Пауэлл жұмыспен қамту мен инфляциядағы «қиын жағдайды» айтты
АҚШ Федералдық резерв жүйесінің (ФРЖ) төрағасы Джером Пауэлл еңбек нарығы мен инфляция болжамдары реттеуші үшін тәуекел туғызып отырғанын мәлімдеді. Ол ФРЖ ақша-несие саясатында «қиын жағдайға» тап болғанын айтты. Пауэллдің сөзі ФРЖ сайтында жарияланды.
«Қысқа мерзімді тәуекелдер бойынша инфляция өсім жағына, ал жұмыспен қамту төмендеу жағына қарай ауысуда. Бұл күрделі жағдай жасайды. Яғни қауіпсіз жол жоқ», — деді Пауэлл. Оның сөзінше, саясатты тым тез жұмсарту инфляциямен күресті аяқтауға кедергі келтіреді және кейін оны 2% деңгейіне қайтару үшін қайта қатаңдатуды талап етеді. Ал керісінше, қатал саясатты ұзақ ұстау еңбек нарығын әлсіретуі мүмкін. Сондықтан ФРЖ стратегиясы екі міндеттің арасындағы теңгерімді сақтауға бағытталған.
ФРЖ басшысы жағдайды стагфляцияға ұқсас деп сипаттады: экономикалық өсім баяулап, инфляция жоғары болып тұр. Дегенмен қазіргі жағдай АҚШ-тағы 1970–80 жылдардағы дағдарыстан жеңілірек, бірақ ФРЖ үшін бұл да маңызды сынақ, деп жазды CNBC.
Жұмыспен қамтудағы тәуекелдердің күшеюі экономикалық қауіптердің балансын өзгертті. Сол себепті соңғы отырыста ФРЖ неғұрлым бейтарап саясатқа қадам жасап, пайыздық мөлшерлемені 4–4,25%-ға дейін түсірді, деді Пауэлл.
«Бұл деңгей әлі де шамалы шектеуші, бірақ ол бізге экономикадағы өзгерістерге әрекет етуге жақсы мүмкіндік береді», — деді ол. Пауэллдің айтуынша, ФРЖ саясаты алдын ала белгіленген бағытқа ие емес, шешімдер жаңа деректер мен тәуекел балансына сүйеніп қабылданады.
«Біз жұмыспен қамтудың ең жоғары деңгейін қолдауға және инфляцияны тұрақты 2%-ға қайтаруға берікпіз», — деп түйіндеді ол.
Нарықтағы жағдай
Пауэллдің сөзі кезінде негізгі америкалық индекс S&P 500 сәл төмендеді — шамамен 0,3%-ға. Dow Jones нөлге жуық деңгейде құбылып тұрды, ал Nasdaq Composite 0,5%-ға түсті. Russell 2000 индексі керісінше, 0,65%-ға өсті. VIX («қорқыныш индексі») 2%-дан астам көтерілді.
CNBC жазғандай, Пауэлл бірқатар көрсеткіш бойынша нарықтың артық бағаланғанын да атап өтті. «Акция бағасы сияқты көрсеткіштерге қарасақ, бағалау шын мәнінде жоғары. Бірақ бұл қаржылық тұрақтылық үшін қауіп күшейді дегенді білдірмейді», — деді ол.
Контекст
Пауэлл бұл сөзін АҚШ экономикасы туралы 2025 жылғы алғашқы пайыздық мөлшерлеме төмендетілгеннен бір апта өткен соң айтты. 16–17 қыркүйектегі отырыста ФРЖ мөлшерлемені 0,25 п.п.-ға төмендетіп, 4–4,25% деңгейіне жеткізген. Бұл еңбек нарығы әлсіреп жатқанда экономиканы қолдау үшін жасалды. Бірақ отырыстан кейінгі баспасөз конференциясында Пауэлл бұл қадам толық циклдің басталуы емес екенін айтты. Ол мөлшерлемені төмендетуді алдын алу шарасы деп атап, болашақтағы қадамдар еңбек нарығы мен экономика деректеріне байланысты болатынын ескертті. Сондай-ақ ол ФРЖ саясатына саяси қысым әсер етпейтінін нақтылады.
Жаңартылған «dot plot» (мөлшерлеме болжамдарының диаграммасы) бойынша ФРЖ 2025 жылы пайыздық мөлшерлемені үш рет төмендетуді жоспарлап отыр. Бұрын маусымда екі рет күтілген еді. Дегенмен реттеуші ішінде пікір біркелкі емес: шешім небәрі аз басымдықпен қабылданды (19 мүшенің 10-ы қолдап, 9-ы қарсы). Экономистер мұны «жұмсақ медиана» деп атап, саясат бағыты бойынша нақты келісім жоқ екенін айтады.
