Трамптың тарифтері қайта күшіне енді, Қытай америкалық чиптерге балама іздеуде
АҚШ-тың апелляциялық соты Дональд Трамп енгізген тарифтердің күшін жою туралы шешімнің күшін уақытша тоқтатты. Бұл шешімнің сот нәтижесіне байланысты белгісіздігі инвесторлар көңіл-күйіне әсер етті – әсіресе Азияда, онда қор нарықтары теріс аймаққа кетті. АҚШ пен Қытай арасындағы сауда келіссөздері, АҚШ қаржы министрі Скотт Бессенттің айтуынша, «тұйыққа тіреліп», екі ел көшбасшыларының тікелей араласуын қажет етуде. Осы арада Қытайдың алпауыт технологиялық компаниялары – Alibaba, Tencent және Baidu –ЖИ әзірлемелер үшін отандық чиптерге көшу үдерісін жеделдетуде, себебі Nvidia өнімдерінің қоры тез сарқылуда. Осы және басқа да жаңалықтар жайлы 30 мамырға арналған шолуымызда.
Апелляциялық сот Трамптың тарифтерін алып тастау шешімін тоқтатты
АҚШ федералды апелляциялық соты Дональд Трамп әкімшілігінің өтінішін қанағаттандырып, төменгі соттың Трамп енгізген көптеген тарифтерді жойған шешімінің күшін уақытша тоқтатты, деп хабарлайды CNBC.
Апелляциялық сот өз шешімінде Халықаралық сауда соты сәрсенбі кешкісін шығарған шешімнің «келесі хабарламаға дейін уақытша тоқтатылатынын» мәлімдеді, бұл уақытта тараптардың дәлелдері қаралуда.
Бұл тоқтату Ақ үйге апелляциялық сот шешімін толық жою үшін өз дәлелдерін дайындауға мүмкіндік береді. Бұған дейін Трамп әкімшілігі егер тарифтер дереу қалпына келтірілмесе, жұма күні-ақ АҚШ Жоғарғы сотынан «шұғыл шаралар» сұрайтынын мәлімдеген болатын. Дегенмен, Ақ үй, тіпті жеңіліс жағдайында да тарифтерді енгізудің басқа тетіктері бар екенін ескерткен. «Тіпті жеңілсек те — біз оны басқа жолмен жасаймыз», — деді 29 мамырда Трамптың сауда кеңесшісі Питер Наварро.
Соған қарамастан, сот шешімі Трамптың жаһандық сауданы қайта құру стратегиясының өзегі саналатын экономикалық күн тәртібінің маңызды бөлігін әлсіретті деп есептейді CNBC. Бұл шешім сондай-ақ қазіргі жүріп жатқан екіжақты сауда келіссөздерінде әкімшілік ұстанымын әлсіретіп отыр.
Трамп әкімшілігіне қарсы шыққан бизнестің мүддесін қорғаған адвокат Джеффри Шваб сот шешімін «процедуралық қадам» деп атады: «Біз апелляциялық сот әкімшіліктің өтінішін кері қайтарады деп сенеміз, өйткені бұл тарифтер біздің клиенттерге орны толмас залал келтіреді», — деді ол.
Екі тарап та істі АҚШ Жоғарғы сотына жылдам жеткізуге дайындалып жатқан сияқты. «Жоғарғы сот бұл қорқынышты әрі ел үшін қауіпті шешімді тез әрі батыл түрде жояды деп үміттенемін», — деп жазды Трамп.
Бессент: АҚШ пен Қытай арасындағы келіссөздер «біраз тұралап қалды»
АҚШ пен Қытай арасындағы сауда келіссөздері «біраз тұралап қалды» және оларды ілгерілету үшін екі ел көшбасшыларының тікелей диалогы қажет. Бұл туралы АҚШ қаржы министрі Скотт Бессент Fox News телеарнасына берген сұхбатында айтты. «Менің ойымша, алдағы бірнеше апта ішінде біз Қытаймен жаңа келіссөздер жүргіземіз», — деді ол және АҚШ пен Қытай президенттері арасында бір уақытта телефон арқылы сөйлесу болуы мүмкін екенін айтты.
