикаға арналған жаһандық нарық көлемі жылдам өсіп келеді: 2025 жылы $13 млрд болған бұл көрсеткіш 2030 жылға қарай $22 млрд-тан асады деп күтілуде.
Инвесторлар назарына ірі ойыншылар ғана емес, бірегей инновациялық шешімдер ұсынып отырған шағын компаниялар да ілігуі керек. Бұл сегментке инвестиция салу тәуекелі жоғары: нарықтың құбылмалылығы мен ірі компаниялар тарапынан болатын бәсекенің күші айтарлықтай. Дегенмен, өсу әлеуеті де зор — киберқауіпсіздік шешімдері бүгінде бизнес пен мемлекет үшін міндетті қажеттілікке айналды.
Сарапшы Алдияр Ануарбеков киберқауіпсіздік саласындағы назар аударарлық small-cap компаниялардың тізімін ұсынды.
— Америкалық Telos ондаған жыл бойы АҚШ үкіметіне шешімдер ұсынып келген, ал қазір сол тәжірибесін кең аудиторияға бағыттап отыр. Telos Ghost анонимді желілерінен бастап, деректерді қорғауға арналған бұлтты сервистерге дейінгі өнімдері барлау мен әскери-өнеркәсіптік кешендердің қажеттіліктерінен туындаған. Бұл компанияға ерекше артықшылық береді: ол тек коммерциялық ұйымдарға ғана емес, сондай-ақ қауіпсіздік талаптары жоғары банктер мен федералды агенттіктер секілді мекемелерге де қызмет көрсетеді.
2025 жылдың бірінші тоқсанында Telos табысы өткен жылмен салыстырғанда 3,4%-ға өсіп, $30,6 млн-ды құрады. Компания екінші тоқсанда өсім қарқыны артады деп болжауда — 14–21% аралығында. Әзірге Telos тұрақты табысқа шықпағанымен, балансында айтарлықтай қолма-қол қаражат қоры бар. Сарапшылар да оптимистік көзқараста: акциялардың консенсус-болжамы 13 маусым, жұма күнгі сауда жабылу бағасымен салыстырғанда шамамен 42% өсімді болжайды. Егер реттеуші талаптардың күшеюі аясында киберкомплаенс пен қауіпсіз желілерге сұраныс арта берсе, Telos бұл үмітті ақтай алады.
— Nuix — тергеушілерге арналған аналитикалық бағдарламалық жасақтама шығаратын австралиялық компания. Оның технологиялары хат алмасудан бастап суреттерге дейінгі мәліметтер ауқымын құрылымдауға қабілетті. Дәл осы Nuix Халықаралық зерттеуші журналистер консорциумына (ICIJ) Panama Papers ісі бойынша 2,6 терабайттық деректерді талдауға және адамдар мен компаниялар арасындағы байланысты табуға көмектесті. Nuix-тің клиенттері қатарында БҰҰ, АҚШ-тың Құпия қызметі (US Secret Service) және ондаған құқық қорғау органдары бар.
2024 қаржы жылында компанияның табысы 21%-ға өсіп, 220,6 млн австралиялық долларды (шамамен $143,9) құрады. 2024 жылы жазылымнан түскен табыс 12 млн австралиялық доллардан асты. Алайда қысқа мерзімді тәуекелдер сақталып отыр: 2025 жылдың алғашқы жартысында Nuix табысының өсімі 7%-ға дейін баяулады, әрі компания әзірге залалды жұмыс істеп жатыр. Инвесторлар үшін маңызды мәселе — Nuix Neo бұлтты платформасының сатылымын жеделдете ала ма және оң ақшалай ағынды сақтап қала ма, соған назар аудару.
— Cellebrite — цифрлық криминалистика саласында жұмыс істейтін компания. Оның технологиялары бұғатталған құрылғылардағы деректерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл шешімдер Cellebrite-ке жаһандық клиенттік база қалыптастыруға жол ашты — жергілікті полиция бөлімдерінен бастап федералды агенттіктерге дейін.
Инвестициялық тұрғыдан Cellebrite компаниясы өсім мен тұрақтылықтың үйлесімімен ерекшеленеді. 2024 жылы компанияның табысы 23%-ға өсіп, $401 млн құрады. Оның шамамен 98%-ы жазылым үлгісіндегі табысқа (SaaS-модель) тиесілі болды. Бағдарламаға тұрақты төлемдер компанияға түсетін табыстың болжамдылығын және тұрақтылығын арттырады: 2024 жылы жылдық қайталанатын жазылым табысы (ARR) 25% өсіп, $396 млн-ға жетті. Сонымен қатар, клиенттерді сақтау көрсеткіші де әсерлі — net retention деңгейі 124%, яғни бар тұтынушылар келісімшартты тек ұзартумен шектелмей, қосымша өнімдерге де тапсырыс беруде.
2024 жылы Cellebrite бұлтты бағытты да белсенді дамытты — бұл сегмент ARR-дың 17%-ын құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есеге жуық көп. Сонымен қатар, компания жыл ішінде $122 млн көлемінде бос ақша ағынын (free cash flow) қалыптастырды. Жақында Cellebrite АҚШ-тың мемлекеттік секторында бұлтты шешімдермен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін FedRAMP сертификатын алды.
