Таңғы шолу: АҚШ атомға, Эр-Рияд ЖИ-чиптеріне, ал Tesla роботаксиға үміт артып отыр
Tesla Аризонада роботакси қызметін іске қосуға жаңа рұқсат алып, ал АҚШ әкімшілігі ауқымды АҚШ–Сауд Арабиясы ынтымақтастығы келісімі аясында Сауд Арабиясына жоғары деңгейлі ЖИ-чиптердің алғашқы жеткізілімдерін мақұлдауға дайын. Осы және басқа да маңызды жаңалықтар 19 қараша таңына арналған шолуымызда.
Tesla Аризонада роботакси қызметін іске қосуға рұқсат алды
Tesla Аризона билігінен автономды роботакси қызметін іске қосуға рұқсат алды, деп хабарлайды Bloomberg. Аризона көлік департаменті Tesla-ға көлік желілік компаниясы ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін лицензия берді. Бұл рұқсат компанияға бақылаушы-операторы бар автоматтандырылған жүргізу жүйесімен жабдықталған көліктерді пайдалануға жол ашады. Бұған дейін Tesla тек автономды көліктерді сынақтан өткізе алатын. Енді компания Финикс маңында қызметті іске қосуға дайындалып жатыр.
Инвесторлар роботакси жобасының даму қарқынын жіті бақылауда ұстап отыр, себебі Tesla автономды технологиялар, робототехника және жасанды интеллект бағыттарына көбірек көңіл бөлуде, деп жазады агенттік. Қазір компания Остинде толықтай жүргізушісіз такси қызметін және Сан-Франциско аймағында жартылай автономды сервисті басқарады. Илон Масктың айтуынша Tesla жыл соңына дейін қызметін Аризона, Невада және Флорида штаттарына кеңейтуді жоспарлап отыр.
АҚШ Three Mile Island Unit 1 АЭС-ін қайта іске қосуға $1 млрд бөледі
Трамп әкімшілігі Constellation Energy компаниясына Пенсильваниядағы бұрынғы Three Mile Island Unit 1 атом электр станциясын қайта іске қосу үшін $1 млрд көлемінде қарыз береді, деп хабарлайды CNBC. Қазір Crane Clean Energy Center аталып отырған станция 2019 жылы тоқтатылған болатын. Ол Microsoft-пен жасалған келісім аясында жергілікті дата-орталықтарды электр қуатымен қамтамасыз ету үшін 2027 жылы қайта жұмыс істей бастайды. Бұл кредит жобаның жалпы құнының ($1,6 млрд) басым бөлігін жабады және АҚШ Энергетика министрлігінің мәліметінше PJM Interconnection желісіне қосылған 13 штаттағы 65 млн-нан астам тұтынушы үшін электр бағасын төмендетеді.
Бұл шешім ядролық энергетиканы қолдауға бағытталған жаңа федералдық стратегияға сәйкестігін көрсетеді: Энергетика министрлігі бұған дейін Мичигандағы Palisades АЭС-ін қайта іске қосу үшін $1,5 млрд бөлген. Айовада да осындай жоспарлар бар. CNBC-дің түсіндіруінше, ИИ-дата-орталықтарының күрт өсуі билікті энергияның жаңа көздерін іздеуге мәжбүрлеп отыр. АҚШ-тағы ең ірі АЭС операторы Constellation алғашқы қаражатты 2026 жылы алады. Компания акциялары бұл хабарламадан кейін 2%-дан астам өсті.
АҚШ саудиялық Humain компаниясына озық ЖИ-чиптерін экспорттауға рұқсат беруге дайын
АҚШ алғаш рет Сауд Арабиясының Humain компаниясына жоғары өнімді ЖИ-чиптерді жеткізуге рұқсат беруді жоспарлап отыр, деп хабарлайды Bloomberg. Бұл шешім жасанды интеллект саласындағы кеңейтілген американо-сауд келісімінің бөлігі болмақ. Рұқсаттар мұрагер ханзада Мұхаммед бин Салман мен Дональд Трамптың кездесуіне орай талқыланып жатыр. Вашингтон Сауд Арабиясына чип экспорттауға арналған өтінімдерге «оң көзқараспен» қарауды жоспарлап отыр. Бұл тек Humain-ге ғана емес, өңірде ЖИ-жобалармен айналысатын америкалық компанияларға да көмектеседі. Мүмкін болатын жеткізілімдер көлемі ондаған мың чипке бағалануда.
Бұл жаңалық Nvidia, AMD және басқа да ІІ-чип өндірушілері үшін үлкен жеңіс саналады. Олар тез өсіп келе жатқан Таяу Шығыс нарығында өз позицияларын нығайтуға тырысуда — бұл нарық АҚШ пен Қытай арасындағы бәсекенің маңызды бағыттарының бірі. Бұған дейін АҚШ БАӘ-дегі гиперскейл жобалары үшін де осындай лицензиялар берді. Humain компаниясы Nvidia, AMD, Qualcomm және Groq чиптерін жеткізуге рұқсат күтуде. АҚШ Сауда министрлігі де, Humain де түсініктеме бермеді.
Қытай жапон теңіз өнімдерінің импортына қайта тыйым салды
Қытай билігі Жапонияға жапон теңіз өнімдерін импорттауға қайта тыйым салынғанын хабарлады. Себеп ретінде «Фукусима» АЭС-інен тазартылған судың теңізге ағызылуын бақылау қажеттілігі көрсетілген, деп жазады Bloomberg. Тыйым бірнеше ай бұрын ғана алынып тасталған еді, алайда соңғы келіссөздерде ілгерілеудің болмауы бұл шешімге қайта әкелді. Екі ел арасындағы қатынас Жапония премьері Санаэ Такаитидің Тайвань бұғазында дағдарыс болса, жапон әскері араласуы мүмкін деген мәлімдемесінен кейін нашарлаған. Пекин бұл сөздерді қатты сынға алды.
Экономикалық әсері де айқын: 2025 жылдың тоғыз айында Қытайға жапон теңіз өнімдерінің импорты небәрі $500 мыңға жеткен. Пекин азаматтарына Жапонияға сапардан сақ болуды ескерткен, соның салдарынан топтық турлар тоқтап, туристік және ритейл секторындағы акциялар құлдырады. Мемлекеттік кәсіпорындар да қызметкерлеріне Жапонияға барудың қажет еместігін ескертуде — бұл екі ел арасындағы экономикалық қатынасқа қысымды күшейтіп отыр.
Нарықтардағы жағдай
— Жапонияның кең индексі Topix 0,24% төмендеді.
— Nikkei 225 индексі 0,57% құлдырады.
— Гонконгтың Hang Seng индексі 0,5% азайды, ал Қытайдың CSI 300 индексі 0,38% өсті.
— Оңтүстік Кореяда Kospi 0,99%, Kosdaq 1,08% төмендеді.
— Австралияның S&P/ASX 200 индексі 0,25% азайды.
— Nasdaq 100 фьючерстері 0,27%, S&P 500 — 0,17%, Dow Jones — 0,12% төмендеп тұр.
