ЖИ адамнан озып кеткенде оптимист болып қалудың жолы: Илон Масктің сұхбатынан негізгі ойлар

Илон Масктің жасанды интеллект жарысына араласуы парадоксқа негізделген: Google-ге қарсы теңгерім жасауға тырысқанда ол ақырында өзі қауіпті деп санайтын технологияның дамуын жеделдетуге көмектесті. The Economist журналына берген сұхбатында әлемдегі ең бай адам жасанды интеллекттің дамуын тоқтату мүмкін еместігін түсінетінін және оның орнына апат қаупін азайтуға назар аударуды ұсынатынын түсіндірді. Маск жасанды интеллекттің адамзатқа қауіп төндіретінін мойындайды, бірақ он жылдан кейін бұл технология әмбебап өркендеуге әкеледі деп есептейді. Oninvest 90 минуттық әңгімеден Масктің негізгі мәлімдемелерін таңдап алды.

Меніңше, шамамен бес жылдан кейін жасанды интеллект адамзаттың ұжымдық ақыл-ойынан озып кетуі мүмкін. Бұл менің бағалауым. Сол уақытқа қарай жасанды интеллект адамдардан жақсырақ орындай алмайтын іс дерлік қалмайды, бәлкім тек адам болу қабілетінен басқа.

Егер жасанды интеллект пен адамның ақыл-ойы арасындағы айырмашылық адам мен шимпанзе арасындағы айырмашылықтан салыстырғысыз дәрежеде үлкен болып шықса, маймылдардың билік етіп қалатынын елестету қиын. Кешіріңіз, бірақ негізінде біз шимпанзелердің дамыған түрінен басқа ештеңе емеспіз. Қайта жақында ғана біз ағаштар арасында тербеліп, джунглиде банан жейтінбіз. Айта кетейін, біз әлі күнге дейін банан жейміз.

Мен әлі де жасанды интеллект пен роботтардың белгілі бір тәуекелдер тудыратынына сенемін — олар нөлге тең емес (2025 жылдың наурызында Маск адамзатты жоятын роботтардың пайда болу ықтималдығын 10–20 пайыз деп бағалады — Oninvest). Алайда ақыр соңында мен философиялық қорытындыға келдім: дүниені оптимизммен қараған жөн.

Осы саяхаттан жай ғана ләззат алайық — менің қазіргі философиям осы деп ойлаймын. Өйткені, шын айтсам, жасанды интеллект пен роботтардың дамуын тоқтату мүмкін емес сияқты. Тіпті мен оны тоқтатқым келсе де, қолымнан келмейді.

AI дамуы бойынша ең ықтимал сценарий (Oninvest мәліметі бойынша) – бұл ешкім де елестете алмайтын молшылық дәуірінің басталуы, сол кезде әркім өзінің қиялына келгеннің бәрін иелене алады. Бұл абсурдты естілуі мүмкін, бірақ қазір 2026 жыл. 2036 жылы қай жерде болатынымызды көрейік. Әрине, мысалы, ауқымды термоядролық соғыс немесе оған ұқсас оқиға бұл жоспарды жүзеге аспауына кедергі болуы мүмкін. Бірақ Үшінші дүниежүзілік соғысты болдырмауға болатынын ескерсек, біз фантастикалық молшылық дәуіріне тұрақты түрде бет алып келе жатқан сияқтымыз. Міне, осылайша оптимизм манифесті.

Ұзақ уақыт бойы мен жасанды интеллектті дамытуға араласқым келмеді, ал кейін, сіз білетіндей, OpenAI-ды құрдым — негізінен Google-ге қарсы теңгерім ретінде, өйткені сол кезде бұл салада компанияның виртуалды монополиясы бар еді. Содан кейін Anthropic OpenAI-ден бөлініп шықты және қазір ол жасанды интеллект саласында көшбасшылардың бірі. Шын мәнінде, менің әрекеттерім жасанды интеллекттің дамуын жеделдететін оқиғалар тізбегін қозғап жібергені белгілі болды, дегенмен менде ондай ниет болмаған еді. Көрінгендей, барлық жолдар жасанды интеллекттің жеделдеуіне апарады. Сондықтан мен ойлаймын: жай ғана мұны өкінішпен қабылдаймын ба, әлде әлемнің қалған бөлігіне қосыламын ба.

AI тәуекелдерін азайту үшін ең шұғыл шара (Oninvest бойынша) — жасанды интеллект саласындағы жетекші компаниялар арасында қауіпсіздік пен қорғаныс мәселелерін талқылау мақсатында кездесулер немесе конференц-қоңыраулар ұйымдастыру. Мен кем дегенде кейбір бейресми конференц-қоңыраулардан бастауды ұсынамын — мысалы, аптасына бір рет немесе әр екі апта сайын.

Және бәсекелестерге жаңа модельдерге ерте қол жеткізуге мүмкіндік беру де тиімді. Мұнда тексеру мен теңгерім жүйесі мінсіз жұмыс істейді: нарықтағы бәсекелестер шынайы қауіп-қатерді басқалардан бұрын анықтап, қарсыластың моделін шығаруды кейінге қалдыру керектігін айтудан еш тартынбайды.

Техникалық терең білімі жоқ және жасанды интеллектті дамытудың алдыңғы шебінде жұмыс істемейтін үкімет өкілі үшін нақты бір модельді жариялау керек пе, жоқ па деп шешу өте қиын. Дегенмен бәсекелестер оны бір-екі апта тексергеннен кейін кез келген ықтимал мәселені анықтай алады. Өйткені осы нарықтағы әркім басқалардың жауапкершілікпен әрекет етуін қамтамасыз етуге мүдделі.

Келесі алты айдың ішінде кем дегенде қандай да бір жұмыс істейтін жүйені іске қосуымыз керек — өйткені модельдер тым тез дамып жатыр.