Өткен айда сауда қақтығысының ушығуынан кейін Бессент екі елдің 12 мамырда Швейцарияда маңызды келісімге келуіне ықпал етті. Тараптар өзара тарифтерді 90 күнге – тамыздың ортасына дейін төмендетуге келіскен. Екі елдің дипломаттары өткен аптаның соңында телефон арқылы келіссөздер жүргізді.
Дегенмен, АҚШ Қытайға қарсы технологиялық шектеулерді күшейтуді жалғастыруда, бұл Бейжіңнің наразылығын тудыруда. Ал Қытай өз кезегінде сирек кездесетін металдарға қатысты экспорттық шектеулерді жұмсартқан жоқ, бұл Вашингтонның үмітін ақтамады.
«Келіссөздердің ауқымы мен күрделілігін ескерсек, екі ел көшбасшыларының араласуы қажет деп ойлаймын, — деді Бессент. — Олар өте жақсы қарым-қатынаста, және менің ойымша, Трамп президент өз ұстанымын нақты білдіргенде Қытай келіссөз үстеліне қайта отырады».
Трамп ФРЖ төрағасы Пауэллмен кездесті және пайыздық мөлшерлемені төмендетуге шақырды
АҚШ Федералды резерв жүйесі (ФРЖ) оның төрағасы Джером Пауэлл бейсенбі күні Трамптың шақыруымен онымен жеке кездесу өткізгенін растады, деп хабарлайды Yahoo Finance. Ақ үй бұл кездесуді растады және Трамптың Пауэллге пайыздық мөлшерлемені төмендетпеу — қате екенін айтқанын хабарлады.
Кездесу бірнеше ай бойы Трамптың Пауэллді ашық түрде сынап, ФРЖ-ға ақша-кредит саясатын жұмсартуды талап етіп келгенінен кейін өтті.
ФРЖ мәлімдемесінде кездесуде «экономикалық көрсеткіштер, соның ішінде өсу, жұмыс орындары және инфляция» талқыланғаны айтылған. Пауэлл өз кезегінде мөлшерлемелер бойынша болашақ болжамдармен бөліспеген, бірақ ФРЖ саясаты толықтай экономикалық деректерге және олардың болжамға әсеріне тәуелді болатынын атап өткен. ФРЖ сондай-ақ шешімдер тек «мұқият, объективті және саясиланбаған» талдау негізінде қабылданатынын айтты.
Ақ үй ФРЖ нұсқасын растады. БАспасөз-хатшысы Кэролайн Ливитт Трамп шынымен Пауэллдің мөлшерлемені төмендетпеуі — қате екендігін айтқанын және бұл шешім АҚШ-ты Қытаймен және басқа елдермен салыстырғанда қолайсыз жағдайға қоятынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ президент бұл туралы бұрыннан айтып келе жатқанын еске салды.
Кездесу 7 мамырда Yahoo Finance Пауэллден экономикалық белгісіздік жағдайында неге президентпен кездесуді өзі сұрамағанын сұраған баспасөз мәслихатынан кейін өтті. Пауэлл жауап ретінде: «Мен ешқашан қандай да бір президентпен кездесуді сұраған емеспін және сұрамаймын. Бұл үнемі біржақты: егер президент кездескісі келсе – ол шақырады. Бірақ мұндай жағдай болған жоқ», — деді.
Мамыр айының басында ФРЖ негізгі пайыздық мөлшерлемені өзгеріссіз қалдырды — 4,25% пен 4,50% аралығында.
