Барлығы да доллардың болашақта нығаятынына сенбейді: оның айырбас бағамын не анықтайды?

Нарық әдетте нақты оқиғалардан гөрі күтілетін жайттарды бағалайды, және доллардың көрсеткіші бұны растайды. Соңғы екі жылда инвесторлар АҚШ доллары бойынша болжамдарын бірнеше рет өзгертті. Маусым айында оның нығаюына жасалған ставкалар саны бір жарым жылдағы ең жоғары деңгейге жетті, бірақ нарықтағы барлығы да бұл өсудің тұрақты боларына сенбейді.

2024 жылдың қазан айынан бастап, Дональд Трамптың президенттік сайлауда жеңіске жету мүмкіндігі айқын көріне бастағанда, доллар нығая бастады: «Америка бірінші» ұранымен Ақ Үйге қайта оралған саясаткердің өсуіне тағы қандай реакция жасауға болады? 2025 жылғы қаңтардың ортасында доллар индексі мен оның еуроға айырбас бағамы ең жоғары деңгейге (тиісінше 109,7 ұпай және 1,02 АҚШ доллары) жетті.

Алайда күтілімдерді қайта қарастыру біршама тез басталды. Инвесторлар Трамптың ұлтшыл саясаты долларға және АҚШ нарықтарына нақты қандай әсер ететінін білгісі келді. Көктемнің соңына қарай, президент ретінде ол импорттық баж салығын әр бағытта енгізіп жатқанда, «Американы сат» стратегиясы толыққанды жүзеге асырылып жатты.

Бірақ содан кейін жағдай қайтадан өзгерді. АҚШ қор нарығы сәуірде жаһандық баж салығын енгізу салдарынан туындаған құлдыраудан қалпына келді. Бұл жасанды интеллект бумы мен TACO деп аталатын инвесторлар стратегиясының көмегімен жүзеге асты, ол АҚШ президенті серіктестерін сөз жүзінде қатаң шаралармен қорқытады, бірақ оларды іс жүзінде қолдана қоймайды деп есептейді. Инфляция бәсеңдегендіктен, басқа жетекші орталық банктермен салыстырғанда ФРЖ жұмсақ ақша-несие саясатын ұстанады деген күтулерге байланысты қазынашылық облигациялардың кірістілігі төмендеді. Және жаңа парадигма пайда болды: «Американы сатып ал, долларды сат».

Бұл стратегия 2026 жылғы қаңтардың соңында валюта айырбастау нарығында өз шегіне жетті, сол кезде АҚШ доллары индексі 96,2 ұпайға төмендеп, еуро 1,2 долларға дейін нығайды. Тіпті ақпан айында хедж-қорлар Трамптың екінші мерзімінде долларға қатысты ең «аюлы» позицияларын ұстап тұрды, бірақ Таяу Шығыстағы соғыс жағдайды түбегейлі өзгертті.

Наурыз айында хедж-қорлардың долларға қатысты таза позициясы «бұлыш» режиміне ауысты (доллардың өсуіне деген үміт төмендеуіне деген үміттен басым түсті), ал маусым айының соңына қарай оның әрі қарай нығаюына жасалған ставкалар бір жарым жыл ішіндегі ең жоғары деңгейге жетті.

JPMorgan сарапшылары долларлық позициялардың қалпына келуін «АҚШ-тың ерекшелігіне» инвесторлардың сенімінің қайта жандануы деп сипаттады, деп жазады Financial Times.

Иранмен соғыс басталғаннан бері АҚШ доллары индексі — доллардың алты әлемдік валюта себетіне қатысты құнын өлшейтін көрсеткіш — 3,2 пайызға өсіп, 100,8 ұпайға жетті, ал еуро долларға шаққанда 3,4 пайызға төмендеп, 1,14 АҚШ долларына тең болды (3 шілдедегі жағдай бойынша). Ал йена 40 жылдағы ең төменгі деңгейге түсті. Инвесторлар АҚШ экономикасының энергия бағасының күрт өсуіне Еуропа мен Азия елдерінің экономикасынан жақсы төтеп беретініне сенді. Алайда, қақтығыстың өткір кезеңінің аяқталуы мен мұнай бағасының соғыс алдындағы деңгейге оралуы да долларды әлсіреткен жоқ, себебі нарықтар АҚШ экономикасының төзімділігіне назар аударды.

SpaceX-тің жоғары деңгейдегі акциялар эмиссиясы мен жасанды интеллектке қатысты шудың арқасында АҚШ қор нарығының тартымдылығы халықаралық инвесторлардың қаражатын тартуды да күшейтіп отыр.

АҚШ орталық банкінің ақша-несие саясаты да маңызды рөл атқарады. Қаңтар айында инвесторлар инфляция бәсеңдеп, еңбек нарығы салқындағандықтан Федералдық резерв жүйесінің пайыздық мөлшерлемелерді екі-үш рет төмендетеді деп күтті. Сонымен қатар, жаңа ФРЖ төрағасы Кевин Уорш пайыздық мөлшерлемелерді төмендету жөніндегі Трамптың талаптарына баруы мүмкін деп есептелді. Бұл доллармен номиналданған активтердің кірістілігінің төмендеуіне және, салдарынан, АҚШ валютасының әлсіреуіне әкелер еді.

