Mythos, Quantum, сатылымның бәсеңдеуі: IBM-ге негізгі қауіп-қатерлер қандай?
Алдын ала тоқсандық нәтижелері жарияланғаннан кейін бірнеше талдаушы IBM-ге қатысты болжамдарын бірден төмендетті. Фото: Carson Masterson / Unsplash.com
22 маусым кешінде IBM өзінің тоқсандық нәтижелерін жариялайды. Апта бұрын жарияланған алдын ала нәтижелер компанияның акцияларының бағасын шамамен 60 жыл ішіндегі ең ірі құлдырауға ұшыратып, бағдарламалық жасақтама өндірушілерінің акцияларын да төмендетті. Алайда нарық осы соққыдан әлдеқашан қалпына келді. Инвесторлар шын мәнінде нені мұқият қадағалауы керек?
Нарық тәуекелдерді қайта бағалап жатыр
14 шілдеде IBM компаниясының акция бағасы 2026 жылдың екінші тоқсанына арналған алдын ала нәтижелерді жариялағаннан кейін бір күнде 25 пайызға төмендеді. Хабарламада оның кірісі мен түзетілген акцияға түсетін табысы талдаушылардың күтуінен төмен болғаны көрсетілді ($17,2 млрд және $2,93, $17,86 млрд және $3-пен салыстырғанда).
Компанияның бас атқарушы директоры Арвинд Кришна нәтижелерді «қанағаттандырмайтын» деп сипаттады. Негізгі себеп – IBM Z мейнфреймдерінің (корпоративтік серверлер) және оларға қатысты бағдарламалық қамтамасыз етудің әлсіреген сатылуы болды. Компанияның клиенттері серверлерді, деректерді сақтау жүйелері мен жад құрылғыларын сатып алуға бюджеттерін бағыттап, IBM өнімдеріне аз қаражат жұмсады. «Біз өзгерген жағдайға жеткілікті жылдам бейімделе алмадық және күтілген мерзімде көптеген ірі мәмілелерді аяқтай алмадық», – деп мойындады Кришна.
Дегенмен, HSBC нарықтың негізгі компьютерлер сатылымындағы мәселелердің ауқымын асыра бағалағанына сенеді — клиенттер жай ғана келісімшарт мерзімін қысқартқанды жөн көрген болуы мүмкін.
HSBC мәліметі бойынша, IBM-ге одан да ауыр қауіп төнді: Anthropic компаниясының Mythos сияқты жаңа жасанды интеллект модельдері. Компанияның бағдарламалық қамтамасыз ету бизнесінің бір бөлігі ашық бастапқы кодты бағдарламалық қамтамасыз етуге қатты тәуелді. 16 шілдедегі банк жазбасына сәйкес, мұндай AI модельдері киберқылмыскерлерге ашық бастапқы кодты жылдам талдап, осалдықтарды анықтауға мүмкіндік береді деген алаңдаушылық компанияға әсер еткен болуы мүмкін.
Capital Lab инвестициялық фирмасының инвестициялық менеджері және серіктесі Евгений Шатов Mythos-тың туғызатын қаупі өте ауыр деп есептейді. Бұл модель негізінен MongoDB, Elastic, GitLab және JFrog сияқты ашық бастапқы кодқа сүйенетін бағдарламалық қамтамасыз ету әзірлеушілері үшін тәуекел тудырады. Сонымен бірге ол бұл киберқауіпсіздік пен бағдарламалық қамтамасыз ету жеткізу тізбегінің қауіпсіздігі саласындағы шешімдерге сұранысты арттыруы мүмкін деп есептейді.
Жасанды интеллект ашық бастапқы кодтағы осалдықтарды анықтауға кететін шығын мен уақытты азайтады. Бұл IBM мен Red Hat-тың (корпоративтік ашық бастапқы кодты бағдарламалық қамтамасыз етуге маманданған IBM бөлімшесі — ред.) қауіпсіздікке жұмсалатын шығындарын арттырып, клиенттердің сатып алу шешімдерін баяулатуы мүмкін. Алайда, бұл мәселенің басқа бір қыры бар: ашық бастапқы коды бар тегін бағдарламалық жасақтама неғұрлым қауіпті болса, IBM-нің коммерциялық қолдау мен жаңартумен қамтамасыз етілген шешімдерінің құндылығы соғұрлым артады.
Осы оқиғада IBM қай жақта болатынын түсіну үшін инвесторлар компанияның ашық бастапқы кодты компоненттердегі осалдықтарды анықтап, жоюға бағытталған 5 миллиард долларлық Lightwell жобасының ілгерілеуін және оның нақты кіріс көздерін бақылап отыруы керек, – дейді ол.
