SpaceX, OpenAI бәсекелестері және Бьюрридің күтпеген таңдауы
Илон Масктың SpaceX ғарыш компаниясы 2026 жылы IPO өткізуді жоспарлап отыр. Bloomberg дерегінше, бұл рекордтық IPO болуы мүмкін. «Қысқа сатумен» танылған, «Үлкен құлдырау» фильміндегі кейіпкер ретінде белгілі Майкл Бьюрри 2007 жылғы тұрғын үй дағдарысынан байып, енді IPO-дан кейін АҚШ-тың ипотекалық алыптарының акциялары өседі деп болжап отыр. Alibaba мен Tencent инвестиция салған OpenAI-дің бірден екі бәсекелесі келесі жылдың басында биржаға шығуды көздейді. Аптадағы IPO нарығындағы негізгі жаңалықтар — төмендегі шолуда.
Болашақ орналастырулар туралы не белгілі?
— Илон Масктың SpaceX әлемдегі ең қымбат аэроғарыш компаниясы 2026 жылдың ортасы немесе екінші жартысында IPO өткізу мүмкіндігін қарастырып жатыр. Bloomberg дереккөздері компания $1,5 трлн бағалаумен $30 млрд-тан аса қаржы тартуды жоспарлауы мүмкін дейді. Илон Маск бұл ақпаратты растады. SpaceX листингі тартылған қаржы көлемі бойынша тарихтағы ең ірісі болуы ықтимал: 2019 жылы Saudi Aramco $29 млрд тартқан еді. Bloomberg айтуынша, түскен қаржының бір бөлігі Starlink спутниктік желісіне арнап ғарышта дата-орталықтар салуға жұмсалуы мүмкін. Reuters дереккөздері IPO 2026 жылдың маусымында өтуі ықтимал, ал орналастыру көлемі $25 млрд-тан асады дейді.
— Медициналық тауарлардың ірі жеткізушісі Medline Industries АҚШ-тағы IPO-сының шарттарын жариялады. Бұл 2025 жылғы ең ірі IPO болуы мүмкін. Компания $55,3 млрд бағалаумен $5,37 млрд-қа дейін қаражат тартпақ. Medline 1972 жылы биржаға шыққан, бірақ бес жылдан кейін негізін қалаушылар компанияны қайта сатып алып, жеке компанияға айналдырған. 2021 жылы Blackstone, Carlyle және Hellman & Friedman атты инвестициялық компаниялар тобы Medline-ды $34 млрд-қа сатып алды.
— Қытайдың жасанды интеллект әзірлеушілері және «бірмүйіз» стартаптары MiniMax пен Zhipu (OpenAI-ге ықтимал бәсекелестер) алдағы апталарда Гонконг биржасында IPO өткізуді жоспарлап отыр. Бұл жайлы Bloomberg хабарлады. Екі стартапқа да Alibaba мен Tencent инвестиция салған. Bloomberg дереккөздері MiniMax листингі қаңтарда өтіп, «жүздеген миллион доллар» тартуы мүмкін дейді. Бұған дейін Қытайдың құрлық бөлігінде листингті қарастырған Zhipu енді шетелдік инвесторларға қолайлырақ Гонконгта 2026 жылдың басында орналастыруға бет бұрған.
Соңғы IPO нәтижелері
— АҚШ-тағы Lumexa Imaging (бұрынғы атауы — US Radiology Specialists), диагностикалық бейнелеу қызметтерін көрсететін ірі компаниялардың бірі, Nasdaq-тағы IPO арқылы $462,5 млн тартты. Компания 25 млн акцияны бір данасын $18,5 бағамен сатты, бұл жарияланған диапазонның ($17–20) ортасына сай. Компанияның бағаланған құны $1,75 млрд болды. Lumexa Imaging 2018 жылы Charlotte Radiology және WCAS компанияларының қатысуымен құрылған. Соңғы жылдары ол, соның ішінде көп сатып алулар арқылы, тез өсті, бірақ әлі де шығынмен жұмыс істейді.
