Аптаның басты оқиғалары: АҚШ–РФ саммиті, Ақ үй мен Intel үлесі, Chrome сатып алушысы
Жұма күні Аляскада АҚШ президенті Дональд Трамп пен Ресей президенті Владимир Путин Украина мәселесі бойынша келіссөздер жүргізді. Анкориджге бара жатқан жолда Трамп журналистерге чиптер импортына баж салығы 300%-ға жетуі мүмкін екенін айтты. Бұған дейінгі аптада АҚШ-тың қор нарықтары жаңа рекордтарға көтерілді. Бұл ФРЖ мөлшерлемелерін төмендету күтулерінің аясында жүзеге асқан. Perplexity күтпеген жерден Google-ға Chrome браузерін сатып алуды ұсынды, ал АҚШ әкімшілігі Intel компаниясындағы үлесті сатып алу мүмкіндігін қарастыруда. Сэм Альтман Илон Масктың Neuralink жобасына бәсекелес болатын стартапты іске қосуға дайындалып жатыр. Осылайша, олардың арасындағы тартыс күшеюде.
11–15 тамыз аралығындағы басты оқиғаларға шолуымызды назарларыңызға ұсынамыз.
Трамп пен Путин келісімге жете алмады
Аляскада АҚШ пен Ресей басшылары «үшке үш» форматында кездесті. Президенттермен бірге екі елдің СІМ басшылары мен кеңесшілері қатысты. Кездесу украиналық ресми тұлғалардың қатысуынсыз өтті. Келіссөздер шамамен үш сағатқа созылды. Екі жақ та кездесуді жемісті деп атағанымен, Трамп Ресей мен Украина арасындағы қақтығысты тоқтатудың нақты жолы әлі анықталмағанын жеткізді.
«Бізде өте жемісті кездесу болды, көптеген мәселе бойынша келісімге келдік. Дегенмен әлі де толық шешілмеген бірнеше ірі тақырып бар. Біз алға жылжыдық. Бірақ әзірге келісім жоқ», — деді АҚШ президенті егжей-тегжейін ашпай.
Кездесуден кейін Трамп Украина президенті Владимир Зеленскиймен, сондай-ақ Еуропа мен НАТО лидерлерімен сөйлесті (Associated Press). Зеленский өзінің Telegram-арнасында «алдымен Трамппен жеке, кейін еуропалық басшылар қатысқан ұзақ әрі мазмұнды әңгіме өтті» деп жазды. Ол АҚШ-та 18 тамыз, дүйсенбі күні Трамппен кездесетінін хабарлады.
Трамп 300% баж салығымен қорқытты
Жұма күні Трамп АҚШ-қа импортталатын жартылай өткізгіштерге баж салығы 300%-ға дейін өсуі мүмкін екенін айтты (Bloomberg). Ол алдағы екі апта ішінде чиптер мен болатқа тарифтер енгізетінін мәлімдеді. Алайда Bloomberg Трамп болат бойынша шатасқан болуы ықтимал екенін жазды. Маусымда ол болат пен алюминий импортына тарифті 50%-ға дейін көтерген болатын.
«Бастапқыда төмен болады… кейіннен өте жоғарыға көтеріледі. 200%, 300% болуы мүмкін», — деді ол. Қосымша мәлімет берілген жоқ.
Бұл жаңалықтан кейін Advanced Micro Devices, Broadcom және Nvidia акциялары 1–2% арзандады. VIX құбылмалылық индексі 0,6%-ға көтерілді. Өткен аптада Трамп 100%-дық баж салығы туралы айтқан болатын. Өндірісті АҚШ-қа көшіру компанияларды бұл салықтан босатады деді ол.
АҚШ Intel үлесін сатып алуы мүмкін
Bloomberg деректері бойынша, Трамп әкімшілігі Intel-мен компаниядағы үлесті сатып алу мүмкіндігін талқылауда. Қай үлес екені әзірге белгісіз. Осы хабардан кейін Intel акциялары 14 тамызда 7%-дан астамға өсті, ал бір апта ішінде 23%-дан жоғары қымбаттады.
