Акцияларға артық оптимистік үміттер: инвесторлар жылдық 20 пайыздық кіріс күтпеуі керек

Morningstar талдаушылары АҚШ акцияларында төрт жыл бойы екі таңбалы өсім болғаннан кейін инвесторларға өз үміттерін бәсеңдету уақыты келгенін ескертеді. Қаржы дағдарысы мен COVID-19 пандемиясы арасындағы төмен пайыздық мөлшерлеме кезеңі, одан кейінгі жасанды интеллект бумы акциялар нарығының өрлеуін қозғады. Алайда қазір акциялардың жоғары бағалануы мен қарыз алу шығындарының өсуі алдағы жылдары кірістілікті төмендетуі мүмкін.

2022 жылғы аю нарығынан кейін АҚШ акциялар нарығы 2023 жылы шамамен 24 пайыздық қайтарым көрсетті, Morningstar-дың CRSP АҚШ акциялар дерекқорының мәліметі бойынша, 2024 жылы 22 пайыз және 2025 жылы 18 пайыз. Осы жылдың басынан бері өсім 11 пайызды құрайды. Morningstar жазады: бұл өткен төрт жылда АҚШ акциялары дивидендтерді қоса есептегенде жылына орта есеппен шамамен 19 пайыз табыс әкелгенін білдіреді.

Дегенмен, бұл кезең инвестициялық портфельдерге оң әсер еткенімен, сарапшылар бұл қалыпты жағдай емес екенін ескертеді. CRSP деректері бойынша, соңғы ғасырда акциялардың жиынтық орташа жылдық табыс көрсеткіші 10 пайызды құрады.

«Біз қазіргі заманғы тарихтағы ең ірі төрт жылдық бұқа нарығының ортасында тұрмыз», – дейді Manulife John Hancock Investments компаниясының инвестициялық стратегі Эмили Роланд. «Соңғы бірнеше жылда инвесторлар елеулі әрі тұрақты төмендеуші құбылмалылықты бастан кешірген жоқ». Сондықтан ол күтілімдер тым жоғары деп есептейді.

Тарихи тұрғыдан алғанда жылдық 10 пайыздық қайтарым әр жыл сайын тұрақты табыс әкеледі дегенді білдірмейді, – дейді Morgan Stanley Investment Management компаниясының қолданбалы акциялар бойынша кеңес беру тобының жетекшісі Эндрю Слиммон. Ерекше жоғары қайтарым кезеңдерінен кейін міндетті түрде құлдырау болады. «Негізгі сұрақ: келесі түзету осы мықты бұқа нарығын қашан жояды?» – деп атап өтті ол.

Өсімді жеделдететін факторлар қарқынын жоғалтуда: жасанды интеллектуалды жүйелерге инвестиция салуға қатысты күмән нарыққа салмақ түсіріп отыр; компаниялардың бағалануы төмендегенімен, акциялар әлі де қымбат, ал инфляция мен пайыздық мөлшерлемелер алдағы бірнеше жыл бойы жоғары деңгейде қалуы мүмкін, деп жазады Morningstar.

Оның сауалнамаға қатысқан талдаушылары соңғы жылдары байқалған қарқынды өсімнің қайталанбайтынына сенеді. Vanguard алдағы онжылдықта АҚШ акциялар нарығында жылдық 4,8–6,8 пайыздық қайтарымды болжайды. BlackRock алдағы бес жылда шамамен 9 пайыздық қайтарым күтеді, ал JPMorgan Asset Management болжамы ірі америкалық компаниялардың алдағы 10–15 жылда инвесторларға 7,5 пайыздық қайтарым әкелетінін көрсетеді.

Vanguard компаниясының Капитал нарықтарын зерттеу бөлімінің басшысы Кевин ДиЧиурцио осы салыстырмалы түрде төмен болжамдарды бағаның шамадан тыс бағалануына байланыстырады: Акция бағалары табысқа қарағанда жоғары болғанда инвесторлар болашақ ақша ағындары үшін тым көп төлейді, бұл ұзақ мерзімді нақты кірістерін азайтады.

Franklin Templeton компаниясының Стивен Довер тарихи 9–10 пайыздық табыстылық әлі де қолжетімді деп есептейді. Бұл көрсеткіштерді үш фактор анықтайды: жасанды интеллекттің экономикаға әсері, пайыздық мөлшерлемелердің тенденциялары және АҚШ қор нарығының әлемдік нарықтардан озып кете беруі.

Табысы тұрақты құралдардың пайдасына тепе-теңдік өзгеруде: Morningstar атап өткендей, тәуекелі төмен және кірістілігі 5 пайыздан жоғары облигациялар барған сайын тартымды көрініп, инвесторларды портфельдерін қайта қарауға итермелеуде.

Vanguard болжамы бойынша, алдағы онжылдықта АҚШ облигацияларының жалпы нарығы 5,1 пайыз бен 6,1 пайыз аралығында табыс әкеледі. BlackRock алдағы бес жылда 4,9 пайызды күтеді, ал JPMorgan Asset Management инвестициялық деңгейдегі облигациялар бойынша 6,1 пайызды болжайды. Бұл елеулі өзгеріс, себебі 2026 жылдың басынан бері Morningstar Core US Bond Index (сенімді АҚШ инвестициялық деңгейдегі облигациялардың кең нарығының көрсеткішін бақылайтын эталондық индексі) 0,3 пайызға төмендеді.

«Акциялардан бас тартудың орнына, инвесторлар олардан күтетін үміттерін бәсеңдетіп, 2027 жылға қарай тұрақты кірісті құралдарға деген үміттерін арттырғаны жөн», – деп түсіндіреді Эмили Роланд. Morningstar мәліметі бойынша, корпорациялардың мықты табыстары нарықты қолдауды жалғастырады және әзірге «көпіршік» белгілері байқалмайды.

Эндрю Слиммон нарық түсіп қалған кезде инвестициялауды тоқтатпауға және нарық құлдыраған кезде позицияларды ұлғайтуға кеңес береді.

Стивен Довердің айтуынша, ең тиімді стратегия – ұзақ мерзімді кезеңде бағаға қарамастан әр жолы бірдей соманы инвестициялап, тұрақты түрде сатып алу. «Акцияларға ұзақ мерзімді перспективада инвестиция салу мүлде ақылға қонымды, себебі осындай уақыт аралығында тәуекел шын мәнінде соншалықты үлкен емес», – деп түйіндейді ол. «Акцияларға инвестиция салмай қою әлдеқайда қауіпті болуы мүмкін».