Бьюрри мен Big Tech, OpenAI ChatGPT-ні жақсартып жатыр, Meta-дағы қысқарту
Майкл Бьюрри ірі технологиялық компанияларды қайта сынға алды. Оларды акционерлер капиталын жасырын шығындар арқылы байытуда деп айыптады. Samsung iPhone-ның бүктелетін моделінен бұрын TriFold деген тәжірибелік құрылғысын таныстырып, технологиялық көшбасшылықты паш етті. Осы уақытта OpenAI ChatGPT сапасын шұғыл көтеру үшін «қызыл код» режимін іске қосты. Ал Meta компаниясы үлкен қысқартуларға дайындалып жатыр. 1‑нен 5‑не дейінгі желтоқсан аралығындағы маңызды жаңалықтар — осы шолуда.
АҚШ-та қыркүйек айында негізгі PCE индексі 2,8%-ға өсті. Бұл болжанған 2,9%-дан сәл төмен. Бұл деректер жаздың соңынан бері алғаш рет жарияланды. Себебі АҚШ үкіметінің 43 күнге созылған жұмысын тоқтату кезеңінде федералдық мекемелердің басым бөлігі бірнеше ай бойы қызметін толық атқара алмады.
Бұндай негізгі тұтыну шығындары көрсеткіші Федералды резерв жүйесіне пайыздық мөлшерлемені төмендету бағытындағы аргументтерді күшейтеді. Бұл мәселе ФРЖ‑ның 10 желтоқсандағы отырысында қаралады деп күтілуде. CME Group-тың FedWatch құралы бойынша, пайыздық мөлшерлеме 25 базистік пунктке төмендейді деген ықтималдық — 87,2 %.
Сонымен бірге, жеке статистика бойынша жұмысқа ақы төлеу және жұмыс орындары жайлы ақпарат беретін ADP компаниясының деректері бойынша, қарашада АҚШ-та жеке сектор жұмыс берушілері күтпеген түрде 32 000 жұмыс орнын қысқартты — бұл 2023 жылдың басынан бергі ең үлкен төмендеу. Сарапшылар 10 000-ға өсу болуын күткен еді, сондықтан бұл деректер еңбек нарығы әлсірей бастады деген қауіпті күшейтті. Өткен айда жұмысқа алу 42 000‑ға көбейген еді. Дегенмен, Bloomberg–тың жазуынша, бұл деректер ФРЖ саясаты өзгереді деген сенімді аса өзгерткен жоқ.
Бьюрри Big Tech компанияларын сынады
Инвестор Майкл Бьюрри технологиялық ірі компанияларды, әсіресе Big Tech саласында жұмыс істейтіндерді қызметкерлерге ақша емес, өздерінің акцияларын беру арқылы шығындарын «жасырын» көрсетеді деп сынады. Оның пайымынша, компаниялар мұндай төлемдерді шығын ретінде жазбайды. Ал бұл — акционерлерге зиян тигізуі мүмкін.
Ол сондай-ақ мотивация бағдарламалары және акцияларды беру арқылы компания акционерлерінің үлесін «суытып», басқаша айтқанда, байлау жолымен қайта бөлетінін айтты. Байбек (buyback) рәсімдері формальды болып қалатынын, өйткені сатып алынған акциялар жаңа эмиссиямен өтеледі де, акционерлерге нақты пайда тигізбейді.
Мысал ретінде Бьюрри Nvidia компаниясын атады. Оның есептеуінше, 2018 жылдан бері акция түрінде төленген сомасы 112,5 миллиард долларға жеткен, алайда айналыстағы акция саны өзгермеген. Яғни, компанияның табысын акция иелерінен қызметкерлерге қайта бөлу ғана болған.
Бьюрри сондай-ақ Tesla, Palantir және Amazon компанияларына да осындай сын айтты. Ол компанияларды бағалау кезінде жыл сайынғы акция үлесінің «суылуын» міндетті түрде есепке алуды ұсынады.
Nvidia болса, өзінің жауабында байбекке 91 миллиард доллар жұмсалғанын, ал Бьюрридей есептеу дұрыс емес екенін айтты. Компания — саладағы қалыпты тәжірибе бойынша әрекет етеді деп мәлімдеді. Бірақ Бьюрри қызметкерлерге мотивация беру мен акцияларды сатып алу арасындағы айырмашылықты «екіжүзділік» деп атады.
Осы тақырып жайлы «The Big Short»-тың жазушысы Майкл Льюиске берген «Нарықты алда бірнеше қиын жыл күтіп тұр: Бьюрридің сұхбатынан басты ойлар» әңгімесінен оқуға болады. Бұл сұхбатта Бьюрри өзінің пікірін егжей‑тегжейлі түсіндірген.
Samsung Apple-дан бұрын жаңа құрылғы таныстырды
Samsung компаниясы Galaxy Z TriFold деген өздерінің жаңа — үшке бүктелетін смартфонын таныстырды. Бұл құрылғы ашылғанда 10 дюймдік планшетке айналады. Сондай-ақ, экран бөліктерінде әрқайсысында жеке қолданбаларды бір уақытта іске қоса береді.
TriFold 12 желтоқсанда сатылымға шығады, бағасы шамамен 2450 доллар болады. Бұл құрылғы Apple-дың күтілетін алғашқы бүктелетін iPhone-ынан бірнеше ай бұрын көрсетілді. Сонымен қатар, бәсекелестік қатарында Huawei-дің Mate XT / XTs сериясы да бар.