Мәміле Intel-ге Огайода зауыт салу жобасын қаржыландыруға мүмкіндік береді. Компания оны әлемдегі ең ірі микросхема өндіріс орталығы етуді жоспарлаған, бірақ іске қосу бірнеше рет кейінге қалдырылды. Бұл идея Трамптың Intel басшысы Лип-Бу Танмен кездесуінен кейін пайда болды. Бұған дейін президент оны Қытаймен байланысы үшін сынға алып, отставкаға кетуге шақырған болатын.
Intel — АҚШ-тағы ең жылдам чиптерді өндіре алатын жалғыз компания, сондықтан ол Трамптың ішкі жоғары технологиялық өндірісті дамыту жоспары үшін стратегиялық актив болып саналады. Дегенмен компания технологиялық көшбасшылығын жоғалтып, нарық үлесін азайтуда.
Intel туралы тағы не оқуға болады?
— 2025 жылдың ІІ тоқсанында Intel-дің таза шығыны 80%-ға өсті, бірақ табысы сарапшылар күткеннен жақсы болды. Intel-дің үшінші тоқсанға болжамы қандай деген сауалдың жауабын Владислав Осиповтың «Intel табыс болжамы күткеннен асып түсті. Неге акциялары құлдырады?» мақаласынан таба аласыз.
Berkshire Hathaway UnitedHealth-ке инвестиция салды
Уоррен Баффеттің Berkshire Hathaway компаниясы ІІ тоқсанда UnitedHealth сақтандыру компаниясының 5 млн-нан астам акциясын шамамен $1,6 млрд-қа сатып алды (CNBC). Нәтижесінде ол портфельдегі 18-ші ірі позицияға айналды.
Инвестиция нарық үшін күтпеген жаңалық болды, өйткені компания беделдік қиындықтарға тап болып отыр. Бірақ Баффет әдеттегідей бағасы төмендетілген активтерді сатып алу стратегиясын ұстанды. Есеп жарияланғаннан кейін UnitedHealth акциялары 10,5%-ға өсті, дегенмен жыл басынан бері 50%-ға арзандап үлгерген еді.
Компания кейінгі айларда ауыр кезеңді бастан өткеруде: 2024 жылдың желтоқсанында UnitedHealthcare бөлімінің басшысы Брайан Томпсон Нью-Йоркте оққа ұшты. Қазіргі кезде АҚШ Әділет министрлігі Medicare бағдарламасына қатысты компанияның шот жүргізу тәжірибесін тергеп жатыр.
Бұл туралы тағы не оқуға болады?
— Berkshire-тің басқа да мәмілелері туралы «Күтпеген келісім: Berkshire Баффет жаңа 1,6 млрд $ инвестициясын ашты» мақаласында.
— UnitedHealthcare-дің жасанды интеллектті қолдануы және клиенттердің ұжымдық сот ісі туралы Роман Кутузовтың «Ақша, оқ пен ЖИ: UnitedHealthcare басшысын неге өлтірді?» мақаласында.
S&P 500 мен Nasdaq ФРЖ мөлшерлемесін төмендету күтілгенде рекорд орнатты
12 тамызда S&P 500 мен Nasdaq тарихи максимумдарға жетті. Бұған АҚШ-тағы инфляция күткеннен төмен шыққаны себеп болды. Бұл ФРЖ қыркүйекте мөлшерлемені төмендетуі мүмкін деген үмітті күшейтті.
S&P 500 алғаш рет 6400-ден жоғары көтерілді, Nasdaq 1,4%-ға өсіп рекорд жаңартты, Dow Jones 1,1%-ға артты. Russell 2000 индексі 3%-ға өсті. Нарық биыл жыл соңына дейін үш рет төмендетуді болжауда.
Шілдедегі тұтынушылық баға индексі (CPI) жылдық есепте 2,7%-ға өсті (күтілгеннен төмен), базалық CPI — 3,1%.
Бұл туралы тағы не оқуға болады?
— Толығырақ Oninvest материалында: «S&P 500 және Nasdaq инфляция деректерінен кейін рекорд жаңартты».
