Пентагон АҚШ-тың қорғаныс бизнесіндегі үлестерін сатып алуды ойластыруда
АҚШ Қорғаныс министрлігі жетекші қорғаныс мердігерлерінің, соның ішінде Lockheed Martin компаниясының акцияларын сатып алу мүмкіндігін қарастырып жатыр, деп мәлімдеді сауда министрі Говард Латник. Осыдан кейін Lockheed қағаздары 2%-ға өсті. Бұл жаңалық АҚШ үкіметінің Intel-ге бөлінген гранттарды компания акцияларының 10%-ына айырбастап, ең ірі акционерге айналған сәтімен тұспа-тұс келді.
Егжей-тегжейі
CNBC арнасына берген сұхбатында Латник Пентагон Lockheed Martin сияқты қорғаныс компанияларының үлестерін алуға қызығушылық танытып отырғанын айтты. Ол бұл мәлімдемені үкіметтің Intel тәжірибесін басқа компанияларда қайталау жоспары бар ма деген сұраққа жауап ретінде жеткізді.
«Қазір қорғаныс тақырыбында ауқымды пікірталастар жүріп жатыр», — деді министр. Оның сөзінше, табысын негізінен федералды келісімшарттардан алатын Lockheed «АҚШ үкіметінің жалғасы іспетті».
«Бірақ мұнда экономикалық мән бар ма? Бұл шешімді қорғаныс министрі мен оның орынбасарына қалдырамын. Олар осыны ойластырып жатыр», — деді Латник.
Министр сонымен қатар президент Дональд Трамптың елдің қарулану және қорғаныс жүйесін қаржыландыру тәсілін қайта қарап жатқанын атап өтті.
«Бұрынғыдай әдіс жеке компанияларға сыйлық қана болды», — деді ол.
CNBC пікірінше, бұл мәлімдеме Трамп әкімшілігінің Конгресс жыл сайын бекітетін Пентагон қаржыландыру жүйесін ауқымды түрде қайта қарастыру жоспарын меңзеп тұрған болуы мүмкін.
Lockheed компаниясының өкілі CNBC-ге берген жауабында: «Бірінші мерзімдегідей, біз ұлттық қорғанысты нығайту үшін президент Трамппен және оның әкімшілігімен тығыз жұмысымызды жалғастырып келеміз», — деді. Пентагон түсініктеме бермеді.
Lockheed акциялары сейсенбі күні 2%-ға дейін көтеріліп, 456,4 долларға жетті, бірақ кейін өсім шамамен 1,5%-ға дейін бәсеңдеді. Жыл басынан бері олардың құны 6%-дан астам төмендеді.
DefenseNews 2024 жылғы рейтингі бойынша Lockheed әлемдегі ең ірі қорғаныс компаниясы болып саналады. АҚШ-тың басқа ірі мердігерлері — RTX, Northrop Grumman, General Dynamics және Boeing. Сейсенбіде олардың акциялары да 1–2% шамасында қымбаттады.
Контекст
Өткен аптада АҚШ үкіметі қаржылық қиындыққа тап болған Intel компаниясының үлесін сатып алуға қызығушылық танытқанын білдірді. Кейін Reuters деректері бұл бастама басқа жартылай өткізгіш компанияларға да таралуы мүмкін екенін көрсетті. Бұған дейін Трамп әкімшілігі қорғаныс секторы акцияларына қызығушылық білдірмеген.
Intel акциялары АҚШ үкіметіне 5,7 млрд долларлық CHIPS бағдарламасы аясындағы әлі берілмеген гранттар және Secure Enclave бағдарламасынан бөлінетін 3,2 млрд доллар есебінен беріледі. Бұл бағдарламалар Байден тұсында қабылданғанымен, Secure Enclave бұрынғы Ақ үй әкімшілігінің бастамасы еді.
CNBC түсіндірмесіне сәйкес, Трамптың Intel-дегі үлесті сатып алуы — оның экономикалық мақсаттарға жету үшін мемлекет бақылауын күшейту әрекетінің бөлігі. Ол 25 тамызда мұндай мәмілелерді «күні бойы жасауға дайынмын» деді.
Алайда бұл қадам сынға ұшырады. Кейбір консерваторлар мұндай саясат еркін нарық қағидаларына қайшы келетінін, әрі Intel-ге де, жалпы экономикаға да тәуекел әкелетінін айтты. Intel де мемлекет үлесінің ықтимал қауіптері туралы ескертті. Компания үшін басты мәселе — АҚШ үкіметінің ірі акционерге айналуы шетелдік бизнесті (яғни кірістің 76%-ын) қатерге тігуі мүмкін.
«Ең айқын қауіп — Intel шешімдері енді коммерциялық емес, саяси мүддеге көбірек тәуелді бола бастайды», — деп жазды Катон институтының экономисі Скотт Линсисом The Washington Post-тағы мақаласында.