Бірақ бұл күтілімдер орындалған жоқ. Инфляция ФРЖ-ның 2 пайыздық мақсатынан айтарлықтай асып түсуде: мамырда тағам мен энергия бағасын есепке алмағанда негізгі инфляция 2,9 пайызды құрады, ал сәуірде ол 2,8 пайыз болған. Ал маусым айындағы алғашқы отырысында Уорш жоғары инфляцияны көтермейтінін ашық айтты. Наурыз, сәуір және мамыр айларында жаңа ауылшаруашылық емес жұмыс орындарының саны сарапшылардың орташа болжамдарынан айтарлықтай асты.

Осының бәрі бірқатар инвесторларды ФРЖ-ның ақша-несие саясатын қатаңдатып, пайыздық мөлшерлемелерді тіпті шілде айында көтеруге мәжбүр болатынына болжам жасауға итермеледі.

Алайда маусым айында-ақ жаңа жұмыс орындарының саны көктемнен бері алғаш рет нарық күтулерінен жартысына жуық кем түсті .

Еңбек нарығының әлсіреген деректері инвесторлардың жақын арада пайыздық мөлшерлемені көтеруге деген күтулерін бәсеңдетті; енді олар мөлшерлемені көтеру болса, ол биылғы жылдың соңында немесе келесі жылдың басында ғана жүзеге асады деп есептейді.

ФРЖ қатаң ұстаным қабылдамауы мүмкін, бұл долларға қосымша қолдау көрсетеді, – деп ескертеді ING компаниясының бас халықаралық экономисі Джеймс Найтли. Ең соңғы еңбек нарығы деректері көңіл көншітпейді, ал шілдедегі тұтынушылық инфляцияның күтілген бәсеңдеуі «ФРЖ саясатында ұзақ үзіліс жасауды негіздейді», – деп есептейді ол.

Дегенмен, долларға әсер ететін жалғыз фактор – ФРЖ саясатының болашағы емес. Нарық маусым айындағы негізгі мөлшерлеменің өсуінен кейін Еуропалық Орталық Банктің ақша-несие саясатын одан әрі қатаңдатуды күтуді тоқтатты. Нәтижесінде күтілетін пайыздық мөлшерлемелердің тенденциялары арасындағы айырмашылық АҚШ долларының пайдасына әсер етіп келеді.

«Біз Еуропалық Орталық Банк маусым айында пайыздық мөлшерлемелерді көтермеуі керек еді деп есептейміз, және оның әрекеттері экономикалық өсімге теріс әсер етіп, еуроның позициясын одан әрі әлсіретті», – деді Нью-Йорк Меллон банкінің өкілі Джефф Ю Bloomberg-ге. Қазір банк еуроның 1,1 долларға дейін төмендеу мүмкіндігін қарастырады, дегенмен ол «осыған белсенді түрде сауда жасауды» жоспарламайды.

Bloomberg мәлімдегендей, JPMorgan Chase пен Morgan Stanley ұқсас болжам жасады — 2027 жылға қарай еуро долларға шаққанда 1,1-ге дейін төмендейді.

Еуро-доллар айырбас бағамы орта мерзімді инвесторлар доллар бойынша қысқа позицияларын жапқанда оңай 1,1-ге дейін жетуі мүмкін, ал спекулянттар қарқын күшейген сайын «отқа май құюы» мүмкін, — деп хабарлайды Morgan Stanley есебі.

HSBC талдаушыларының айтуынша, 2026 жылдың екінші жартысында доллар айырбас бағамының күрт өсуі нарық үшін ең «ауыр» дамулардың бірі болуы мүмкін.

Олар доллардың қазірден осы жылдың соңына дейін және келесі жылдың алғашқы жартысында біртіндеп нығаятынын болжайды, бірақ ескертеді: Егер ФРЖ нарықтар күткеннен әлдеқайда қатаң ақша-несие саясатын жүргізуге дайын екенін білдірсе немесе геосаяси шиеленіс қайта өршісе, оның өсуі «жарылғыш» сипатқа ие болуы мүмкін.

«АҚШ долларының нығаюы ауыр болады, бірақ біздің ойымызша, валюта нарығындағы мұндай «ауыр сауда» доллардың одан әрі жарылғыш өсуі кезеңіне әкелуі мүмкін», – деп хабарлайды HSBC.

Нарықтағы басым пікір әлі де доллар нығаюын жалғастырады дегенге саяды, бірақ бұл мәселе бойынша енді бір пікір жоқ.

Мысалы, Crédit Agricole және TD Securities компанияларының валюта стратегияшылары енді бұл пікірмен келіспейді. Bloomberg мәліметі бойынша, Eurizon SLJ Capital компаниясының бас директоры Стивен Дженді қоса алғанда, бірнеше сарапшы инвесторлардың доллардың одан әрі нығаюына бәс тігу арқылы пайда табу мүмкіндігін дерлік толық пайдаланғанына сенеді.

Bank of America евроға қатысты болжамын 1,2-ден 1,15-ке дейін төмендетіп, бұл валюта жұбына қатысты бейтарап ұстанымға ие екенін атап өтті.