АҚШ акциялары 20 жылдан бергі ең қымбат деңгейде — BofA
Bank of America сауалнамасына сәйкес, қорларды басқаратын менеджерлердің 90%-дан астамы АҚШ акцияларының құны тым жоғары деп есептейді. Бұл 2001 жылдан бергі ең жоғарғы көрсеткіш.
Соған қарамастан оптимизм сақталуда: қолма-қол ақша үлесі портфельдерде 3,9%-ға дейін азайып, акцияларға инвестициялар ақпаннан бергі ең жоғары деңгейге көтерілді.
Негізгі стратегия — «Керемет жетілік» техногиганттарына ұзақ мерзімді инвестиция.
«Егер АҚШ монетарлық саясатты жұмсартса, қазіргі ралли нарықтық «көпіршікке» айналуы мүмкін», – деп ескертеді BofA стратегы Майкл Хартнетт.
Ақ үй ФРЖ төрағалығына жаңа кандидаттарды атады
Bloomberg хабарлауынша, Ақ үй ФРЖ төрағасы Джером Пауэллдың орнын 2026 жылы басатын үміткерлер тізімін кеңейтті. Олардың қатарында қазіргі орынбасарлар — Мишель Боуман мен Филип Джефферсон, сондай-ақ Даллас ФРБ басшысы Лори Логан бар.
Алдағы апталарда қаржы министрі Скотт Бессент олармен кездесіп, президент Трампқа қысқа тізімді ұсынады. Соңғы шешім күзде қабылдануы мүмкін.
Бұл туралы тағы не оқуға болады?
— Жаңа кандидаттар туралы «Ақ үй ФРЖ төрағалығына үміткерлер тізімін кеңейтті — Bloomberg» мақаласында.
Perplexity Google-ға Chrome үшін 34,5 млрд $ ұсынды
Perplexity жасанды интеллект жасаушысы күтпеген жерден Google-ға Chrome браузерін $34,5 млрд-қа сатып алуды ұсынды (WSJ). Бұл компанияның өз бағалауынан екі есе қымбат.
Chrome әлемдік браузер нарығының 60%-дан астамын ұстап отыр, шамамен 3,5 млрд пайдаланушысы бар. Сарапшылар мәжбүрлі сату ықтималдығы аз деп санайды, бірақ ол орын алса, Alphabet акциялары 15–25%-ға арзандауы мүмкін. Barclays мұны компания үшін «қара аққу» деп атады.
Бұл туралы тағы не оқуға болады?
— Google-дың ЖИ пайдаланушылар санының өсуіне қалай бейімделіп жатқаны — Роман Могучийдің «Google бәсекелестерден бұрын өз іздеуін бұзуы керек пе?» мақаласында.
Сэм Альтман Neuralink-ке жаңа бәсекелес әзірлеуде
OpenAI басшысы Сэм Альтман Merge Labs атты жаңа стартапты іске қосуға дайындалып жатыр. Компания «ми–компьютер» интерфейстерін әзірлемек (Financial Times). Бастапқы бағасы $850 млн шамасында, қаржыландырудың басым бөлігі OpenAI-дың венчурлық бөлімшесінен келеді.
Merge Labs Илон Масктың Neuralink жобасына тікелей бәсекелес болады. Neuralink қазір ауыр параличпен ауыратын пациенттерде технологияны сынап жатыр, бағасы $9 млрд болып, $600 млн қаржы тартқан.
Альтман мен Маск 2015 жылы OpenAI-ды бірге құрған, бірақ 2018 жылы Маск кеткеннен кейін аралары суып кетті. Биыл олар әлеуметтік желіде тағы да ашық айтысып қалды: Маск Apple-ді OpenAI-ға артықшылық берді деп айыптап, антимонополиялық іс қозғауға уәде берді. Альтман оған қарсы «Маск Х-тек өз пайдасы үшін қолданып отыр» деді.
OpenAI туралы тағы не оқуға болады?
— Өткен аптада OpenAI GPT-5 атты жаңа жасанды интеллект моделін таныстырды. Альтман оны жалпы жасанды интеллектке (AGI) жақындаудың маңызды қадамы деп атады. Толығырақ «PhD дәрежелі сарапшылар командасы: OpenAI GPT-5-ті көрсетті» мақаласында.
