Таңғы жаңалықтар: жаңа баж салығы, мұнай бағасының өсуі, әлсіз доллар
АҚШ президенті Дональд Трамп болатқа баж салығын екі есе арттырамын деп сес көрсетті. Бұл жаһандық нарықтарда тізбекті реакция туғызып, Азия биржаларының төмендеуіне және валюта нарығында жаңа құбылмалылық толқынына әкелді. Баж салығы саясаты экономикалық өсімге кері әсерін тигізіп, инфляцияны күшейтеді деген алаңдаушылықтар аясында доллар әлсіреді. Сол кезде Еуропа керісінше сенімді түрде алға шықты: әлемдегі үздік он қор нарығының сегізі дәл осы өңірде орналасқан. Мұндай өсімге Германияның ірі инвестициялары мен АҚШ-тан капиталдың ағыны себеп болды. 2 маусым таңындағы негізгі оқиғалар – осы шолуда.
Доллар Трамптың жаңа баж салығына қатысты қоқан-лоққысы аясында әлсіреді
Дүйсенбіде АҚШ долларының бағамы өткен аптадағы өсімнің бір бөлігін қайтарып, сәл төмендеді. Себебі нарықтар Дональд Трамптың баж саясатының ықтимал салдарын және оның экономикалық өсім мен инфляцияға тигізетін қатерлерін бағалап жатыр, деп хабарлайды Reuters.
АҚШ валютасы аптаны әлсіреумен бастады, өйткені Трамп 30 мамыр, жұма күні болат пен алюминий импортындағы баж салығын 25%-дан 50%-ға дейін екі есе арттыратынын мәлімдеді. Бұл өзгеріс сәрсенбіден бастап күшіне енбек.
АҚШ доллары соңғы бірнеше аптада Трамптың қайшылықты сауда саясатына байланысты қатты құбылып тұр: нарықтағы кезекті шиеленіс рецессия қаупін арттырғанда, доллар бағамы төмендейді.
Мәселен, 2 сәуірдегі баж енгізілгеннен кейін бір апта ішінде доллар негізгі валюталарға қатысты 3%-ға әлсіреді, ал Трамп Еуропаға қатысты 50%-дық баж салықтарын ұсынамын деген мамыр айында 1,9%-ға төмендеді. Өткен аптада доллар аздап нығайды (+0,3%), себебі АҚШ пен ЕО арасындағы сауда келіссөздері қайта басталып, АҚШ сауда соты Трамптың кейбір баж салықтарын оның өкілетінен тыс деп тоқтатқан болатын. Алайда келесі күні апелляциялық сот баждардың бір бөлігін қайта күшіне енгізді, ал Трамп әкімшілігі, сот қарсы шешім қабылдаса да, өз дегеніне жететін басқа жолдар барын мәлімдеді.
Долларға қосымша қысым көрсетіп тұрған тағы бір фактор — АҚШ-тың фискалдық тұрақтылығына қатысты күмән. Соңғы уақытта америкалық активтер – акциялар мен мемлекеттік облигациялар – жаппай сатылып жатыр. Бұл үрейлер әсіресе Трамптың салықты азайтып, шығыстарды арттыруды көздейтін ауқымды заң жобасы Сенатта қаралмас бұрын күшейе түсті. Жоспар бойынша алдағы 10 жылда мемлекеттік қарыз көлемі бар 36,2 трлн долларға тағы 3,8 трлн доллар қосылуы мүмкін.
OPEC+ шешімінен кейін мұнай бағасы өсті
Дүйсенбіде мұнай бағасы барреліне 1 доллардан астамға қымбаттады. Себебі OPEC+ ұйымы шілдеде мұнай өндіру көлемін соңғы екі айдағы деңгеймен бірдей ұлғайтатынын мәлімдеді, деп хабарлайды Reuters.
08:00 CET уақыты бойынша Brent маркалы мұнай фьючерстері шамамен 2,4%-ға қымбаттады. АҚШ-тың WTI мұнайына арналған келісімшарттар $1,30 немесе 2,14%-ға өсіп, барреліне $62,09-ға жетті. Өткен аптада екі марка да 1%-дан астам төмендеген болатын.
Сенбі күні OPEC+ шілде айында тәулігіне 411 мың баррельге дейін өндірісті ұлғайтатынын жариялады. Бұл көлем – қатарынан үшінші айдағы дәл сондай өсім. Reuters мәліметінше бұл шешім картель мен оның серіктестерінің нарықтағы үлесті қайта иелену және квота бұзған елдерді жазалау ниетін көрсетеді.
Бұған дейін сарапшылар OPEC+ өндірісті одан да көбірек арттыруы мүмкін деп болжаған еді. «Егер олар күтпеген жерден ауқымды өсім жариялаған болса, дүйсенбі күнгі сауда қатты соққы болар еді», – деп жазды Onyx Capital Group сарапшысы Гарри Чилингирян LinkedIn-де.
Дилерлердің айтуынша Brent пен WTI бағасына бұл 411 мың баррельдік өсім алдын ала еніп қойған.
Сондай-ақ, сарапшылар АҚШ-тағы жанармай қорының төмендігіне, әсіресе күтіліп отырған белсенді дауыл маусымы қарсаңында, алаңдап отыр.