Сарапшылардың пікірінше, TriFold — Apple-ға дейінгі «сын» құрылғы. Samsung технологиялық көшбасшылық көрсеткісі келеді, бірақ TriFold сатылымы күрделі құрылымы мен қымбат бағасы әсерінен шектеулі болуы мүмкін. Үшке бүктелу форматы — Fold сериясымен салыстырғанда күрделірек және әлі тәжірибеден өткен жоқ. Ғылыми-техникалық зерттеулер көрсеткендей, бүктелетін смартфондар нарығы жалпы смартфондар ішінде 2 %-дан аз бөлікті алса, сол саланың ішінде Samsung үлесі үшінші тоқсанда 64 %-ға дейін өскен.
OpenAI ChatGPT сапасын арттыруда
OpenAI компаниясы «қызыл код» режиміне өтті. Осы режимде олар аз маңыздағы жобаларды тоқтатып, негізгі күшін ChatGPT жүйесін жақсартуға аударды. Осылайша, жеке тұлғалар үшін бейімдеу, жауап беру жылдамдығы, сенімділік пен мазмұнның сапасы жақсарады.
OpenAI сапаны күшейту үшін күнделікті жиналыстар өткізуде және негізгі командаға уақытша жаңа мамандар тартты. Бұл — GPT‑5 шығарылымынан кейін туындаған сындарға жауап. Сол модель «суық тонмен жауап береді» және кейбір негізгі тапсырмаларды орындай алмаған еді. Компания келесі аптада жаңа модель шығарады деп уәде берді.
Бұл қарекет бәсекелестіктің күшеюіне байланысты: Google Gemini 3 моделін жариялап, тестілерде ChatGPT-ден озып, белсенді қолданушылар санын 650 миллионға жеткізді. Корпоративті секторда бәсеке Anthropic тарапынан сезілді.
ChatGPT аптасына 800 миллионнан астам қолданушы жинағанымен, OpenAI табыс әкелмейді. Себебі компания инвесторлық қаржыландыуға тәуелді. Бұл — оларды бәсекелес ірі компаниялармен салыстырғанда осал етеді. Осыған қарамастан, OpenAI басшысы Сэм Альтман жаңа нұсқа қайтадан озық болады деп сендірді.
«WSJ: басшы OpenAI SpaceX бәсекелесін жасауды ойлады. Неге тастады?» атты мақалада OpenAI басшысының бұрынғы жоспарлары туралы жазылған.
Revolut Францияда 50+ ел карталарынан ақша қабылдауды тоқтатты
Revolut банкі Францияда тұратын клиенттерге бірқатар елдің карталарымен есеп шотын толықтыру мүмкіндігін жойды. Бұл тізімге Монако мен Израильден бастап Кавказ, Орта Азия, Таяу Шығыс және кейбір африкалық мемлекеттер енді. Қазақстан, Өзбекстан, Армения, Грузия, Сербия да «жоғары тәуекелді» елдер қатарына қосылды.
Банктің айтуынша, бұл шектеу санкциялық режимдермен және халықаралық төлем жүйелерінің жаңартылған талаптарымен байланысты. Revolut бұл талаптарға бағынуға мәжбүр болды.
Осы жағдайды толық түсіндіретін мақала: «Ресей ЕО-ның «қара тізіміне» ілікті: бұл банктер, компаниялар және клиенттер үшін нені білдіреді». Онда Ресейге қатысты қатаң саясат және бұл шешімнің Еуропадағы банк, компаниялар мен жеке адамдарға әсері талданған.
Meta метағалам жобаларын қысқарту жоспарын қарастырып жатыр
Meta компаниясының басшысы Марк Цукерберг 2026 жылға арналған бюджет жоспарлай отырып, метағалам мен VR/AR жобаларына бөлінетін шығындарды қысқартуды ұсынды. Атап айтқанда, Horizon Worlds пен Quest жобаларына жұмсалатын қаражатты 30 %-ға қысқарту қарастырылған. Басқа бөлімдердегі стандартты 10 %-дық қысқартумен салыстырғанда бұл — үлкен үнем.
Мүмкін, қысқартулар 2026 жылдың қаңтарында басталады. Себебі, метағалам жобалары көп шығын әкелді: Reality Labs бөлімі 2021 жылдан бері 70 миллиард доллардан астам шығын жинады. Көзделген пайда болмады, сондықтан инвесторлар мен реттеушілер тарапынан сын күшейді.
Цукерберг қазір ЖИ негізіндегі модельдерге (мысалы, Meta AI, Llama) және ақылды құрылғыларға (мысалы, Ray‑Ban көзілдірігі) назар аударып жатыр. Сарапшылар табыссыз жобаларды жабуды көптен бері ұсынған, ал қазір Meta осы жолды таңдап жатқан түрі бар.
Meta туралы тағы не білуге болады?
— Meta компаниясы Apple-дің басты дизайнерлерінің бірі — пайдаланушы интерфейстері бөлімінің жетекшісі Алан Дэйді өзіне жұмысқа тартты. Бұл екі компания үшін нені білдіреді? Осы жөнінде «Сейсмикалық өзгеріс: Apple-дің басты интерфейс дизайнері Meta-ға ауысады. Бұл не білдіреді?» атты мақалада толық жазылған.
Netflix Warner Bros. бөлімін сатып алды
Netflix Warner Bros. Discovery компаниясының телевизиясы мен кино студиясын, сонымен қатар стриминг бөлімін 72 миллиард долларға сатып алмақ. Бұл — Голливуд тарихындағы ірі мәмілелердің бірі.
Бұл келісім жасалған соң Netflix акциялары 2,9 %-ға төмендеді, ал Warner Bros.–тың акциялары 6,2 %-ға өсіп кетті.
Қорытындысында Netflix шамамен акциясына 28 доллардан ұсынған. Бұл ұсыныс Skydance (Paramount компаниясының ұсынған ұсынысы) көрсеткен бағасынан айтарлықтай көп.
