2008 жылғы дағдарысты болжаған экономист Ирандағы жағдайдың тез арада бәсеңдейтініне сенбейді.

Президент Дональд Трамп Иранмен соғысты одан әрі ушықтыруға тырысуы мүмкін, ал егер Ислам Республикасының қазіргі басшылығы елдегі билікті сақтап қалса, бұл АҚШ-та 1970-жылдардағыдай стагфляцияға әкелуі мүмкін, деді экономист Нуриэль Рубини CNBC-ге. Ол әсіресе 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысын болжағанымен танымал.

Экономист Нуриэль Рубини CNBC-ге берген сұхбатында Трамп Ирандағы соғысты тез аяқтаудың жолдарын іздемейді деді. Алайда, арнаның атап өтуінше, жақында дейін нарықтар қақтығысты шешуге деген үмітті бағасына енгізгендей көрінген.

«Егер мұны ойласаңыз, экономикаға келтірілген зиян әлдеқашан орын алды», – деді Рубини. «Егер Иранға тиімді шарттармен атысты тоқтату туралы келісім жасалса, ол [Трамп] жеңілген адам сияқты көрінеді – оның позициясы әлсірейді және ол сөзсіз сайлауда жеңіледі. Парадоксқа қарамастан, ол жағдайды ушықтыруға шешім қабылдайды». Экономисттің айтуынша, АҚШ президенті Иранның мұнай экспорты өтетін Харг аралын бақылауға алуды Әскери-теңіз күштеріне бұйырады және Израильмен бірге Иран басшылығы мен әскери инфрақұрылымына соққы беруді жалғастырады. Алайда егер АҚШ Иран үкіметін тізерлеткізе алмаса, бұл жаһандық мұнай дағдарысына әкеледі, – деп есептейді Рубини.

Жақсы сценарийде, Рубини түсіндіргендей, «бәрі өз орнына түседі; соғыс сәл ұзаққа созылады, бірақ ақыр соңында Иран режимі құлауы мүмкін». Ол болжауынша, мұнай бағасы қысқа мерзімде одан әрі өсуі мүмкін; алайда ақырында билік ауысуы «геосаяси тұрақтылық тұрғысынан әлем үшін жақсырақ жағдайға» әкеледі.

Дегенмен, экономист басқа бір сценарийді болжайды: егер қақтығыс аяқталғаннан кейін ирандықтар Хормуз бұғазын бұғаттауды жалғастырып немесе Парсы шығанағы елдерінің мұнай инфрақұрылымына шабуыл жасаса, әлем 1970-ші жылдардағыдай масштабтағы стагфляцияға тап болады.

1970-ші жылдары әлем бірнеше ауыр мұнай дағдарысын бастан өткерді: мұнай бағасы күрт өсіп, жанармай, көлік, өндіріс және тауар бағаларының шарықтауына әкелді. Сонымен бірге экономика бәсеңдеп, орталық банктердің пайыздық мөлшерлемелерді көтергеніне қарамастан инфляция өсті.

Өз негізгі сценарийінде Рубини стагфляцияны немесе рецессияны болжамайды, керісінше экономикалық өсімнің бәсеңдеуін күтеді. Алайда экономист инвесторлардың Трамптың ниеттерін бағалауда тым бейқам екенін ескертеді. «Мәселе мынада: нарық соғыстың созылып, 1970-жылдардағыдай шок тудырып, кейіннен жаһандық стагфляциялық салдарға әкелу қаупін ескеріп отыр ма? Бұл менің негізгі сценарийім емес, бірақ, бәлкім, әлі толық бағаланбаған тәуекел».