JPMorgan-ның мұнай стратегияшылары енді Иранмен соғыстың қашан аяқталатынын болжауға тырыспайды.

JPMorgan АҚШ-Иран соғысының қашан және қалай аяқталатынын болжауға бағытталған әрекеттерінен бас тартты. «Иранмен қақтығыс басталғалы алғаш рет бізде негізгі сценарий жоқ. «Біз қақтығыстың нәтижесін қалай модельдеу керектігін білмейміз», – деді CNBC-ге сілтеме жасап жарияланған жазбада жаһандық тауарлар стратегиясы бөлімінің басшысы Наташа Канева.

Қазірге дейін мұнай нарығы ірі көлемдегі жабдықтау үзілістерімен инвестициялық банк күткеннен де жақсы күресті. Алайда сарапшылар бұл әрекет ету мүмкіндігінің таусылып қалуы мүмкін екенін ескертті.

Каневаның айтуынша, Иран дағдарысы басталған кезде JPMorgan бірнеше экономикалық «қызыл сызықтар» АҚШ президенті Дональд Трампты маусым айында шамамен Хормуз бұғазын қайта ашу туралы келісімге келуге мәжбүр етеді деп есептеген. Осы белестерге бір баррель мұнай бағасының 100 доллардан асуы, бір галлон бензиннің шамамен 5 долларға жетуі және он жылдық АҚШ мемлекеттік облигацияларының кірістілігінің 5 пайыздан жоғары болуы кірді. «Алты айдан кейін осы сызықтардың көпшілігі бұзылды, алайда шығу стратегиясы айқын болудың орнына одан сайын түсініксіз болды», – делінген JPMorgan ескертпесінде.

Дегенмен, Вашингтон да, Тегеран да жағдайды деэскалациялауға дайын екендерін айқын көрсетпей отыр, – деп атап өтті JPMorgan. Инвестициялық банк бұл бұзылулардың уақытша сипатта екендігі жөніндегі көзқарасты сақтап қалу барған сайын қиындап бара жатқанын ескертті. «Біздің ойымызша, нарық шиеленіскен күйде», – деді сарапшылар.

17 қыркүйек, бейсенбі күні мұнай бағалары алдыңғы күні басталған төмендеуді жалғастырды. Бұл өсім зақымдалған Шығыс–Батыс мұнай құбырын тез арада жөндеу үмітімен бәсеңдеді, ол арқылы Сауд Арабиясы Хормуз бұғазын айналып өтіп, энергия ресурстарын жеткізеді. Сонымен қатар, құбыр жүйесі әлі де істен шыққан күйде тұрғандықтан, Saudi Aramco Оман арқылы Азиядағы мұнай өңдеу зауыттарына қосымша жүктерді жеткізудің жолын тапты.

Дегенмен, мұнай фьючерстері әлі де барреліне 100 доллардан жоғары саудаланып жатыр. Атап айтқанда, негізгі Brent маркалы мұнайға қараша айына арналған келісімшарттар 17 қыркүйек кешінде барреліне 104 долларға жуық бағамен саудаланды. JPMorgan-ның бағалауы бойынша олардың әділ құны 90 АҚШ долларын құрайды.

Каневаға сәйкес, JPMorgan күн сайынғы жеткізілімнің әрбір 1 миллион баррелінің жоғалуы фьючерс бағасын шамамен 4 долларға арттырады деп есептейді. Бұл нарық күн сайынғы экспорттың қосымша шамамен 4 миллион баррельге азаю қаупін ескеріп отырғанын білдіреді – Yahoo Finance талдаушыларының ескертпесі не сәйкес, бұл бұған дейін жоғалған тәулігіне 10 миллион баррельге қосымша.

Дегенмен, олар мұнай қорлары ұзақ мерзімді үзілістердің әсерін бәсеңдетіп, бағаларды бақылауда ұстауға әлі де жеткілікті екенін айтады. JPMorgan бастапқыда жаһандық қорлардың 1,4–1,6 млрд баррельге азаятынын болжаған, алайда нарық негізінен сұранысты қысқарту арқылы жауап бергендіктен, нақты қысқарту осы уақытқа дейін шамамен 555 млн баррельді құрады. Нәтижесінде ірі ауқымды бұзылыс мұнай бағасының тұрақты өсуіне әкеп соқпады, – деп түсіндіреді JPMorgan.

Дегенмен, Yahoo Finance атап өткендей, жағдай өзгеруі мүмкін, әсіресе мұнайдың ең ірі сатып алушысы – Қытайдың сұранысы қарқын алуда. Каневаның айтуынша, жағдайдың әрі қарай қалай дамитыны Иранмен қақтығыстың ұзақтығына емес, мұнай нарығының тепе-теңдікті сақтай алуына байланысты.

Егер Таяу Шығыстан келетін жабдықтау көлемі қазіргі деңгейде қалса, JPMorgan-ның бағалауы бойынша төртінші тоқсанда бағалар банктің қазіргі болжамдарына қарағанда 7 долларға жоғары болып, Bloomberg мәліметіне сәйкес баррелі шамамен 80 долларға жуық болуы мүмкін.

Маусым айында АҚШ пен Иран арасында Хормуз бұғазын ашық ұстау жөніндегі уақытша келісім тез бұзылып, қақтығыстар қайта басталып, соңғы апталарда күшейіп кетті.

Хормуз бұғазы жүк тасымалдауға іс жүзінде жабық күйінде қалуда: Yahoo Finance мәліметі бойынша, күн сайын одан оннан сәл артық кеме өтеді, ал соғысқа дейін бұл көрсеткіш 120-дан асқан. Осы жағдайға байланысты шиеленіс тағы бір майданда күшейді: Тегеран қолдаған хуситтер Сауд Арабиясына қысымды күшейтті. Олар Йемендегі маңызды порттық қаласын басып алып, Қызыл теңіздің оңтүстік-шығыс жағалауына іс жүзінде бақылау орнатты, сол арқылы маңызды мұнай жеткізу жолы өтеді.

Бейсенбі күні Трамп Иранға қарсы ауқымды әскери әрекетті қайта бастау керек пе, әлде соғысты аяқтау керек пе деген шешім қабылдау сәтіне жақындап қалғанын айтты. «Менде маңызды шешім бар», – деді ол Axios-пен сұхбатында. «Мен сонда кіріп, оларды [иран режимін] жоюды қалаймын ба, жоқ па? Бұл маңызды шешім. Маған кез келген нәрсе болуы мүмкін».