Қытайдың ірі технологиялық компаниялары отандық чиптерге көшуде
Қытайдың ірі технологиялық компаниялары америкалық Nvidia процессорларының қоры азайып, АҚШ тарапынан экспорттық бақылау күшейіп жатқанда отандық чиптерге көшуді бастады, деп хабарлайды Financial Times.
Мақалада салалық өкілдерге сілтеме жасай отырып, Alibaba, Tencent және Baidu сияқты компаниялар жасанды интеллектке (ЖИ) деген ішкі сұранысты қанағаттандыру үшін балама жартылай өткізгіштерді сынақтан өткізе бастағаны айтылған.
Олар Дональд Трамп әкімшілігі өткен айда өздерінің таңдаулы Nvidia H20 чипін сатуға шектеулер енгізгеннен кейін дағдарыс жағдайына арналған жоспарларды жедел іске асыруға мәжбүр болды. Бұл чип бұрынғы президент Джо Байден енгізген шектеулерге сай келетін жеңілдетілген нұсқа ретінде жасалған болатын.
Шектеулердің күшеюі Қытайдың технологиялық алпауыттарының әрекетін жеделдетті: ақпарат көздеріне сүйенсек, Nvidia чиптерінің қазіргі қоры келесі жылдың басына дейін ғана жетуі мүмкін.
Жаңа чиптерге берілген тапсырыстар әдетте үштен алты айға дейін орындалады, және Nvidia болашақта Трамптың жаңа экспорттық талаптарына сай келетін, әрі жергілікті өнімдермен бәсекелесе алатын процессорды Қытайға жеткізе ала ма – бұл әзірге белгісіз.
Нарықтардағы жағдай
Жұма күні Азия-Тынық мұхиты өңірінің нарықтары құлдырады: инвесторлар АҚШ экономикасының өсу қарқынының баяулауына, инфляцияның өсуіне және Трамптың «жауапты тарифтері» бойынша сот процесінің белгісіздігіне байланысты алаңдаушылық білдірді.
— Жапонияда Nikkei 225 индексі сауда барысында 1,8%-ға, ал кең ауқымды қамтитын Topix индексі 1,3%-ға төмендеді, өйткені инвесторлар макродеректердің ауқымды көлемін талдауда. Токионың негізгі инфляциясы (жаңа азық-түлікті есепке алмағанда) сәуірде өткен жылмен салыстырғанда 3,6%-ға өсті — бұл 2023 жылдың қаңтарынан бергі ең жоғары көрсеткіш.
— Оңтүстік Кореяда Kospi индексі 1,1%-ға, ал шағын капитализациялы компаниялар индексі Kosdaq 0,5%-ға төмендеді.
— Қытайдың құрлықтық бөлігінде CSI 300 индексі 0,33%-ға төмендесе, Гонконгтағы Hang Seng индексі 1,5%-ға арзандады.
— Үндістанның Nifty 50 индексі шамамен 0,3%-ға, ал BSE Sensex — 0,3%-ға төмендеді.
— АҚШ қор индексінің фьючерстері айтарлықтай өзгерген жоқ, себебі инвесторлар сауда келіссөздері мен инфляция бойынша жаңа деректерді күтуде.
Сонымен бірге Уолл-стриттегі үш негізгі индекс те күнді сәл де болса өсіммен аяқтады, бұл Трамптың тарифтеріне қатысты жағдайға байланысты сақтықпен әрекет еткен инвесторлардың ұстанымымен байланысты.
S&P 500 индексі Nvidia чип өндірушісінің күшті нәтижелері арқасында 0,4%-ға өсіп, 5912,17 деңгейінде жабылды, дегенмен күндізгі өсім 0,9%-ға дейін жеткен еді.
Nasdaq Composite 0,39%-ға өсіп, 19175,87 деңгейінде жабылды, ал күн ішіндегі максимум 1,5%-ды құрады. Dow Jones 117,03 пунктке немесе 0,28%-ға көтеріліп, 42215,73 деңгейінде аяқтады.