ATLAS Capital-тың зерттеу бөлімі сондай-ақ Red Hat-тың сатылымдары мен кіріс көрсеткіштерін бақылау қажет деп есептейді. Сарапшылардың айтуынша, бұл көрсеткіштер Mythos әлі де IBM-ге елеулі қауіп төндірмейтінін тікелей көрсетеді.
Нарық енді ғана кім таза сатып алушы, ал кім қауіпсіздік инфрақұрылымының жеткізушісі болатынын бағалауды бастап жатыр. IBM-нің қазіргі акция бағасы белгісіздікке арналған үстемені есепке алған. Алайда нақты ұзақ мерзімді шығындар мен пайда толық көрсетілмеуі мүмкін, себебі Lightwell-дің кірістері мен қабылдау қарқыны туралы деректер жоқ.
Тек жасанды интеллект қана емес
JPMorgan IBM үшін тағы бес негізгі тәуекелді анықтады.
Олардың екеуі нарыққа жалпы тән: жаһандық экономиканың ықтимал бәсеңдеуі және жасанды интеллектінің коммерциялануының баяулауы.
Ол IBM-нің кванттық есептеуге инвестициясын тағы бір назар аудару саласы деп санайды. Осы жылдың маусым айында компания осы салада бес жыл ішінде 10 миллиард доллар инвестициялауды көздейтін бесжылдық жоспарын жариялады, оның мақсаты – 2029 жылға дейін күрделі практикалық мәселелерді шеше алатын әлемдегі алғашқы кванттық компьютерді жасау. JPMorgan бұл инвестициялардың компанияның капиталдық шығындарын арттырып, оның еркін ақша ағынына қысым жасауы мүмкін екенін атап көрсетеді. Сонымен қатар, кванттық есептеулермен айналысатын бәсекелестердің (соның ішінде Microsoft пен Google) жетістіктері оның акция бағасының төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Тағы бір тәуекел – Red Hat компаниясының кәсіпорын операциялық жүйелерінің сатылуының күтілгендей қарқынды болмауы мүмкін. Соңында, IBM компаниясының жақында сатып алған компанияларын, әсіресе11 миллиард долларға сатып алынған Confluent-ты біріктіру күтілгеннен ұзаққа созылуы мүмкін. Егер интеграция немесе кросс-сату күтпегендей баяу жүрсе, мәмілелердің әсері жылына шамамен 500 миллион доллар синергия әкелуден қалыс қалуы мүмкін.
Тағы қандай көрсеткіштерге назар аударуыңыз керек?
IBM акцияларының бағасы әлі де құлдыраудан толық қалпына келген жоқ. Алдын ала тоқсандық нәтижелері жарияланғаннан кейінгі аптада кем дегенде сегіз Уолл-стрит зерттеу тобы IBM үшін мақсатты бағаларын төмендетті, ал бір банк — Oppenheimer — мақсатты бағасын (320 доллардан 350 долларға көтергеннен кейінгі келесі күні) алып тастап, рейтингін «outperform» деңгейінен «neutral» деңгейіне төмендетті.
Қазіргі уақытта 28 талдаушының 16-ы IBM акцияларын сатып алуды, 10-ы ұстауды, ал 2-сі сатуды ұсынады. Орташа мақсатты баға бір акцияға 264,1 АҚШ долларын құрайды, бұл қазіргі деңгейден 25,5 пайызға өсуді білдіреді.
Нарық әлсіз тоқсанды ғана емес, сонымен бірге тағы үш маңызды тәуекелді де бағасына енгізді: бизнестің болжамдылығының төмендеуі, Бағдарламалық қамтамасыз ету сегментінің IBM Z-ге тәуелділігі және басшылықтың компания клиенттерінің бюджеттеріндегі өзгерістерге сатылымдарды жылдам бейімдей алмауы.
Инвесторлар үшін шешуші факторлар енді тек табыс пен акцияға түсетін пайданың бұрыннан белгілі көрсеткіштері ғана емес, сонымен қатар еркін ақша ағынының болжамы да болады. ATLAS Capital сарапшыларының айтуынша, дәл осы көрсеткіш ағымдағы қиындықтардың уақытша екенін немесе бизнес-модельдің нашарлағанын көрсетеді.
Бағдарламалық қамтамасыз ету саласындағы кіріс тенденциялары мен Red Hat-тың көрсеткіштері де маңызды. Сонымен қатар, компания ірі мәмілелердің шынында да толықтай жоғалған емес, кейінге шегерілгенін дәлелдеуі тиіс.
