Жас саудагер Ресей мұнайынан 250 миллион доллар тапты. Қазір ол өз бизнесін қай жерде құрып жатыр?

Financial Times мәліметі бойынша, 2022 жылы соғыс басталғаннан кейін Ресей мұнайын саудалап 250 миллион доллар тапқан Германиялық трейдер Кристофер Эппингер енді Гайанадағы мұнай бумын пайдаланып қалмақ.

Эппингер басылымға Гаянаға инвестиция салу идеясы Хьюстоннан келген мұнай саудагерлерімен түскі ас кезінде пайда болғанын айтты. Олар Chevron компаниясының Гаянадағы ExxonMobil серіктесі Hess американдық компаниясын 53 миллиард долларға сатып алу туралы келісімін талқылап жатқан еді. «Мен қатты таң қалдым, өйткені біз Норвегиядан екі есе көп ресурсы бар елді таптық, бірақ ірі батыс саудагерлердің онда дерлік ізі жоқ еді. Бәрі мүлде жаңа болып көрінді. Сондықтан мен чемоданымды жинап, осы жерге келуге шешім қабылдадым», – деді ол.

Эппингердің Petrichor Energy компаниясы алдағы үш жыл ішінде Гайанаға 60 миллион долларға дейін инвестиция салуды жоспарлап отыр. Ол Оңтүстік Америка елдеріндегі карьерді сатып алып, сауда кеңсесін ашып, мұнай мен басқа отын түрлерін тасымалдау бойынша мемлекеттік тендерлерге қатысуды көздейді.

«Менде жүген шымырлады. Бұл – мен бүкіл өмірім бойы күткен дәл осы нәрсе. Мен енді бәрі мүмкін болатын жаңа нарыққа кіріп жатырмын», – деді саудагер басылымға.

Гайана — Солтүстік-Шығыс Оңтүстік Америкада орналасқан, халқы шамамен 800 мың адам болатын бұрынғы британдық отар, 2015 жылы америкалық ExxonMobil компаниясы ондағы соңғы онжылдықтардағы ең ірі мұнай кен орындарының бірін тапқаннан бері қарқынды экономикалық өсімді бастан кешіп келеді. 2019 жылдан 2024 жылға дейін елдің ЖІӨ-і шамамен бес есе өсіп, 25 млрд долларға жетті, ал мұнай өндіру қазіргі уақытта тәулігіне 900 000 баррельден асады, деп жазады FT.

Эппингер 2025 жылғы қараша айында Financial Times-тың тергеуінен кейін танымал болды. FT оны Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейінгі энергетикалық дағдарыстан байлық тапқан «әжептәуір ең жас трейдер» деп сипаттады. Басылым саудагермен және оннан астам салалық дереккөзбен сөйлесіп, қаржылық құжаттарды тексергеннен кейін 2022 мен 2025 жылдар аралығында Эппингер шамамен 2 миллиард долларлық мұнай мен мұнай өнімдерін саудалап, жеке пайдасы 250 миллион доллардан асты деп мәлімдеді.

Соғыс басталғанда ол 27 жаста болды. Эппингер 1994 жылы Гамбург маңында дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де Кеңес Одағында туып-өскен, 1980-жылдары Германияға қоныс аударған. Анасы дәрігер, әкесі инженер болған. Эппингердің жалғыз арманы – мұнай трейдері болу еді. Ол «Даллас» телехикаясындағы мұнай магнаты Дж. Р. Юингтің бейнесінен, сондай-ақ жақын досы Андре ван Гилстің әкесінен – жаһандық мұнай саудасы саласының ардагері, мансабын Еуропалық алып Vitol компаниясында бастап, кейін тәуелсіз түрде мұнай саудасын жүргізген адамнан шабыт алды.

Эппингер Гамбург университетінде бизнес мамандығы бойынша оқып, 21 жасында ҚазМұнайГаз ұлттық мұнай компаниясында тағылымдамадан өтіп, сол жерде алғашқы байланыстарын орнатты. Кейін ол Гамбургтегі SET Select Energy сауда компаниясына қосылып, ол оны қайтадан Қазақстанда жұмыс істеуге жіберді. «Біз барлық жергілікті мұнай жеткізушілерді араладық; мен оны сол қарғыған далалардан тікелей қолма-қол ақшаға сатып алдым. Біз мұнайды ескі, оғаш көліктермен зауытқа тасымалдадық. Онда иісі аспанға шарықтап тұрды. Қыста температура минус 40 градусқа дейін түсетін, жазда плюс 40 градусқа дейін жететін», – деп сипаттады Эппингер FT мақаласында.

Select компаниясында екі жарым жыл жұмыс істегеннен кейін Эппингер Гамбургте өз компаниясын құрды және өз бетінше жұмыс істеуге тырысты, бірақ тергеу мәліметі бойынша серіктестерінің кесірінен ақша жоғалтты. Ол Дубайдағы шағын сауда компаниясында жұмысқа тұрып, Фуджайрадағы неміс Uniper мұнай өңдеу зауытының басшылығымен байланыс орнатты. Украинадағы соғыс басталғаннан кейін зауыт ресейлік мазут импорттауды тоқтатып, жаңа жеткізушілер іздеді. Эппингер осы мүмкіндікті пайдаланды.

FT-ге берген сұхбатында Эппингер бір кездері Кеңес Одағының ыдырауымен тұспа-тұс келген, тауар саудасына зор мүмкіндіктер ашқан саудагерлерге қызғанышпен қарағанын мойындады. «1990-жылдар менің назарымнан тыс қалғанына шын жүректен өкіндім, бірақ қазір жағдай басқаша, өйткені дәл осындай нәрсе қазір де болып жатыр», – деді ол.

Оның компаниясы CE Energy делдалдар арқылы Ресейден алынған және Фуджейра танк-фермасы жүйесі арқылы өткізілген мазутты саудаға шығарып, жүктің Біріккен Араб Әмірліктерінде араластырылғанын растайтын сертификат алды. Бұл, көрінгендей, сатып алушыларға жеткілікті болды, деп хабарлайды FT. Тергеу мәліметі бойынша, CE Energy Uniper пен Vitol компанияларына отын майын сатқан; Vitol компаниясының да Фуджейрада мұнай өңдеу зауыты бар. Екі компания да пікір білдіруден бас тартты.

Эппингердің айтуынша, Батыс елдері Ресей тауарларына толық эмбарго жариялаған болса, ол олармен сауда жасамайтын еді, бірақ олар тек баға шегін белгілеумен шектелді. Саудагер мен оның заңгерлері барлық мәмілелері Батыс елдерінің шектеулеріне сай болғанын және оның компаниясы 2025 жылдың ақпанында ресейлік тауарлармен сауданы тоқтатқанын алға тартады.

Содан кейін Эппингер Таяу Шығыстағы инвестициялық мүмкіндіктерді қарастырды, бірақ аймақта жұмыс істеуден бас тартты – бұл шешім қазір алысты көре білгендей көрінеді, – деді ол FT-ге. «Мені қандай да бір жоғары күш қорғап тұрған сияқтымын», – деді трейдер. Ол сондай-ақ Хормуз бұғазының жабылуы салдарынан мұнай нарығындағы шиеленіске қарамастан, ресей мұнайын саудалауға қызығушылығы жоқ екенін айтты.

«Пайдада тұрғанда казинодан шығып кеткенің жөн», – деді ол. «Мен ұтқан ақшама өте қуандым және асыра кеткім келмеді.»