Cellebrite компаниясының нарықтық капитализациясы шамамен $4 млрд-ды құрайды. Акциялары болжанған табысқа қатысты баға коэффициентімен (EV/Sales) 8 деңгейінде саудалануда — бұл Software & IT Services секторы бойынша медианалық көрсеткіштен (2,2) және жалпы технологиялық сектордан (2) әлдеқайда жоғары. Алайда, егер 2025 жылы Cellebrite табысы 20–22% өсіп, $480 млн-ға жетеді деген компания болжамын ескерсек, бұл коэффициент орынды көрінеді.
— Шведтік Micro Systemation AB (MSAB) — мобильді құрылғыларға арналған цифрлық криминалистика (mobile forensics) саласындағы маманданған әзірлеуші. Компания негізінен мемлекеттік тапсырыс берушілермен жұмыс істейді: полиция, арнайы қызметтер, қорғаныс, көші-қон және кеден органдары. MSAB-тың негізгі өнімдері — электронды құрылғылардан дерек алу және ақпаратты талдау бойынша бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологиялар. Соңғы жылдары компания жазылым үлгісіне көшіп, бұл табыстың тұрақтылығын қамтамасыз етіп отыр. MSAB мемлекеттік тапсырыстарға қатты тәуелді — бұл компанияның басты артықшылығы да, әлсіз тұсы да. Бұдан бөлек, теріс факторлар қатарында — digital forensics саласындағы қатты бәсекелестік пен заманауи смартфондардың жоғары қорғанысы бар.
2024 жылы MSAB табысы 2,7% төмендеп, ірі тапсырыстардың АҚШ-та кешігуіне байланысты 405 млн швед кронына (шамамен $40 млн) жетті — бұл кейінге шегерілген бюджеттік қаржыландырумен байланысты. Ал пайыз бен салыққа дейінгі пайда 13,2%-ға өсіп, 46 млн швед кронын құрады. Қазіргі таңда MSAB-тың нарықтық капитализациясы небәрі 980 млн швед кроны (шамамен $120 млн), ал акциялары EV/Sales 2 коэффициентімен саудалануда — бұл цифрлық криминалистика саласындағы перспективалы нишаға кіру үшін инвесторларға тартымды мүмкіндік ұсынады. Тағы бір оң фактор — MSAB-тың тұрақты дивидендтік саясаты.
— Америкалық Veritone құқық қорғау органдарына арналған жасанды интеллект (ЖИ) шешімдерімен айналысатын ерекше нишада жұмыс істейді. Бұрын бұл медиа-контентті талдаумен айналысатын стартап болған. Бүгінде компания aiWARE платформасымен танымал — ол аудио мен видеожазбаларды мәтінге айналдырып, аударып, гигабайттаған файлдардан маңызды үзінділерді автоматты түрде бөліп шығарады. Мұндай құралдар тергеушілер мен прокурорлардың жүздеген сағаттық рутинді жұмысын үнемдеуге көмектеседі, сондықтан оларға деген сұраныс тұрақты өсіп келеді. Мемлекеттік құрылымдардан бөлек, Veritone коммерциялық бағытта да белсенді жұмыс істеуде: оның Veritone Data Refinery (VDR) сервисі ЖИ тілдік модельдерін оқыту үшін деректерді өңдейді. 2025 жылдың бірінші тоқсанында компания VDR бойынша әлеуетті келісімшарттар портфелін екі есе арттырып, $10 млн-ға жеткізді.
Қазір Veritone трансформация кезеңінен өтуде: ол рентабельді емес бағыттарды (мысалы, жарнама бизнесі) сатып, ЖИ негізіндегі өнімдерге инвестиция салып жатыр. 2025 жылдың алғашқы тоқсанында компанияның табысы 7%-ға төмендеп, $22,5 млн-ды құрады. Дегенмен жазылымнан түсетін жылдық қайталанатын табыс (ARR) шамамен $59 млн болды. Сонымен қатар, бірінші тоқсандағы шығын өткен жылмен салыстырғанда азайды. Veritone — тәуекелі жоғары венчурлық жоба, бірақ әлеуетті сыйақысы да зор: компанияның ЖИ нарығында елеулі ойыншыға айналу мүмкіндігі бар.
— Израильдік Cognyte Software барлау мен тергеуге арналған бағдарламалық шешімдерге маманданған. Бұл — қауіпсіздік қызметтері мен арнайы органдарға ақпарат ағынынан (интернеттегі ашық деректерден бастап арнайы арналарға дейін) қауіптерді анықтауға көмектесетін талдау орталығы. Мұнда ЖИ шешуші рөл атқарады — бағдарламалар дербес түрде күдікті байланыстар мен заңдылықтарды анықтауы тиіс.
Cognyte-тың 2024 жылғы табысы өткен жылмен салыстырғанда 12% өсіп, $350,6 млн-ға жетті. 2025 жылдың бірінші тоқсанында табыс жылдық есеппен 13% артты, және компания бірнеше жылдағы алғашқы операциялық табысын тіркеді — 700 мың доллар (былтыр осы кезеңде $ 2,9 млн залал болған). Жыл басынан бері Cognyte акциялары 9% өсті, нәтижесінде компанияның нарықтық капитализациясы $690 млн-ға жетті. Геосаяси тұрақсыздық жағдайында инвесторлар шабуылдар мен қылмыстардың алдын алуға көмектесетін бағдарламалық шешімдерге сұраныс артады деп үміттенеді. Cognyte Palantir немесе NSO секілді алыптармен бәсекелестікке қарамастан, үкіметтерге арналған негізгі софт жеткізушілер арасынан өз орнын алуға мүмкіндікке ие.