— JD.com маркетплейсінің сервистік еншілесі Jingdong Industrials (JDi) Гонконгтағы ірі IPO-дан кейін сауда ашылған сәтте акциялары шамамен 8% төмендеді, бірақ алғашқы күннің соңына қарай толық қалпына келді. Компания $383 млн тартты, акцияны жарияланған диапазонның ортасымен орналастырды. JDi 2023 жылы-ақ листингке өтініш берген, алайда Қытай реттеушісінің мақұлдауын тек 2025 жылдың қыркүйегінде алды.
— Роботтандырылған кеңес беру қызметін ұсынатын Wealthfront Corp $486 млн тартты. Компания 34,6 млн акцияны бір данасын $14 бағамен сатты, бұл алдын ала айтылған диапазонның жоғарғы шегіне сай. Reuters дерегінше, IPO қорытындысымен компанияның жалпы құны шамамен $2 млрд болып бағаланады.
— Құрылыс саласында жұмыс істейтін Cardinal Infrastructure Group АҚШ-тағы IPO арқылы шамамен $241,5 млн тартты. Ол 11,5 млн акцияны бір данасын $21 бағамен (баға дәлізінің ортасы) сатты. Барлық бизнестің бағалануы $768,74 млн болды.
IPO әлеміндегі басқа маңызды жаңалықтар
— Nasdaq листинг ережелерін өзгертпек: егер биржа «қызыл жалаушалар» (күдік тудыратын белгілер) байқаса, акцияларды орналастырудан бас тартуға құқылы болады, тіпті қағаздар барлық талапқа сай келсе де. Bloomberg айтуынша, мақсат — бағаның қатты құбылуын және акциямен айла-шарғы жасалды деген айыптарды азайту. Мұндай жағдайлар көбіне шағын IPO-ларда, әсіресе Азия компанияларында кездескен.
— АҚШ-тағы ипотекалық дағдарысты (2007) алғашқылардың бірі болып болжаған қаржыгер Майкл Бьюрри Fannie Mae және Freddie Mac ипотекалық алыптарының акцияларына ірі позициялар ашты. Бьюрри олардың IPO бағасы баланстық құнының 1–1,25 есесі деңгейінде болуы мүмкін дейді, ал листингтен кейін 1–2 жыл ішінде акциялар қымбаттап, 1,5–2 еселік бағалаумен саудалануы ықтимал. АҚШ үкіметі 2008–2009 жылдардағы қаржы дағдарысы кезінде Fannie Mae мен Freddie Mac акцияларын сатып алып, енді оларды қайтадан биржаға шығаруға дайындалып жатыр.
— Оңтүстік Кореяның SK Hynix компаниясы (Nvidia-ның ЖИ-чиптеріне арналған жад микросхемаларын негізгі жеткізушілердің бірі) капитализацияны өсіру және жаһандық бәсекелестермен бағалау айырмасын қысқарту үшін Нью-Йоркте екінші рет листинг жасауды қарастырып жатыр. Осы жаңалықтан кейін Сеулдегі саудада SK Hynix акциялары өсті. Спекулятивті қызуды басу үшін Корея биржасы трейдерлерге Nvidia жеткізушісінің акцияларын қарызға ақша алып сатып алуға уақытша тыйым салуға мәжбүр болды.
— Bloomberg есебінше, Жапонияда 2025 жылғы IPO нарығы 1,2 трлн иенге ($7,7 млрд) жетіп, соңғы жеті жылдағы рекордты көрсетті. Бұған чип өндірісіне материал жеткізуші JX Advanced Metals пен SBI Shinsei банкінің ірі листингтері әсер етті. Кейбір эмитенттердің, соның ішінде Human Made көше сәні бренді мен Orion Breweries сыра компаниясының акцияларына сұраныс ұсыныстан 60 еседен аса жоғары болды. Жапониядағы белсенділік Азиядағы жалпы үрдісті көрсетеді: Үндістанда алғашқы орналастыру көлемі тарихи рекорд жаңартты, ал Гонконг көрсеткіштері 2021 жылдан бергі ең жоғары деңгейге шығуы мүмкін.
