«Нарықтағы баланс шамадан тыс»: мұнай нарығында профицит болатыны болжануда
Халықаралық энергетикалық агенттіктің (ХЭА) мәліметінше 2026 жылы мұнай нарығы ұсыныстың рекордтық артығымен бетпе-бет келеді — қорлар тәулігіне 3 млн баррельге жуық өседі. Бұл пандемия кезіндегі 2020 жылғы көрсеткіштерден де жоғары. Ұсыныстың өсуіне ОПЕК+ елдерінің өндірісті жедел қалпына келтіруі негізгі үлес қосып отыр. Ал Қытай, Үндістан және Бразилиядағы сұраныс күткеннен төмен болды. Сарапшылар мұндай теңгерімсіз жағдайда Brent маркалы мұнай бағасы жыл соңына қарай барреліне $60-тан төмен түсуі мүмкін деп болжайды.
Егжей-тегжейлі
ХЭА-ның ай сайынғы есебіне сәйкес алдағы жылы әлемдік мұнай нарығы сұраныстың баяу өсуі мен өндірістің белсенді артуы салдарынан ұсыныстың рекордтық артығын көруі ықтимал.
2026 жылы мұнай қоры тәулігіне 2,96 млн баррель қарқынмен жиналады. Бұл пандемия кезіндегі орташа деңгейден де жоғары, деп жазады Bloomberg. Бұған ОПЕК+ елдерінің өндірісті жедел арттыруы әсер етуде. Тамыз айының басында Сауд Арабиясы қыркүйектен бастап өндірісті тәулігіне 2,2 млн баррельге арттыруды мақұлдады. Бұған қоса ХЭА 2026 жылы ОПЕК+ құрамына кірмейтін елдерден жеткізілім көлемі бойынша болжамды тәулігіне 100 мың баррельге көтеріп, 1 млн баррельге жеткізді. Бұл өсім негізінен АҚШ, Гайана, Канада және Бразилия есебінен болады.
Дегенмен, әлемдік сұраныс өсімі биыл және келесі жылы 2023 жылмен салыстырғанда екі есе төмен.
«Мұнай нарығындағы баланс барған сайын шамадан тыс көрінеді, өйткені болжамдағы ұсыныс жыл соңында және 2026 жылы сұраныстан едәуір жоғары болады. Нарықтағы тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін бір нәрсе өзгеруі қажет екені анық», — деп мәлімдеді ХЭА.
Баға динамикасы
13 тамыздағы сауда барысында Brent маркалы мұнай фьючерстері шамамен 1%-ға төмендеп, барреліне $65,6 болды. West Texas Intermediate (WTI) маркалы америкалық мұнай бағасы да 1%-ға төмендеп, $62,6-дан төмен түсті.
Биыл мұнай бағасы шамамен 13%-ға арзандады. Оған ОПЕК+ және оның бәсекелестерінің өндірісті арттыруы, сондай-ақ АҚШ президенті Дональд Трамптың сауда соғысы экономикалық өсімге әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылық себеп болды, деп жазады Bloomberg.
Бағаның түсуі бірнеше жыл бойы жалғасқан инфляциядан кейін тұтынушыларға аз да болса жеңілдік берсе, Трамп үшін бұл — отын бағасын төмендетудегі жеңіс. Алайда, бұл мұнай өндіруші елдер мен компаниялар үшін қаржылық тәуекел тудырады.
Мұнай нарығына әсер ететін факторлар
Қазір мұнай нарығына көліктік отынға деген жоғары жазғы сұраныс аздап қолдау көрсетіп отыр. Бірақ ХЭА деректері нарықтың артық ұсыныс кезеңіне өтіп жатқанын айғақтайды. Маусым айында әлемдік мұнай қоры соңғы 46 айдағы ең жоғары деңгейге жетті. Агенттік жаңа санкциялар Ресей немесе Иранға қарсы енгізілсе, жағдай өзгеруі мүмкін екенін де айтты.
Әлемдік мұнай тұтыну өсімі биыл тәулігіне небәрі 680 мың баррель болады — бұл 2019 жылдан бергі ең төмен көрсеткіш. Бұған Қытай, Үндістан және Бразилиядағы сұраныстың әлсіздігі себеп. 2026 жылы өсім 700 мың баррельге жетеді деп күтілуде.
Агенттік мұнайға деген әлемдік сұраныс онжылдық соңына қарай өсуді тоқтатады деп болжайды. Бұған елдердің іштен жану қозғалтқышты көліктерден электромобильдерге көшуі әсер етеді.
Bloomberg атап өткендей, ОПЕК+ альянсы нарық үлесі үшін күресті жалғастыра ма, белгісіз. Тамыздың басында ұйым келесі қадам әлі анықталмағанын, бұл өндірісті одан әрі арттыруды да, тоқтатуды да, тіпті соңғы ұлғайтуларды кері қайтаруды да қамтуы мүмкін екенін мәлімдеді.
Баға болжамы
АҚШ Энергетикалық ақпарат басқармасы (EIA) 12 тамызда жариялаған қысқа мерзімді болжамында (STEO) Brent маркалы мұнайдың төртінші тоқсандағы орташа бағасы барреліне $60-тан төмен болады деп көрсетті. Бұл 2020 жылдан бергі ең төмен деңгей. EIA сонымен қатар мұнай ұсынысының өсуі мұнай өнімдеріне сұраныс өсімінен асып түсетінін айтты.
UBS банкі де осы аптада Brent бағасының жыл соңындағы болжамын $68-ден $62-ға дейін түсірді. Бұған Оңтүстік Америкадағы өндірістің артуы және санкцияға ілінген елдердегі тұрақты өндіріс әсер етті.
Банк Үндістандағы сұраныс күткеннен әлсіз болғанын атап өтті және күтпеген жеткізілім үзілістері орын алмаса, ОПЕК+ өндірісті арттыруды уақытша тоқтатады деп болжайды.
