Трамп АҚШ-пен келісімге келмеген елдерге баж салығын кейінге шегермейді
АҚШ президенті Дональд Трамп 9 шілдеде жоспарланған баж салығын көтеруді кейінге қалдыру мүмкіндігін қарастырмайтынын мәлімдеді, деп хабарлайды Bloomberg. Бұл шешім Ақ үймен келісімге қол қоймаған елдерден жеткізілетін тауарларға қатысты. Ол егер келісімге келмесе, сауда келіссөздерін тоқтатып, импортқа шектеу қоятынын ескертті. Осы жаңалықтан кейін S&P 500 кең нарық индексі төмендеп, апталық өсу сериясы үзілді.
Егжей-тегжейлі
Президент Трамп сауда серіктестері үшін өзі белгілеген мерзімді ұзартпайтынын айтты. Бұған дейін 9 шілдеде аяқталатын 90 күн ішінде тараптар келіссөз жүргізіп, жоғары тарифтерден құтылу үшін келісімдерге қол қоюы керек деп жоспарланған еді. Алайда қазіргі уақытта тек Ұлыбритания және Қытаймен екі келісім ғана бар, оның екеуі де жалпы сипатта болып, көптеген мәселелерді ашық қалдырып отыр, деп жазады Bloomberg.
«Жоқ, мен кідіріс туралы ойлап жүрген жоқпын, — деді Трамп 1 шілде, сейсенбі күні Air Force One бортында, келіссөз мерзімін ұзарту туралы сұраққа жауап беріп. — Мен көптеген елдерге хат жазамын», — деді ол.
Осы мәлімдемеден кейін күні бойы тұрақты болған кең нарық индексі S&P 500 14 пунктке төмендеп, сауданы 0,1% минуста аяқтады. Уолл-стриттегі «қорқыныш индексі» аталып кеткен Cboe VIX индексі 16,8 пункттен жоғары көтеріліп, кейін ішінара түзетілді. Америкалық валютаның динамикасын көрсететін Bloomberg Dollar Spot Index өзгеріссіз қалды, ал иена долларға қатысты өсуін сақтап, G10 елдері валюталары арасында көш бастады.
Контекст
Трамп бұл мәлімдемесін Financial Times-та жарияланған материал шыққан күні жасады. Онда Ақ үй енді ауқымды сауда келісімдерін жасауға ұмтылмай, оның орнына шағын әрі тез жасалатын мәмілелерге басымдық беріп отыр деп жазылған. Мұндай мини-келісімдер көптеген елдерге 9 шілдеде жоғары тарифтердің енгізілуінен құтылуға мүмкіндік беруі мүмкін еді.
Серіктестермен диалог жалғасып жатқанда, АҚШ әкімшілігінің жоғары лауазымды өкілдері дедлайнның икемділігіне қатысты қарама-қайшы мәлімдемелер жасап отыр. Дүйсенбі күні қаржы министрі Скотт Бессент «ырықсыз» елдер қатаң тарифтердің қайта енгізілуіне тап болатынын ескертті, деп хабарлайды Yahoo Finance. Ал президенттің бас экономикалық кеңесшісі Кевин Хассетт 4 шілде мерекесі мен Трамптың салық заңын қабылдағаннан кейін келісімдер жариялануы мүмкін екенін меңзеді.
Маусым ортасында Goldman Sachs-тың бас экономисі Ян Хациус өз болжамында тарифтердің екінші кезеңі болмайды деп санайтынын және дедлайнның ұзартылуын күтетінін айтты. Хациустың бағалауынша, биыл АҚШ-тағы жалпы тариф деңгейі шамамен 10 пунктке өсті, ал банк тағы 4-5 пунктке жоғарылауды болжайды. Бұл өсім негізінен 25%-дық салалық тарифтер есебінен болады, оған жартылай өткізгіштер, байланыс жабдықтары, фармацевтика, мыс сияқты тауарлар кіреді.
Токио Вашингтонның шарттарына көнбей отыр
Сейсенбі күні Трамп Токиоға бағытталған сынын күшейтіп, Жапонияның америкалық күріш сатып алудан бас тартуын және екі ел арасындағы автокөлік саудасындағы теңсіздікті сынға алды. «Жапония 30%, 35% немесе біз қанша белгілесек, сонша төлеуі керек, өйткені бізде олармен өте үлкен сауда тапшылығы бар», — деді президент Bloomberg келтірген сөзінде. Сәуірде ол жапон тауарларына 24% тариф енгізуді ұсынған болатын, ал кейінге шегеру кезінде тек әмбебап 10% тариф қолданылады.
«Біз келісімге келеміз деп сенімді емеспін. Жапонияға қатысты күмәнім бар — олар өте қатаң. Олар тым ерке екенін түсіну керек», — деді Трамп.
Келісімге кім жақын?
АҚШ президенті Үндістанмен келісімге келуге көбірек үміттеніп отыр. Келесі аптада келісімге қол жеткізу мүмкіндігі туралы сұраққа жауап берген Трамп: «Бұл — бізге нарыққа кіріп, бәсекелесуге мүмкіндік беретін келісім болады. Қазір Үндістан ешкімді кіргізбейді. Менің ойымша, Үндістан бұл жағдайды өзгертеді, солай болса, біз төмен тарифтермен келісімге келеміз», — деді. Осы аптада Нью-Делиде де салалық тарифтер мен АҚШ-тың генетикалық түрлендірілген өнімдерінің нарыққа қол жеткізуі сияқты қиын мәселелерге қарамастан, келісімді аяқтауға жақынбыз деп мәлімдеді.
Еуропалық Одақ та АҚШ-пен сауда келісімін жасауға дайын, деп жазды Bloomberg дүйсенбі күні дереккөздерге сілтеме жасап. Олардың айтуынша, Брюссель экспорттың көп бөлігіне 10%-дық әмбебап тарифке келіспек, бірақ негізгі секторлар — фармацевтика, алкоголь, жартылай өткізгіштер және азаматтық авиация үшін тарифтерді төмендетуді талап етуде. Сонымен қатар, ЕО АҚШ-тан автокөлік пен қосалқы бөлшектерге 25%, болат пен алюминийге 50% болып тұрған тарифтерді жеңілдетуге мүмкіндік беретін квоталар мен ерекшеліктер жасауды сұрап отыр.
АҚШ пен Канада өткен аптада бұрын тоқтап қалған келіссөздерді қайта бастады. Бұған Канаданың америкалық ірі технологиялық компанияларға салынған цифрлық салықты алып тастауы себеп болды.
