Израиль Иран режимінің маңызды тұлғасы Лариджаниді жойғанын жариялады. Неліктен бұл маңызды
Израиль марқұм аятолла Али Хаменеидің оң қолы болған Әли Лариджаниді өлтіргенін мәлімдеді. Иран бұл ақпаратты растаған жоқ. Фото: Фатиме Бахрами/Anadolu, Getty Images арқылы
Израиль Иранның Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі Жоғарғы кеңесінің хатшысы Әли Лариджани ді өлтіргенін мәлімдеді; ол 17 наурыз түні Израиль Қарулы күштерінің әуе соққысы кезінде қаза тапты. Ол Ислам Республикасының ең жоғары лауазымды тұлғаларының бірі және марқұм аятолла Әли Хаменейдің оң қолы болған.
Иран билігі Лариджанидің қазасын растаған жоқ. Оның өлтірілгені туралы хабарламалардан кейін мемлекеттік Tasnim ақпарат агенттігі оның атынан АҚШ Иранның «Дена» кемесін батырған кезде қаза тапқан теңізшілерге қатысты мәлімдеме жариялады. «Иран Ислам Республикасының Әскери-теңіз күштерінің «Дана» эсмиреці борттағы батыл жауынгерлерінің қаза болуы – халықаралық зұлымдықпен күресте ержүректі иран халқының өзін-өзі құрбан етуінің бір бөлігі», – деп келтірді Tasnim оның мәлімдемесін. Ларижанидің Telegram арнасында сол хабарлама қолжазба түрінде жарияланды.
Иран мәселелері жөніндегі сарапшы Никита Смагин Telegram арнасында Лариджанидің Иран үкіметіндегі рөлі туралы жазды. Oninvest оның пікірін толықтай жариялап отыр.
Лариджанидің өлімі Иран билігі үшін айтарлықтай жоғалту. Сонымен бірге бұл орташылдардың билікке келуі мүмкін деген үміттердің табытына соғылған соңғы шеге секілді.
Әрине, Әли Лариджани консерватор. Алайда ол жүйе ішінде әрқашан прагматик ретінде қарастырылған. Ол Кант философиясы бойынша PhD диссертациясын жазды және сол кезде ядролық келісімді және АҚШ-пен диалогты қолдады.
Ол, әрине, Иран–Ирак соғысында қызмет етіп, шайқасты. Алайда саяси мансабында ол мүлде басқа адам болды. Басқаша айтқанда, ол үкіметтегі әскерилердің марионеті немесе жақтаушысы емес еді. Шын мәнінде, керісінше — ол маңызды лауазымдарда азаматтық тұлғалардың болуын көрсетті. Ол Ислам Республикасының «ең үздіктерінің бірі» еді — көп оқыған, білімді, сыпайы әрі салмақты, бірақ билік режимінің адал жақтаушысы.
Ларийяни соңғы кезде негізгі әкімшілік қызметкер болды. Көрінгендей, Али Хаменей оған АҚШ пен Израильмен соғыс болған жағдайда ең жоғары әкімшілік өкілеттікті сеніп тапсырған.
Сондықтан жүйе оның болмауынан қиындыққа тап болады – басқа ешкімде оған тең келетін тәжірибе мен ықпал жоқ. Алайда Ислам Республикасының құлдырауы әбден мүмкін емес. Керісінше, оны анағұрлым радикалды, бірақ әлдеқайда біліксіз тұлғалар алмастыруы ықтимал.
