Үміт пен армандардың IPO-сы: аңызға айналған қысқа сатушы Джим Чанос SpaceX-тің бағалауына неге сенбейді

SpaceX-тің 12 маусымға жоспарланған дебюті компанияның қаржылық көрсеткіштерінен гөрі инвесторлардың Илон Маскке және жасанды интеллектке деген ынтасына көбірек негізделген, Бұл туралы Wall Street-тің әйгілі қысқа сатушысы әрі Chanos & Co. инвестициялық фирмасының негізін қалаушысы Джим Чанос мәлімдеді. Оның пікірінше, компанияның іскерлік дамуына қатысты ақылға қонымды болжамдармен SpaceX-тің жоғары бағалануын ақтау қиын, деп жазады Bloomberg.

SpaceX-тің биржаға шығуы инвесторлар спекулятивті өсім әлеуеті бар жобаларға алып қаржы құйып жатқан уақытта нарық сенімінің басты сынағы болмақ, деді Чанос Нью-Йорктегі iConnections Global Alts инвестициялық конференциясында. Компанияның қор нарығына шығуы тарихтағы ең асыға күтілетін дебюттердің бірі: сұраныс қолжетімді акциялар санынан төрт еседен асты, деп хабарлады Bloomberg дереккөздері.

SpaceX шамамен 2 триллион долларлық жалпы бағалаумен 75 миллиард долларлық IPO өткізуге дайындалып жатыр. Ал біз кірісі 19 миллиард доллар болатын және еркін ақша ағыны теріс компания туралы айтып отырмыз. «Бұл, негізінде, үміт пен армандардың IPO-сы», – деді аңызға айналған қысқа сатушы.

Ол SpaceX-тің шамаланған бағалауы қазіргі уақытта негізінен теориялық сипаттағы болашақ бизнес-жобаларға қатысты үміттерді көрсетеді деп атап өтті. «Ғарыш индустриясының әлеуетті нарығы шексіз», – деп ирониямен атап өтті Чанос. «Мұндай бағаны ақтау үшін қалағаныңдай әңгіме ойдан шығара аласың — Марстағы колониялар, Айға орналасқан зауыттар, орбитадағы деректер орталықтары».

Чанос SpaceX-тің шынайы құнына деген үстемені Musk-тың екінші компаниясы – электр көліктерін өндіретін Tesla акцияларына инвесторлардың қазіргі үстемесімен салыстырды. Оның нарықтық капитализациясы ұзақ уақыт бойы автономды жүргізу, робототехника және жасанды интеллект жобаларына жасалған бәс тігулерге негізделген. Дегенмен, қысқа сатушы SpaceX нарыққа әлдеқайда жоғары бағалау коэффициентімен кіріп жатқанын атап көрсетеді: Tesla-ның бағасы болжамды жылдық кірістің шамамен 14 есесіне тең болса, SpaceX нарыққа 90 есе коэффициентпен шығып жатыр.

Чанос компанияның қазіргі бизнес бағыттары, соның ішінде Starlink спутниктік интернет қызметі, «бірнеше жүз миллиард долларға» тең деп есептейді. Алайда ол SpaceX акциялары бойынша қысқа позицияны дереу ашатынын айтқан жоқ.

Инвестициялық ARK Invest компаниясының негізін қалаушы Кэти Вуд тізімге енгізілгеннен кейін SpaceX акцияларына сұраныстың жоғары болатынын күтеді. Ол Starship зымыранының технологиялық әлеуетін компанияның бағалануының негізгі қозғаушы күші деп санайды. ARK-тың болжамдары бойынша, ұшыру жүйесін сәтті енгізу жүкті орбитаға шығару құнын он есе азайтады — және бұл бір уақытта SpaceX-тің бірнеше нарығын кеңейтеді. Атап айтқанда, Маск жариялаған орбиталық деректер орталықтары шынында да коммерциялық тұрғыдан тиімді болып, тіпті жасанды интеллект үшін жер үсті инфрақұрылымымен бәсекеге түсуі мүмкін.

— Deepwater Asset Management компаниясының басқарушы серіктесі Джин Мунстер нарықтың Илон Масктің активтерінің әсерін төмен бағалап жатқанына сенеді. Оның пікірінше, ғарыш инфрақұрылымы мен xAI-дың есептеу қуатының интеграциясы SpaceX-ке «толықтай егеменді AI жасауға қабілетті жалғыз активтер жиынтығын құруға» мүмкіндік берді, яғни үшінші тарап жеткізушілеріне тәуелсіз толық автономды экожүйе.

— Нью-Йорк университетінің «бағалау гуруі» деп танылған профессоры Асват Дэмодаран компанияның құны шамамен 1,2–1,3 триллион доллар болуы керек деп есептейді — бұл оның мақсат етіп отырған деңгейінен төмен. Ол SpaceX компаниясының ғарышқа ұшыру және спутниктік байланыс нарығын бағалауы оған қисынды көрінетінін мойындады, бірақ 26 триллион долларға дейінгі ықтимал жасанды интеллект нарығы жөніндегі болжамды тым оптимистік деп санады. Мұндай сценарийде жұмыс күшінің дерлік толықтай жасанды интеллектпен алмастырылуы қажет.