Израиль Иранды атысты тоқтату туралы келісімді бұзды деп айыптады
Bloomberg-тің хабарлауынша Израиль 24 маусым таңертең АҚШ президенті Дональд Трамп жариялаған бітімді Иран бұзды деп мәлімдеді.
Израиль атысты тоқтату жарияланғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң зымыран ұшыру фактілері тіркелгенін хабарлады. Израильдің қорғаныс министрі Иран тарапынан бітімнің бұзылуына қарсы Тегеранның жүрегіндегі маңызды нысандарға «қуатты соққылармен» жауап беруді әскерилерге тапсырды.
Өз кезегінде ирандық БАҚ атысты тоқтату режимі күшіне енгеннен кейін Израильге жасалған зымыран шабуылы туралы хабарламалар «жоққа шығарылды» деп жазды, деп хабарлайды Bloomberg.
Бұған дейін, 24 маусымда АҚШ президенті Дональд Трамп Израиль мен Иран арасындағы атысты тоқтату күшіне енгенін мәлімдеп, тараптарды келісімді бұзбауға шақырған еді. Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Израильдің атысты тоқтатуға келіскенін растады және өз елінің Ирандағы әскери мақсаттарына қол жеткізгенін айтты.
Иран әзірге атысты тоқтатуға ресми түрде келісім бергенін жарияламады. Иранның сыртқы істер министрі түнде X әлеуметтік желісінде Тегеран атысты тоқтатуға дайын екенін, егер Израиль де солай жасаса, 4:00-ге дейін тоқтататынын жазды. Кейінірек ол Иран Израильге «соңғы минутқа дейін, таңғы 4-ке дейін» қарсы тұрғанын хабарлады.
Трамп 23 маусымда жариялаған шарттар бойынша, алдымен Иран атысты тоқтатуы керек, одан кейін 12 сағат ішінде Израиль де қарулы іс-қимылды доғарады.
Нарықтарда жағдай қандай
— Brent маркалы мұнайдың тамыздағы жеткізілімге арналған фьючерстері 3%-ға төмендеді. Бұған дейін 22 маусымда Иранның ядролық нысандарына жасалған шабуылға жауап ретінде Иран АҚШ-тың Катардағы әскери базасына соққы жасаған соң, мұнай бағасы 7%-ға құлаған еді. Бұл шабуылдан ешкім зардап шекпеген, сондықтан Уолл-стритте бұл шешім Иранның шиеленісті бәсеңдетуге мүдделі екенін білдіретін белгі ретінде қабылданды. Бұдан да күрделі сценарий бойынша Ормуз бұғазының жабылуы қарастырылған, ал бұл бұғаз арқылы әлемдік мұнай саудасының төрттен бірі өтеді.
— Алтынның споттық бағасы 24 маусым таңертең 1,6%-ға төмендеп, 11 маусымнан бергі ең төменгі деңгейге түсті. Кейін Израиль Иранды жаңа зымырандар ұшырды деп айыптаған соң, алтын бағасы ішінара қалпына келді. Қазір бағалы металл унциясына шамамен $3327 деңгейінде саудаланып жатыр, бұл алдыңғы күнгі жабылу бағасынан 1,2%-ға төмен.
— АҚШ қор индекстерінің фьючерстері оң аймақта қалды: S&P 500 фьючерстері 0,8%-ға, Dow Jones – 0,7%-ға, Nasdaq 100 – 1,1%-ға өсті.
— Еуропалық акциялар да өсті: Stoxx Europe 600 жетекші еуропалық компаниялар индексі 1,2%-ға, Германияның DAX – 2%-ға жуық, Францияның CAC 40 – 1,3%-ға өсті. FTSE 100 (Ұлыбритания) 0,3%-ға көтерілді.
Қаржылық нарықтар соңғы екі аптада Таяу Шығыстағы қақтығыстың ушығуынан қатты құбылып тұрды. Әсіресе мұнай нарығындағы құбылмалылық жоғары болды: жеткізілімдер мен кеме қатынасына төнген қауіп Brent бағасын бір сәтте $80 баррельге дейін көтерді. Сейсенбі күні бұл көрсеткіш $69-ға дейін төмендеп, Иран мен Израиль арасындағы шиеленістің басталуына дейінгі деңгейге қайта оралды.
«Егер атысты тоқтату режимі сақталса — ал бұл әлі белгісіз болып қалуда — нарықтар бұл жағдайды оң қабылдайды, өйткені бұл белгісіздікті азайтады», — деді Bloomberg агенттігіне EFG Asset Management бас директоры Даниэль Мюррей. Оның айтуынша мұнай бағасының төмендеуі инфляциялық қысымды азайтып, «тұтынушылық сұранысты қолдауға, ал соның есебінен жалпы экономикалық өсімді арттыруға көмектеседі».