Сауда және қарыз дағдарысы аясында Еуропа нарықтары алға шықты
Еуропа қор нарықтары жаһандық көшбасшыға айналды. Өңірдегі экономикалық перспективалар жақсарып жатқан тұста Дональд Трамптың сауда соғысы АҚШ қаржы нарықтарына қысым түсіріп отыр, деп хабарлайды Bloomberg.
2025 жылдың алғашқы бес айының қорытындысы бойынша әлемдегі ең үздік он қор нарығының сегізі Еуропада орналасқан. Bloomberg деректеріне сәйкес, олардың ішінде долларға шаққанда 30%-дан астамға өскен Германияның DAX индексі бар. Сондай-ақ Словения, Польша, Греция және Венгрия сияқты шеткі елдердің нарықтары да өсім көрсетті.
Еуропаның Stoxx 600 индексі АҚШ-тың негізгі S&P 500 индексінен долларға шаққанда рекордтық 18 пайыздық тармаққа озып кетті. Бұл өсімге Германияның кең көлемді фискалдық бағдарламалары және еуроның нығаюы себеп. Нарық қатысушыларының пікірінше,тұрақты корпоративтік табыс пен акциялардың тартымды бағасы өсімді жалғастыруы мүмкін, бұл Еуропаны АҚШ-тағы сауда соғысы мен бюджет тапшылығы аясында «тыныш айлаққа» айналдырады.
«Еуропа қайтадан назарда, – деді RBC Wealth Management компаниясының Британия мен Азиядағы инвестициялық стратегия бөлімінің басшысы Фредерик Карриер. – Соңғы екі айда Еуропаға қатысты біз он жыл бойы болмаған сұранысты көріп отырмыз».
Егер бұл тренд сақталса, еуропалық нарықтардың бірнеше жылдық әлсіздігінен кейінгі бетбұрыс болады. Ал бұл өсім өзін-өзі күшейтетін болуы мүмкін: өңірдегі акциялар қымбаттаған сайын, олар шетелдік инвестицияларды көбірек тартады.
UBS Group AG сарапшыларының бағалауы бойынша АҚШ активтерінен шыққан инвесторлар келесі бес жылда еуропалық қор нарықтарына €1,2 трлн ($1,4 трлн) тартуы мүмкін.
Австралиялық Soul Patts пен Brickworks $9 млрд құрайтын біріккен компания құрады
Австралиялық Washington H. Soul Pattinson инвестициялық компаниясы (немесе Soul Patts) мен оған еншілес Brickworks компаниясының акциялары 14 млрд австралиялық долларлық ($9 млрд) бірігу туралы хабардан кейін күрт өсті, деп хабарлайды CNBC.
Жергілікті уақыт бойынша сағат 13:00-де Soul Patts акциялары 13,78%-ға, ал Австралиядағы ең ірі кірпіш өндіруші Brickworks акциялары 22,32%-ға өсті.
Келісім шарттары бойынша жаңа компания Сидней биржасында листингтен өтеді және Soul Patts пен Brickworks-тің қалған барлық акцияларын сатып алады. Біріккен құрылымның құны шамамен 14 млрд австралиялық долларды құрайды, ал оның активтері – жылжымайтын мүлік, жеке инвестициялар және кредиттеу салаларында – 13,1 млрд австралиялық доллар болады.
Бұл бірігу 56 жыл бойы сақталған кросс-меншік құрылымының соңын білдіреді. Бұл жүйе дұшпандық жолмен басып алулардан қорғану және ұзақмерзімді инвестицияларға ынталандыру ретінде құрылған еді, деп түсіндіреді CNBC. Soul Patts Brickworks-тің 43%-ына иелік етсе, Brickworks өз кезегінде Soul Patts-тің 26%-ына ие. Алайда сыншылар бұл жүйе акционерлік құндылықты төмендетіп, ашықтықты шектейді деп санайды, деп қосты телеарна.
Нарықтардағы жағдай
Азия-Тынық мұхиты аймағының нарықтары аралас динамика көрсетті. Бұған жұма күні кешкісін бұрынғы АҚШ президенті Дональд Трамптың болат импортына баж салығын екі есе арттырамын деген мәлімдемесі себеп болды, деп хабарлайды CNBC.
Жапонияның Nikkei 225 индексі 1,3%-ға, кеңірек қамтитын Topix – 0,9%-ға төмендеді.
Оңтүстік Кореяның Kospi индексі сауда кезінде 0,2%-ға жоғалтты, ал шағын капитализациялы компаниялар индексі Kosdaq 0,7%-ға өсті.
Австралиялық S&P/ASX 200 индексі 0,3%-ға төмендеді.
Гонконгтың Hang Seng индексі 1,6%-ға түсіп кетті.
Қытай, Малайзия және Жаңа Зеландия нарықтары дүйсенбіде мереке күндеріне байланысты жабық болды.
АҚШ акцияларына арналған фьючерстер дүйсенбі таңында төмендеді: S&P 500 – 0,5%-ға, Nasdaq Composite – 0,7%-ға, ал Dow Jones – 0,4%-ға түсті.
Жұма күні негізгі индекстер сауда сессиясын әртүрлі бағытта аяқтады:
S&P 500 0,01%-ға төмендеп, 5911,69 пунктке жетті.
Nasdaq Composite 0,32%-ға түсіп, 19 113,77 пунктті құрады.
Dow Jones 54,34 пунктке (0,13%) өсіп, 42 270,07 деңгейінде жабылды.
