Мұнай $100 межесінде, инвесторлар «тыныш айлаққа» ұмтылуда. Уолл-стрит не күтеді?
22 маусымға қараған түні АҚШ Израильдің Иранға жасаған шабуылына қосылды. Америкалық ұшақтар Иранның ядролық бағдарламасы үшін маңызды үш нысанға соққы берді. Президент Дональд Трамп екі апта ойланған соң шешім қабылдап, АҚШ Иранның уран байыту зауыттарына жасаған шабуылды аяқтағанын айтты. Ол американ әскері бұдан әрі араласпайды деп үміттенетінін, бірақ Тегеран бейбіт келісімге көнбесе, қайта соққы беруі мүмкін екенін ескертті. Сонымен қатар араб дипломаттары Иранға келіссөздерді қайта бастау қажет екенін жеткізді, деп хабарлайды The Wall Street Journal. Ал Иран тарапы «өзін қорғау үшін барлық амалдарға дайын екенін» мәлімдеп, 22 маусым күні таңертең қайтадан Израильді атқылады.
АҚШ қатысқан конфликттің өршуі мұнай бағасының өсуіне әкелуі мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, демалыстан кейін мұнай фьючерстері қымбаттап ашылады. Бірақ ұзақ мерзімді болжам жасау қиын — бәрі тараптардың әрі қарайғы әрекетіне байланысты. Уолл-стриттің ойынша, нарықтағы тәуекел өскендіктен, инвесторлар қорғаныс активтерге бет бұруы мүмкін.
Эскалация туралы сарапшылар не дейді?
«Алдымен нарық абдырайды, мұнай бағасы өсуі мүмкін. Залалды толық бағалауға уақыт керек. Трамп “бәрі аяқталды” дегенімен, біз әлі де процеске қатысып жатырмыз. Не болады? Белгісіздік нарықты жаулайды, себебі американдықтарға әр жерде қауіп төнуі мүмкін. Бұл әсіресе мұнай нарығындағы тұрақсыздықты күшейтеді», — дейді Potomac River Capital-дың бас инвестициялық директоры Марк Спиндел.
«Бұл жаңалық мұнай бағасын бірден көтеруі мүмкін, бірақ бірнеше күннен соң тұрақталады. Ядролық әлеуеті толық жойылған Иран бейбіт келісімге ұмтылуы ықтимал», — деп есептейді Harris Financial Group-тың басқарушы серіктесі Джейми Кокс.
«Эскалация Иранды келісімге итеруі мүмкін, бұл шиеленісті азайтып, мұнай бағасын төмендетуі ықтимал. Бірақ АҚШ соққысы жанжалды кеңейтсе, Иран американдық мүдделерге, әсіресе Ирактағы мұнай инфрақұрылымына не Ормуз бұғазына соққы беруі мүмкін. Егер Иран бұрынғы threats-ін іске асырса, мұнай бағасы $100-ге жетуі мүмкін», — дейді MST Marquee энергетика сарапшысы Сол Кавоник.
«Жанжалды тез шешу мүмкіндігі азайған соң, инвесторлар нарықтағы тәуекелдерді қайта бағалауы мүмкін. Қауіпсіз активтерге сұраныс артып, доллар күшеюі, Азия нарықтарының әлсіреуі ықтимал», — деп болжайды Eastspring Investments басқарушы директоры Рон Рен Го.
«Бұл — қор нарығы үшін жағымды жаңалық. АҚШ ұзақ соғысқа ұмтылмаған соң, бір реттік шабуылдың тұрақтандыратын әсері болады. Бірақ ең үлкен қауіп — Ормуз бұғазының жабылуы. Егер Иран бұны іске асырса, жағдай күрт өзгереді», — дейді Siebert Financial-дың бас инвестициялық директоры Марк Малек.
«Нарыққа айқындық керек, ал бұл жағдай АҚШ-ты Таяу Шығыстағы жанжалға тартып жатыр. Бірақ бұл АҚШ әскери-теңіз күштері Ормуз бұғазының ашық қалуын қамтамасыз етеді дегенді де білдіреді», — деп атап өтеді Rabobank-тің бұрынғы трейдері және энергетика бойынша жаһандық стратегы Джо ДеЛаура.
«Бұл оқиға энергия бағасы мен инфляцияға әсер ететін жаңа тәуекел деңгейін алып келеді», — деп ескертеді Cresset Capital Management-тің инвестициялық директоры Джек Эблин.
«Шабуылдар нақты әрі шектеулі болған сияқты. Егер Иранның мұнай экспорттау мүмкіндігі бұзылмаса, экономикаға әсері шектеулі болады. Мұнай бағасының қысқа мерзімдік өсуін ФРЖ инфляцияны арттыратын фактор емес, тұтынуды тежейтін қосымша “салық” ретінде қабылдауы мүмкін. Баға тек ұзақ мерзімде өскенде ғана ФРЖ шешіміне әсер етуі мүмкін», — дейді Natixis инвестициялық банкінің АҚШ бойынша бас экономисі Кристофер Ходж.
«Нарық соғыстың басқа елдерге тарай ма, жоқ па деген сұраққа мән береді, әзірше мұндай белгі байқалмады. Жақсы сценарийде АҚШ-тың араласуы соғыстың тез аяқталуын қамтамасыз етуі мүмкін. Бірақ мұны уақыт көрсетеді», — дейді Дубайда орналасқан Tellimer компаниясының стратегі Хаснаин Малик.
«Әбігер мен белгісіздік салдарынан мұнай бағасы қысқа мерзімде 10–15% өсуі мүмкін. Бірақ Иран мұнай экспортын тоқтатпайды — бұл Тегеранның күнделікті үлкен табыс көзі. Reuters дерегінше, өткен аптада Иран күніне 2,2 млн баррель мұнай экспорттап, $160 млн, аптасына $1,2 млрд тауып тұрған. Яғни, соғыс пен мұнай саудасы қатар жүріп жатыр», — дейді Oninvest сарапшысы Константин Гненный.
Нарықта не болып жатыр?
Жанжалдың өршуіне бірінші болып криптовалюта нарығы жауап берді: Ethereum бір сәтте 7,7% арзандады, ал биткоиннің бағасы қысқа уақытқа $101 000-нан төмен түсті.
Израиль мен Сауд Арабиясындағы трейдерлер ықтимал тәуекелдерді елемеді: жексенбі күні Израильдің TA-35 индексі 1,2%, Сауд Арабиясының Tadawul All Share индексі 1% өсті, деп хабарлайды Bloomberg.
Негізгі қор және шикізат нарықтары әзірге жабық. Мұнай мен АҚШ акцияларына арналған фьючерстік саудалар АҚШ-тың шығыс уақыты бойынша 18:00-де басталады.
