SpaceX Илон Масктың саясатқа қайта оралу қаупі туралы инвесторларды ескертті
Илон Маск саясатқа және мемлекеттік басқару саласына қайта оралуы мүмкін. Бұл туралы оның ғарыштық компаниясы SpaceX инвесторларға ескерту жасады. Компания алғаш рет мұндай болжамды акциялармен жасалатын жаңа мәмілеге қатысты материалдарда тәуекелдер бөлімінде атап өтті. Бұған дейін Масктың саясатқа араласуы Tesla инвесторларына қымбатқа түскен болатын — компания акциялары мен сатылымдары күрт төмендеген еді. Маск демалыссыз жұмысқа қайта кіріскенін, кейде тіпті кеңседе түнейтінін айтқанымен, оның өмірінде бәрі өзгеруі мүмкін деп жазады Bloomberg.
Егжей-тегжейлі
Құжаттарға сәйкес Илон Маск бұған дейін Дональд Трамптың кеңесшісі ретінде Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру департаментінде (DOGE) жұмыс істеген және болашақта да осыған ұқсас қызметтерді атқарып, оларға едәуір уақыт пен күш жұмсауы мүмкін. Бұл туралы SpaceX компаниясы акция иелеріне жолдаған құжаттарда айтылған, деп хабарлайды Bloomberg.
Компания бұл ескертуді акцияларды сату ұсынысына байланысты инвесторларға арналған материалдағы тәуекелдер бөліміне қосқан. Bloomberg дереккөздерінің айтуынша SpaceX тендерлік ұсыныстарда мұндай тәуекелді алғаш рет атап отыр.
Акцияларды кері сатып алу ұсынысы аясында белгілі бір акционерлер өз үлестерін сату мүмкіндігіне ие болды. Bloomberg мәліметтері бойынша SpaceX қызметкерлер мен өзге де иелерден 1,25 млрд доллар көлемінде акцияларды кері сатып алуды жоспарлап отыр. Осы мәміле нәтижесінде SpaceX шамамен 400 млрд долларға бағаланған, бұл оны әлемдегі ең қымбат жекеменшік компания етеді, деп еске салады агенттік.
Маск пен SpaceX өкілдері Bloomberg-тің түсініктеме сұранысына жауап бермеді.
SpaceX үшін қандай тәуекел бар?
SpaceX — АҚШ үкіметінің негізгі мердігерлерінің бірі. Компания NASA және Пентагонмен тығыз жұмыс істейді. Ол Falcon зымырандарын ұшырумен және Марсқа адам жіберуге арналған Starship ауыр зымыранын жасаумен қатар, шамамен 8000 спутниктен тұратын Starlink орбиталық жүйесін де басқарады. Маскпен болған жанжал кезінде АҚШ президенті миллиардердің компанияларын, соның ішінде SpaceX-ті субсидиялар мен мемлекеттік келісімшарттардан айырамын деп сес көрсеткен.
Контекст
Маск қаңтар айында Дональд Трамп әкімшілігінде жұмыс істей бастады. Ол Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру департаментін (DOGE) арнайы мемлекеттік қызметкер және президенттің аға кеңесшісі мәртебесінде басқарды. Мамыр айының соңында ол қызметінен кетті — «арнайы қызметкер» ретінде оның өкілеттік мерзімі жылына 130 күнмен шектелген еді. Бірақ қызметтен кетпей тұрып-ақ Маск Трамптың салық-бюджеттік бастамасын — шілде айының басында қабылданған «үлкен әрі керемет» заң жобасын — ашық сынай бастаған болатын. Кәсіпкер бұл бастама шығындарды азайтуға бағытталған күш-жігерді әлсіретіп, бюджет тапшылығының өсуіне әкеледі деп ескерткен. Заң жобасы, басқа да өзгерістермен қатар, Tesla үшін тиімді болған электромобильдерге берілетін субсидияларды алып тастаған.
Маск әкімшілікте қызмет еткен кезде оған жағымсыз қарайтын америкалықтардың үлесі 45%-дан 55%-ға дейін өскен, деп жазады Forbes Silver Bulletin сауалнамасына сілтеме жасап. Бұл Tesla-ға да әсер етті — миллиардердің жалғыз жариялы компаниясының акциялары Масктың саяси белсенділігі кезеңінде 20%-ға арзандаған, ал S&P 500 индексі сол уақытта 3%-дан аз ғана төмендеген. 2025 жылдың бірінші тоқсанында Tesla сатылымы үш жылдағы ең төменгі деңгейге түсті. JP Morgan сарапшылары 2025 жыл Tesla үшін 2022 жылдан бергі ең нашар жеткізілім жылы болады деп болжайды. Компания екінші тоқсанның нәтижелерін 23 шілдеде сауда жабылған соң жариялайды.
Маск қызметінен кейін бизнеске назар аударамын, саяси амбицияларымды тоқтатамын деп уәде берген. Алайда жазда бюджет заңнамасына байланысты Трамппен ашық жанжалдасқан соң, ол президентті және Конгрестегі республикашыларды сынға алып, шілде айында бірқатар конгрессмендерді қызметінен кетіру үшін жаңа саяси партия құратынын мәлімдеді.
Қазіргі таңда Маск өзінің бес компаниясындағы жұмысына ғана көңіл бөліп жатқанын көрсетіп жүр, деп жазады Bloomberg. «Қайтадан аптасына 7 күн жұмыс істеп, балаларым қасымда болмаса, кеңседе ұйықтаймын», — деп жазды Маск 20 шілдеде X әлеуметтік желісінде. Алайда SpaceX-тің тәуекел туралы ескертуі Bloomberg-тің жазуынша Маск компанияларының инвесторларына «миллиардердің өмірінде — Трамп әкімшілігінде де солай — ештеңе мәңгілік емес екендігін» еске салатын белгі болып отыр.
