Әлемдік инвестор ақша қорын қай валютада сақтау керек? Долларға балама бар ма
Мұндай ұзақ мерзімді доллардың құлдырауы Бреттон-Вудс жүйесі жойылғаннан бері болмаған. Биылдан бастап ол негізгі валюталарға қарағанда әлсіреді, еуроға қатысты девальвация қазір 12%, шегінде 14% болған. АҚШ президенті Дональд Трамптың баж салықтарын енгізуі, бюджет тапшылығының өсуі және Федералдық резерв басшысына қарсы бағытталған шабуылдары салдарынан доллардың әлемдік резервтік валюта ретіндегі орнына қатысты пікірталастар қайта күшейді. Осы ретте инвестор не таңдауы керек? Басқарушы Алексей Третьяков доллар мен балама валюталарды кірістілік, тәуекел және өтімділік критерийлері бойынша салыстырып өтті.
Өтімділік: мөлшер маңыздырақ
Жалпы облигациялық нарық шамамен $140 трлн-ды құрайды, оның 39%-ы АҚШ-қа тиесілі. Мемлекеттер мен компаниялар өткен жылы облигацияларды $25 трлн көлемінде орналастырды, бұл 2007 жылғы деңгейден шамамен үш есе көп.
Еуроаймақ елдерінің облигациялық нарығы $23,1 трлн арқылы екінші орында.
Қытай нарығы ресми түрде $22 трлн-нан асады, алайда 2024 жыл соңындағы бағалаудан шетелдік инвесторларға тек 2,7% ғана қолжетімді болды. Юань оншор мен офшорға бөлінеді. Офшордағы юаньда номинацияланған облигациялар халықаралық инвесторларға қолжетімділігі аз. Оншор облигациялардың шетелдік инвесторларға тиесілі көлемі бұл жылғы мамырда 4,35 трлн юань (шамамен $606 млрд) деңгейінде болған.
Сонымен, өтімділік тұрғысынан ең ірі инвесторлар егемен қорлар мен ірі басқарушы компаниялар үшін долларлық облигациялар — бірден-бір баламасыз актив. Еуроны белгілі пропорцияда қосуға болады.
Әзірге басқа дамыған елдердің валюталары (мысалы, жапон йенасы) және алтын диверсификация үшін тиімді, бірақ олар шамалы ғана үлеспен — бірнеше пайызбен шектеледі.
Юань халықаралық есептеуде маңызды рөл ойнай бастағанымен, инвестиция үшін қолайлы емес.
Нью-Йорктен Миланға дейінгі тәуекелдер: тыныш айлақ жоқ
АҚШ-тағы мемлекеттік қарыз бен бюджет тапшылығы төңірегіндегі барлық риторикаға қарамастан, Еуропадағы жағдай да айтарлықтай мәз емес. Еуроаймақтың үшінші ірі экономикасы — Италияның мемлекеттік қарызы АҚШ-тан да жоғары: ЖІӨ-нің 137%-ы, ал АҚШ-та — 121%. Ал ЕО-ның екінші экономикасы — Франция мемлекеттік қарызы бойынша АҚШ-ты қуып келеді: 114% ЖІӨ.
Трамптың «One Big Beautiful Bill» заң жобасын қабылдағаннан кейін Конгресс Бюджет басқармасының бағалауы бойынша бюджет тапшылығы келесі онжылдықта $3,4 трлн-ға өседі. Дегенмен экономиканың өсу қарқыны да артады. ФРЖ мөлшерлемелерін төмендетсе, трежерилер кірістілігі түседі.
Қысқаша айтқанда, АҚШ-та жағдай нашарлауда, бірақ бұл әлемдегі көптеген дамыған елдерде де байқалады. Еуроаймақ бұл ретте одан тиімді балама деу қиын.
Көктемдегі доллардың әлсіреуі «revenge tax» енгізу жөніндегі 899-шы түзетуді «One Big Beautiful Bill» заңына қосу талпынысымен байланысты болуы мүмкін.
АҚШ мемлекеттік облигациялары бойынша шетелдік инвесторларға алынатын салықсыз купондар мен номиналды сомалар — күтпеген «реталиациялық» мөлшерлеме енгізілсе, олардың табысы 20%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Бұл еурооблигациялардан табыстың 2% артықшылығын әлдеқайда басып өтсе керек.
