Зеленский Трамппен сөйлесуде шектеулі бітімге келісті
Украина президенті Владимир Зеленский АҚШ президенті Дональд Трамппен әңгіме барысында Ресеймен арада энергетикалық инфрақұрылым нысандарына соққы жасамау туралы шектеулі бітім форматымен келісті. Бұл форматты бұған дейін Мәскеу де қолдаған. Трамп сонымен қатар АҚШ-тың украиналық энергетикалық нысандарға, соның ішінде атом электр станцияларына иелік ету идеясын ұсынды. Сарапшылар бұл бастаманы шынайы емес деп бағалады.
Толығырақ
Зеленский Трамппен сөйлесу кезінде энергетикалық инфрақұрылым нысандарына өзара соққы жасамаудан бас тартуды соғысты толық тоқтатуға алғашқы қадам ретінде қарастыруға келісті.
«Соғысты толық тоқтатуға апаратын алғашқы қадамдардың бірі ретінде энергетикалық және басқа да азаматтық инфрақұрылым нысандарына соққы жасамауды тоқтату болуы мүмкін. Мен бұл қадамды қолдадым, және Украина оны іске асыруға дайын екенін растады», – деп жазды Зеленский X әлеуметтік желісінде сөйлесуден кейін. Оның айтуынша, алдағы күндері Украина мен АҚШ өкілдері Сауд Арабиясында кездесіп, бейбітшілікке бағытталған келесі әрекеттерді үйлестіруді жалғастырады.
Трамп өз кезегінде бұл әңгімені «өте жақсы» деп сипаттады.
The New York Times басылымы бұл шектеулі бітімнің нақты қашан күшіне енетіні әлі белгісіз екенін атап өтеді. Бұған дейін, 19 наурызда Украина мен Ресей энергетика нысандарына соққы жасағаны үшін бірін-бірі айыптаған болатын.
Трамп пен Зеленский тағы не талқылады
— Трамп күтпеген жерден Украинадағы энергетикалық нысандарды, соның ішінде атом электр станцияларын, АҚШ-тың иелігіне беру мәселесін қарастыруды ұсынды. Бұл туралы мемлекеттік хатшы Марко Рубио мен ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Майк Уолтцтың мәлімдемесінен белгілі болды. «АҚШ-тың бұл нысандарға иелік етуі оларды қорғаудың ең тиімді жолы болар еді», – делінген мәлімдемеде.
Сарапшылар бұл жоспарға скептикалық көзқарас танытты. Атап айтқанда, украиналық атом энергетикасы жөніндегі сарапшы Ольга Кошарна NYT басылымына берген пікірінде, Украина заңнамасына сәйкес АЭС жекешелендіруге жатпайтынын айтты.
Зеленский Трамптың бұл идеясын өзінің ресми мәлімдемесінде түсіндірмеді. Кейін журналистерге арналған Zoom-брифинг барысында ол бұл ұсыныс тек бір нысан – Еуропадағы ең ірі атом электр станциясы саналатын, 2022 жылы Ресей бақылауына өткен Запорожье АЭС-іне ғана қатысты болғанын нақтылады.
— Зеленскийдің айтуынша, әңгіме барысында АҚШ «фронт сызығы бойындағы соққыны толық тоқтату» ұсынысын да жасаған, және Украина бұл ұсынысты қабылдаған. Алайда бұл туралы Ақ үй мен Кремльдің бір күн бұрын Трамп пен Ресей президенті Владимир Путин арасындағы әңгімеге қатысты ресми мәлімдемелерінде айтылмаған.
— Рубио мен Уолтцтың мәлімдемесіне сәйкес, Трамп сонымен қатар Киевке қару-жарақ іздеуде көмек көрсетуге уәде берген. Зеленский АҚШ президентінен Украинаға қосымша Patriot зымыран жүйелерін беруді сұрап, Трамп бұл мәселе бойынша, әсіресе Еуропада, көмектесуге уәде еткен.
Контекст
Осыған дейін, 18 наурыз күні, Трамп Ресей президентімен телефон арқылы екі сағаттан астам сөйлескен болатын. Әңгіме нәтижесінде Мәскеу энергетикалық нысандарға соққы жасамау туралы 30 күндік өзара келісімді қолдайтынын мәлімдеді. АҚШ пен Ресей Вашингтонның бір апта бұрын Киевпен талқылаған толық 30 күндік бітім туралы келісімге келе алмады. Оның орнына Мәскеу өз шарттарын ұсынды — Киевке шетелдік әскери көмекті және барлау ақпаратын беруді толық тоқтату, сондай-ақ Украинадағы мобилизацияны доғару.