Алайда бұл түзету Сенаттағы дауыс беруге аз ғана уақыт қалғанда заң жобасынан алынып тасталды. Меніңше, «кек салығының» жойылуының арқасында доллар мен АҚШ-тың мемлекеттік облигациялары қалпына келу процесін бастай алады.
Табыстылық: еуро ойынды өзгерте ала ма?
Келесі онжылдықтағы басты интрига: еуро доллардың 20% нарық үлесін 25–30%-ға дейін иемдене ала ма, жоқ па?
Бұл үдерісті айқындайтын негізгі фактор — еуромен номинацияланған облигациялардың кірістілігі.
Егер олардың пайыздық мөлшерлемесі долларлық облигациялардан жоғары болса, бұл инвесторлардың қызығушылығын арттыруы мүмкін. Көпшілік Еуропа орталық банкінің (ЕОБ) саясаты АҚШ Федералдық резерв жүйесіне (ФРЖ) қарағанда жұмсақ екеніне үйреніп қалған, ал еврооблигациялардың кірістілігі долларлық облигациялардан 1,5–2% төмен. Алайда бұл әрдайым осылай бола бермеген. 2008 жылғы қаржы дағдарысынан кейін 2014 жылға дейін ЕОБ қатаңырақ монетарлық саясат ұстанды. Бұл еуро бағамына да (сол кезде еуро/доллар бағамы $1,25–1,4 аралығында тербеліп тұрды), сондай-ақ әлемдік орталық банктер резервтеріндегі еуромен көрсетілген активтердің үлесіне оң әсер етті.
Егер Дональд Трамп қазіргі Федералдық резерв жүйесінің төрағасы Джером Пауэллды саясатта «көгершін» деп саналатын жұмсақ ұстанымдағы басшымен алмастыра алса, бұл жағдай қайталануы мүмкін. Алайда, инвесторлар әзірге мұндай сценарийді негізге алып отырған жоқ сияқты.
Қазіргі таңда 10 жылдық АҚШ қазынашылық облигацияларының кірістілігі жылдық 4,30% деңгейінде, бұл ФРЖ-ның қолданыстағы мөлшерлемесінен жоғары. Ал Германияның 10 жылдық Bundes облигацияларының кірістілігі 2,55%-ды құрайды, ал олардың кірістілігіне қатысты айырмашылық — шамамен 180 базистік пункт, бұл соңғы бес жылдағы орташа деңгейге жақын.
Наурыз айында Германияның 10 жылдық мемлекеттік облигацияларының кірістілігі 2,4%-дан 2,9%-ға дейін 0,5% өсіп кеткен еді: бұған елдің қорғаныс шығындарын күрт арттыру жөніндегі шешімі себеп болды, ол үшін ауқымды қарыз тарту қажет. Инвесторлар бастапқыда мемлекеттік қарыздың елеулі қосымша эмиссиясы тез іске асады деп сенді. Алайда қазіргі уақытта кірістілік 2,6%-ға дейін төмендеді. Бұл, билік өкілдері уәделерін шұғыл жүзеге асыруға асықпайды немесе келіссөздер барысында әскери амбициялар қысқартылуы мүмкін дегенді білдіреді.
Стратегиялар: тыныштық сақтаңыз
Өзімді жаһандық инвестордың орнына қойсам, қазіргі $1,17 бағамы бойынша доллардан еуроға ауысуға асықпас едім. Маусым айының ортасынан бері еуро қатарынан тоғыз сауда сессиясында күшейіп, рекордтық ұзақ өсу көрсетті — мұндай жағдай соңғы рет 2004 жылғы қазанда болған. Техникалық талдау тұрғысынан еуро «артық сатып алынған» күйде тұр және кем дегенде уақытша түзетуге мұқтаж. Осындай жағдай бұдан 20 жыл бұрын да болған: сол кезде қатты өскеннен кейін 2005 жыл бойы еуро әлсіз болды.
Меніңше, жыл соңына дейінгі ең ықтимал сценарий — еуро бағамының $1,17-ден $1,1-ге дейін түзетілуі және долларлық облигациялар кірістілігінің біртіндеп төмендеуі. Бұл ұзақмерзімді долларлық облигациялардың бағасының өсуі мен валюта бағамынан табыс табуға мүмкіндік береді.
Біздің облигациялық қорларымызда қазіргі уақытта долларлық облигациялардың үлесі 50–60% деңгейінде сақталған, шамамен 40%-ы юаньмен номинацияланған облигацияларға салынады, ал қалған барлық валюталарға 10%-дан аспайтын үлес бөлінген.
